നൈതന്ന്യൂനം ഭവാദണ്ഡം മാര്ത്തണ്ഡസ്ത്വം ഭവാനഘ
ഇത് കുറവല്ല; നീയാണു സൂര്യൻ, പാപരഹിതനായവനേ.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ നാമാന്വര്ഥമുദാഹരന്
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അർത്ഥപ്രകാരം അവൻ ആ നാമം ഉച്ചരിച്ചു.
തസ്മാദ്വിവസ്വാന്മാര്ത്തണ്ഡഃ പുരാണജ്ഞൈര്വിഭാവ്യതേ
അതിനാൽ, പുരാണവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ വിവസ്വാനെ മാര്ത്താണ്ഡൻ എന്നറിയുന്നു.
വിജജ്ഞേ സവിതുര്ഭാര്യാ സംജ്ഞാ പുത്രാംസ്തു ത്രീന്പുനഃ
സവിതാവിന്റെ ഭാര്യയായ സഞ്ജ്ഞാ വീണ്ടും മൂന്നു മക്കളെ പ്രസവിച്ചു.
ശനൈശ്ചരം തഥൈവൈതേ മാര്ത്തണ്ഡസ്യാത്മജാഃ സ്മൃതാഃ
ശനിയും മറ്റുള്ളവരും മാര്ത്താണ്ഡന്റെ പുത്രന്മാരായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
തസ്യ സംജ്ഞാഭവദ്ഭാര്യാ ത്വാഷ്ട്രീ ദേവീ വിവസ്വതഃ
ത്വഷ്ട്രുവിന്റെ മകളായ സഞ്ജ്ഞാ വിവസ്വാന്റെ ഭാര്യയായി.
സാ തു ഭാര്യാ ഭഗവതോ മാര്ത്തണ്ഡസ്യാതിതേജസഃ
അവൾ അതിവിശാലമായ തേജസ്സുള്ള ഭഗവാൻ മാര്ത്താണ്ഡന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നു.
അജാനന്കശ്യപഃ സ്നേഹാത് മാര്ത്തണ്ഡ ഇതി ചോച്യതേ
സ്നേഹത്താൽ കശ്യപൻ അവനെ മാര്ത്താണ്ഡൻ എന്നു വിളിച്ചു.
യേനാപി താപയാമാസ ത്രീല്ലോങ്കാന്കശ്യപാത്മജഃ
കശ്യപന്റെ മകനായ അവൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ചൂടാക്കി.
ദ്വൌ സുതൌ തു മഹാവീര്യൌം കന്യൈകാ വിദിതൈവ ച
അവിടെ മഹാശക്തിയുള്ള രണ്ട് പുത്രന്മാരും പ്രസിദ്ധയായ ഒരു മകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
തതോ യമോ യമീ ചൈവ യമജൌ സംബഭൂവതുഃ
അതിനുശേഷം യമനും യമിയും, ഇരട്ടകൾ, ജനിച്ചു.
അസഹന്തീ സ്വകാം ഛായാം സവര്ണാം നിര്മമേ പുനഃ
തന്റെ തന്നെ നിഴൽ സഹിക്കാനാവാതെ, അവൾ തുല്യരൂപമുള്ള മറ്റൊന്നിനെ സൃഷ്ടിച്ചു.
പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രയതാ ഭൂത്വാ പുനഃ സംജ്ഞാമഭാഷത
കൈകൂപ്പി ഭക്തിയോടെ അവൾ വീണ്ടും സഞ്ജ്ഞയോട് പറഞ്ഞു.
അഹം യാസ്യാപി ഭദ്രം തേ സ്വമേവ ഭവനം പിതുഃ
ഞാൻ എന്റെ അച്ഛന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു; നിനക്കു എല്ലാ ഭദ്രതയും നേരുന്നു.
ഇമൌ ച ബാലകൌ മഹ്യം കന്യാ ച വരവര്ണിനീ
ഈ രണ്ട് ബാലന്മാരും, മനോഹരവർണ്ണമുള്ള ഈ പെൺകുട്ടിയും എന്റെ മക്കളാണ്.
ഇമൌ ച ബാലകൌ മഹ്യം തഥേത്യുക്താ തഥാ ച സാ
ഈ രണ്ട് ബാലന്മാർ എന്റെവരാണ് എന്നു അവൾ പറഞ്ഞു; അതുപോലെയാണ് സംഭവിച്ചത്.
പിതാ താമാഗതാം ദൃഷ്ട്വാ ക്രുദ്ധഃ സംജ്ഞാമഥാബ്രവീത്
അവളെത്തിയതുകണ്ട്, അച്ഛൻ കോപത്തോടെ സഞ്ജ്ഞയോട് പറഞ്ഞു.
അഗമദ്വഡവാ ഭൂത്വാച്ഛാദ്യ രൂപമനിന്ദിതാ
അവൾ കുറ്റമറ്റ രൂപം മറച്ച്, കുതിരയായ് മാറി അവിടെ പോയി.
ദ്വിതീയായാം തു സംജ്ഞായാം സംജ്ഞേയമിതി ചിന്ത്യ താമ്
രണ്ടാമത്തെ ഗർഭത്തിൽ അവളെ സംജ്ഞയെന്നു അറിയണമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു.
പൂര്വജസ്യ മനോസ്തുല്യൌ സാദൃശ്യേന തു തൌ പ്രഭൂ
മുന്പ് ജനിച്ച മനുവിനോട് ഇരുവരും രൂപത്തിൽ സമാനരായിരുന്നു, മഹാശക്തന്മാരേ.
ശ്രുതശ്രവാ മനുസ്താഭ്യാം സാവര്ണിര്വൈ ഭവിഷ്യതി
ആ ഇരുവരിൽ നിന്ന് ശ്രുതശ്രവാ എന്നവനും മനുവും, ഭാവിയിൽ സാവർണിയെന്ന പുത്രൻ ജനിക്കും.
മനുരേവാഭവത്സോ ഽപി സാവര്ണിരിതി ചോച്യതേ
ആ പുത്രനും മനുവായി, സാവർണി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ചകാരാഭ്യധികം സ്നേഹം ത തഥാ പൂര്വജേഷു വൈ
അവൻ മുമ്പ് ജനിച്ച മക്കളെക്കാൾ കൂടുതൽ സ്നേഹം ഇവർക്കു കാണിച്ചു.
ബഹുശോ ജല്പമാനസ്തു സാപത്ന്യാദതിദുഃഖിതഃ
സഹധർമിണിയുമായി പലപ്പോഴും സംസാരിച്ചവൻ അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി.
യദാ സംതര്ജയാമാസ ച്ഛായാം വൈവസ്വതോ യമഃ
വൈവസ്വതന്റെ പുത്രനായ യമൻ, ഒരിക്കൽ ഛായയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി.
യദാ തര്ജയസേ ഽകസ്മാത്പിതൃഭാര്യാം യശസ്വിനീമ്
നീ കാരണം ഇല്ലാതെ പിതാവിന്റെ മഹത്വമുള്ള ഭാര്യയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ,
യമസ്തു തേന ശാപേന ഭൃശം പീഡിതമാനസഃ
ആ ശാപം കാരണം യമൻ അത്യന്തം മനസ്സിൽ വേദന അനുഭവിച്ചു.
ഭൃശം ശാപഭയോദ്വിഗ്നഃ സംജ്ഞാവാക്യൈര്വിനിര്ജിതഃ
ശാപഭയത്തിൽ ഏറെ ഉത്കണ്ഠയോടെ, സംജ്ഞയുടെ വാക്കുകൾക്കു കീഴടങ്ങി.
ബാല്യാദ്വാ യദി വാ മോഹാത്തദ്ഭവാന്ക്ഷന്തുമര്ഹതി
ബാല്യത്തിൽ നിന്നോ, അല്ലെങ്കിൽ അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നോ ചെയ്തതാണെങ്കിൽ, നീ അവനെ ക്ഷമിക്കണം.
തവ പ്രസാദോ നസ്ത്രാതുമേതസ്മാന്മഹതോ ഭയാത്
നിന്റെ അനുഗ്രഹം മാത്രമേ ഈ വലിയ ഭയത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കാനാകൂ.