വസിഷ്ഠവചനാച്ചാസീത്പ്രതിഷ്ഠാനേ മഹാദ്യുതിഃ
വസിഷ്ഠന്റെ കല്പനപ്രകാരം പ്രതിഷ്ഠാനത്തിൽ മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
മാനവഃ സ തു സുദ്യമ്നഃ സ്ത്രീഭാവമഗമത്കഥമ്
മനുവിന്റെ വംശജനായ സുദ്യുമ്നൻ സ്ത്രീരൂപം എങ്ങനെ നേടി എന്നതാണ്.
ഇലാവൃതം സമാജഗ്മുര്ദദൃശുര്വൃഷഭധ്വജമ്
അവർ ഇലാവൃതത്തിലേക്ക് പോയി കാളക്കൊടി കെട്ടിയവനെ കണ്ടു.
പ്രതിജഗ്മുസ്തതഃ സര്വേ വ്രീഡിതാഭൂച്ഛിവാപ്യഥ
അപ്പോൾ എല്ലാവരും തിരിച്ചു പോയി; ശിവനും ലജ്ജിച്ചു.
ഇമം മമാശ്രമം ദേവ യഃ പുമാന്സം പ്രവേക്ഷ്യതി
ദേവാ, എന്റെ ഈ ആശ്രമത്തിൽ ആരെങ്കിലും പുരുഷൻ കടന്നാൽ—
തത്ര സര്വാണി ഭൂതാനി പിശാചാഃ പശവശ്ച യേ
അവിടെ ഉള്ള എല്ലാ ജീവികളും, ഭൂതങ്ങളും, മൃഗങ്ങളും—
ഉമാവനം പ്രവിഷ്ടസ്തു സ രാജാ മൃഗയാം ഗതഃ
അവൻ രാജാവ് ഉമാദേവിയുടെ വനത്തിലേക്ക് കടന്നു വേട്ടയാടാൻ പോയി.
മഹാദേവപ്രസാദാച്ച മാനവത്വമവാപ്തവാന്
മഹാദേവന്റെ കൃപയാൽ അവൻ വീണ്ടും മനുഷ്യരൂപം നേടി.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡേ മഹാപുരാണേ മധ്യമഭാഗേ വായുപ്രോക്തേ വൈവസ്വതമനോഃ സൃഷ്ടിര്നാമ ഷഷ്ടിതമോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ, മധ്യഭാഗത്തിൽ, വായു പറഞ്ഞ വൈവസ്വത മനുവിന്റെ സൃഷ്ടി എന്ന അറുപതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
പൃഷധ്രോ ഹിംസയിത്വാ തു ഗുരോര്ഗാം നിശി തത്ക്ഷയേ
പൃഷധ്രൻ, അദ്ധ്യാപകന്റെ പശുവിനെ രാത്രിയിൽ കൊല്ലുകയും അതിന്റെ മരണസമയത്ത്—
കരൂഷസ്യ തു കാരൂഷാഃ ക്ഷത്ത്രിയാ യുദ്ധദുര്മദാഃ
കരൂഷ ദേശത്തിലെ കശ്ശത്രിയർ, യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരരായ കാരൂഷന്മാരായിരുന്നു.
നാഭാഗോ ദിഷ്ടപുത്രസ്തു വിദ്വാനാസീദ്ഭലന്ദനഃ
നാഭാഗൻ, വിധിയുടെ കൃപയാൽ ജനിച്ച ഭലന്റെ വംശജൻ, വലിയ ജ്ഞാനിയായിരുന്നു.
പ്രാംശോരേകോ ഽഭവത്പുത്രഃ പ്രജാപതിസമോ നൃപഃ
പ്രാംശുവിന് ഒരു മകനായിരുന്നു; ആ രാജാവ് പ്രജാപതിയെപ്പോലെ മഹത്വവാനായിരുന്നു.
വിവാദോ ഽത്ര മഹാനാസീത്സംവര്ത്തസ്യ ബൃഹസ്പതേഃ
അവിടെ സംവർത്തനും ബൃഹസ്പതിയും തമ്മിൽ വലിയ വാദം ഉണ്ടായി.
സംവര്ത്തേന തതേ യജ്ഞേ ചുകോപ സ ഭൃശം തദാ
അന്നത്തെ യാഗത്തിൽ സംവർത്തൻ അത്യന്തം കോപിച്ചു.
മരുത്തശ്ചക്രവര്ത്തീ സ നരിഷ്യന്തമവാസവാന്
മരുത്തൻ, ചക്രവർത്തി, നരിഷ്യന്തനുവേണ്ടി യാഗം നടത്തി.
തസ്യ പുത്രസ്തു വിജ്ഞാതോ രാജാസീദ്രാഷ്ട്രവര്ദ്ധനഃ
അവന്റെ മകൻ രാഷ്ട്രവർദ്ധനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട രാജാവായി.
കേവലസ്യ പുത്രസ്തു ബന്ധുമാന്കേവലാത്മജഃ
കേവലന്റെ സ്വന്തം മകനായി ബന്ധുമാൻ ജനിച്ചു.
ബുധോ വേഗവതഃ പുത്രസ്തൃണബിന്ദുര്ബുധാത്മജഃ
വേഗവതിന്റെ മകനായ ബുധനിൽ നിന്ന് തൃണബിന്ദു ജനിച്ചു.
കന്യാ തു തസ്യേഡവിഡാമാതാ വിശ്രവസോ ഹി സാ
അവളുടെ മകൾ ഇഡവിഡ, വിശ്രവസിന്റെ മാതാവായിരുന്നു.
ദാശ്വാന്പ്രഖ്യാതവീര്യ്യൌജാ വിശാലാ യേന നിര്മിതാ
ശക്തിയും വീര്യവും കൊണ്ട് പ്രശസ്തനായ ദാശ്വാൻ, വിശാലാ നഗരം സ്ഥാപിച്ചു.
സുചന്ദ്ര ഇതി വിഖ്യാതോ ഹേമചന്ദ്രാദനന്തരഃ
ഹേമചന്ദ്രനു ശേഷം പ്രശസ്തനായ സുചന്ദ്രൻ വന്നു.
ധൂമ്രാശ്വതനയോ വിദ്വാന്സൃംജയഃ സമപദ്യത
ധൂമ്രാശ്വന്റെ മകനായ സൃഞ്ജയൻ വലിയ ജ്ഞാനിയായിരുന്നു.
കൃശാശ്വഃ സഹദേവസ്യ പുത്രഃ പരമധാര്മികഃ
സഹദേവന്റെ മകനായ കൃശാശ്വൻ അത്യന്തം ധാർമ്മികനായിരുന്നു.
സോമദത്തസ്യ രാജര്ഷേഃ സുതോ ഽഭൂജ്ജനമേജയഃ
രാജർഷിയായ സോമദത്തന്റെ മകൻ ജനമേജയൻ ആയിരുന്നു.
തൃണബിന്ദുപ്രഭാവേണ സര്വേ വൈശാലകാ നൃപാഃ
തൃണബിന്ദുവിന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാ വൈശാലക രാജാക്കളും മഹത്വം നേടി.
ശര്യാതേര്മിഥുനം ത്വാസീദാനര്ത്തോ നാമ വിശ്രുതഃ
ശര്യാതിക്ക് ഇരട്ടമക്കളുണ്ടായിരുന്നു; അവരിൽ ആനർത്തൻ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.
ആനര്ത്തസ്യ തു ദായാദോ രേവോ നാമ സുവീര്യവാന്
ആനർത്തന്റെ വംശാവലി രേവ എന്ന മഹാവീരനിൽ എത്തി.
രേവസ്യ രൈവതഃ പുത്രഃ കകുദ്മീ നാമ ധാര്മികഃ
രേവതന്റെ മകനായ കകുദ്മി എന്ന ധാർമികൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കന്യയാ സഹ ശ്രുത്വാ ച ഗാന്ധര്വം ബ്രഹ്മണോംഽതികേ
അവൻ തന്റെ മകളോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഗന്ധർവഗാനം ആസ്വദിച്ചു.