വൃകസൂകരശാര്ദൂലശരഭര്ക്ഷപ്ലവങ്ഗമാഃ
നരികൾ, പന്നികൾ, കടുവകൾ, ശരഭങ്ങൾ, കരടികൾ, കുരങ്ങുകൾ—
വനേ ഽത്ര സഹജം വൈരം ഹിത്വാ മൈത്രീമുപാഗതാഃ
ഈ കാട്ടിൽ സ്വാഭാവികമായ വൈരാഗ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് അവർ സൗഹൃദത്തിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു.
ന ക്വാപി ദൃശ്യതേ ബ്രഹ്മംസ്ത്വാമൃതേ ഭുവി ദുര്ലഭാ
ഭൂമിയിൽ മറ്റൊരിടത്തും, ബ്രാഹ്മണനേ, നിന്നെ ഒഴികെ ഇങ്ങനെയൊരു അത്ഭുതം കാണാനാവില്ല.
രിപുഭിഃ സഹ വിപ്രര്ഷേ സ്വരാജ്യം സമുപാഗതഃ
ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഞാൻ എന്റെ ശത്രുക്കളോടൊപ്പം തന്നെ സ്വരാജ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു.
ത്വയോപദിഷ്ടമാര്ഗേണ സമ്യഗ്രാജ്യമപാലയമ്
നീ പഠിപ്പിച്ച വഴിയിൽ ഞാൻ രാജ്യം ശരിയായി സംരക്ഷിച്ചു.
ഭവദ്ദിദൃക്ഷാ സംജാതാ സാപേക്ഷാ ഭൃഗുപുങ്ഗവ
ഭൃഗുവംശത്തിലെ മഹാനേ, നിന്നെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹം എന്റെ മനസ്സിൽ ഉണർന്നിരിക്കുന്നു.
പിതൃപിണ്ഡപ്രദാനേന സഹ സംരക്ഷണം ഭുവഃ
പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചപോലെ ഭൂമിയെ ഞാൻ സംരക്ഷിച്ചു.
നാനയോ ഽപഹര്ത്താം ലോകംഽസ്മിന് മമേതി ത്വാമുപാഗതഃ
ഈ ലോകം മറ്റാരും എടുക്കരുതെന്ന് വിചാരിച്ച് ഞാൻ നിന്നെ സമീപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉവാച ഭഗവാനൌര്വഃ സനിദേശമിദം വചഃ
ഭഗവാൻ ഔർവൻ തന്റെ ആജ്ഞയോടെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അവാപ്സ്യതി തതോ ഽഭീഷ്ടം ഭവാന്നാത്ര വിചാരമാ
നിനക്ക് ആഗ്രഹിച്ച ലക്ഷ്യം ലഭിക്കും; ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല.
പത്നീഭ്യാം സഹ ധര്മാത്മാ ഭക്തിയുക്തശ്ചിരം തദാ
പത്നിമാരോടൊപ്പം, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവൻ ഭക്തിയോടെ ദീർഘകാലം അവിടെ കഴിയുകയായിരുന്നു.
മുനേരതനുതാം പ്രീതിം വിനയാചാരഭക്തിഭിഃ
വിനയം, നല്ല പെരുമാറ്റം, ഭക്തി എന്നിവകൊണ്ട് അവൻ മുനിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
രാജപത്ന്യൌ സമാഹൂയ ഇദം വചനമ ബ്രവീത്
രാജാവിന്റെ ഭാര്യമാരെ വിളിച്ചു ചേർത്ത്, അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദാസ്യാമി തം ന സംദേഹോ യദ്യപി സ്യാത്സുദുര്ല്ലഭമ്
എന്ത് അപൂർവ്വമാണെങ്കിലും, ഞാൻ അതു നിശ്ചയമായ് നൽകും.
ഊചതുര്ഭഗവാന്പുത്രാന്കാമയാവേതി സാദരമ്
ഭഗവാൻ ആദരപൂർവ്വം പറഞ്ഞു: 'മകന്മാരെ ആഗ്രഹിക്കൂ.'
രാജ്ഞശ്ചപ്രിയകാമേന വരോ ദത്തോ ഽയമീപ്സിതഃ
രാജാവിനോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ, ഇഷ്ടമായ ഈ വരം നൽകിയിരിക്കുന്നു.
ഭവേതാം ധ്രുവമന്യച്ച ശ്രൂയതാം വചനം മമ
അവരെക്കുറിച്ച് ഉറപ്പായിരിക്കും; ഇനി എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ.
തഥാപി തസ്യ കല്പാന്തം സംഭൂതിശ്ച ഭവിഷ്യതി
എങ്കിലും, കാലാവസാനത്തിൽ അവന്റെ ജനനം സംഭവിക്കും.
അകൃതാര്ഥാശ്ച തേ സര്വേ വിനങ്ക്ഷ്യന്ത്യചിരാദിവ
എന്നാൽ അവർ എല്ലാവരും ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാതെ ഉടൻ നശിച്ചുപോകും.
അഭീപ്സിതം തു യദ്യസ്യാഃ സ്വേച്ഛയാ തത്പ്രകീര്ത്യതാമ്
അവൾക്ക് എന്തെങ്കിലും ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, അതു സ്വമേധയാ പറയട്ടെ.
വരയാമാസ തനയം പുത്രാനന്യാസ്തഥാ പരാ
ഒരു ഭാര്യ മകനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും, മറ്റുള്ളവരും മക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.
സഭാര്യാമനുമാന്യൈനം വിസസര്ജ പുരീം പ്രതി
ഭാര്യയോടൊപ്പം അവന്റെ അനുമതി വാങ്ങി, അവൻ നഗരത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
രഥമാരുഹ്യ വേഗേന സപ്രിയഃ പ്രയയൌ പുരീമ്
പ്രിയപ്പെട്ടവളോടൊപ്പം രഥത്തിൽ കയറി വേഗത്തിൽ അവൻ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
ആനന്ദിതഃ പൌരജനൈ രേമേ പരമയാ മുദാ
നഗരവാസികൾ സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചതിൽ അവൻ അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു.
രാജ്ഞേ പ്രാവോചതാം ഗര്ഭം മുദാ പരമയാ യുതേ
പരമാനന്ദത്തോടെ അവർ ഗർഭം രാജാവിനെ അറിയിച്ചു.
സഹ സംതോഷസംപത്ത്യാ പിത്രോഃ പൌരജനസ്യ ച
സന്തോഷവും സമൃദ്ധിയും കൂടെ, മാതാപിതാക്കളും നഗരവാസികളും സന്തോഷിച്ചു.
അസൂയതാഗ്നിഗര്ഭാഭം കുമാരമമിതദ്യുതിമ്
അസൂയയെന്ന രാജ്ഞി തീപോല പ്രകാശമുള്ള, അതിശയപ്രഭയുള്ള ഒരു ബാലനെ പ്രസവിച്ചു.
അസമഞ്ചസ ഇത്യേവ നാമ തസ്യാ കരോന്നൃപഃ
അവനെ രാജാവു അസമാഞ്ജസെന്ന് പേരിട്ടു.
സംപ്രസൂതം തു തം ത്യക്തം ദൃഷ്ട്വാ രാജാകരോന്മനഃ
ആ കുഞ്ഞിനെ ജനിച്ച് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതായി കണ്ട രാജാവിന് മനസ്സിൽ വലിയ ആശങ്കയുണ്ടായി.
സമ്യക് സംഭാവിതോ രാജ്ഞാ തമുവാച ത്വരാന്വിതഃ
രാജാവ് അവനെ യോജിച്ച ആദരവോടെ, വേഗത്തിൽ വിളിച്ചു സംസാരിച്ചു.