താന്വിജിത്യേതരാഞ്ജേതും പുനര്ദിഗ്വിജയേച്ഛയാ
'അവരെ ജയിച്ചശേഷം, നീ വീണ്ടും മറ്റു ദിശകളിൽ വിജയിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം കാണിക്കുന്നു.'
ജിതദിങ്മണ്ഡലം ഭൂയഃ ശ്രുത്വാ ത്വാം നഗരസ്ഥിതമ്
'നീ എല്ലാ ദിശകളും കീഴടക്കി, നഗരത്തിൽ വീണ്ടും താമസിക്കുന്നുവെന്ന് ഞാൻ കേട്ടു.'
വസിഷ്ഠേനൈവമുക്തസ്തു സഗരസ്താലജങ്ഘജിത്
ഇങ്ങനെ വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, താലയും ജംഗയും ജയിച്ച സഗരൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
കുശലം നനു സര്വത്ര മഹര്ഷേ നാത്ര സംശയഃ
'മഹർഷേ, എല്ലായിടത്തും സുഖമാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.'
ഭവാന്ധ്യായതി കല്യാണം മനസാ യസ്യ സംതതമ്
'നീ എപ്പോഴും എന്റെ ക്ഷേമം മനസ്സിൽ ആലോചിക്കുന്നു.'
ഭവതാനുഗൃഹീതോ ഽസ്മി കൃതാര്ഥശ്ചാധുനാ കൃതഃ
'നിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ട് ഞാൻ സന്തോഷവാനായി, എന്റെ ലക്ഷ്യം ഇപ്പോൾ സഫലമായി.'
യന്മഹ്യമാഹ ഭഗവാന്വിപക്ഷവിജയാദികമ്
'ഭഗവാൻ എന്നോട് പറഞ്ഞ ശത്രുജയാദികളും എല്ലാം—'
ഭവത്പ്രസാദതഃ സര്വം മന്യേ പ്രാപ്തം മഹീക്ഷിതാമ്
'നിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് ഭൂമിയുടെ ആധിപത്യം ഉൾപ്പെടെ എല്ലാം ഞാൻ നേടിയതെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.'
അനല്പീ കുരുതേ ഫല്യം യന്മേ വ്യവസിതം ഭവാന്
നിന്റെ സഹായത്തോടെ ഞാൻ ആലോചിച്ച കാര്യങ്ങൾ, അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ ചെറുതല്ലെങ്കിലും, നീ സാധിപ്പിച്ചു.
ഏവം സംഭാവിതഃ സമ്യക്സഗേരണ മഹാമുനിഃ
അങ്ങനെ മഹാമുനിയായ സഗരൻ സദ്ഗതിയായി ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
വസിഷ്ടേ തു ഗതേ രാജാ സഗരഃപ്രീതമാനസഃ
വസിഷ്ഠൻ പോയപ്പോൾ രാജാവായ സഗരന്റെ ഹൃദയം ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു.
ഭാര്യാഭ്യാം സമുപേതാഭ്യാം രൂപശീലഗുണാദിഭിഃ
അവൻ സൗന്ദര്യവും നല്ല സ്വഭാവവും ഗുണങ്ങളും ഉള്ള ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ചേർന്ന് നിന്നു.
സുമതിഃ കേശിനീ ചോഭേ വികസദ്വദനാംബുജേ
സുമതി, കെശിനി എന്നിങ്ങനെ ഇരുവരുടെയും മുഖം പുഷ്പിച്ച താമരപോലെ തിളങ്ങുകയായിരുന്നു.
നീലകുഞ്ചിതകേശാഢ്യേ സര്വാഭരണഭൂഷിതേ
നീലനിറത്തിലുള്ള വളഞ്ഞ മുടിയും എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞും അവർ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പ്രിയേ സന്നിഹിതേ തസ്യ നിത്യം പ്രിയഹിതേ രതേ
അവന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ എപ്പോഴും അവന്റെ അടുത്ത്, അവന്റെ സന്തോഷത്തിനും ക്ഷേമത്തിനും മനസ്സോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ ചാപി ഭരണോത്കര്ഷപ്രതീതാത്മാ മഹീപതിഃ
അവിടെ രാജാവിന് സമ്പത്ത് നിറഞ്ഞതിൽ ആത്മവിശ്വാസം ഉണ്ടായിരുന്നു.
അന്യേഷാം ഭുവി രാജ്ഞാം തു രാജശബ്ദോ ന ചാപ്യഭൂത്
ഭൂമിയിലെ മറ്റ് രാജാക്കന്മാരിൽ ആര്ക്കും 'രാജാവ്' എന്ന പദവി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
അല്പോ ഽപി ധര്മഃ സതതം യഥാ ഭവതി മാനസേ
മനസ്സിൽ എപ്പോഴും ഉയരുന്ന ചെറിയ ധർമ്മം പോലും വലിയതായിരിക്കും.
അലുബ്ധമാനസോര്ഽഥം ച ഭേജേ ധര്മമപീഡയന്
ലോഭമില്ലാത്ത മനസ്സോടെ അവൻ ധർമ്മത്തെ ദുർബലമാക്കാതെ സമ്പത്ത് സമ്പാദിച്ചു.
തദര്ഥമേവ രാജേന്ദ്ര കാമം ചാപീഡയംസ്തയോഃ
അതിനായി രാജാവേ, ആ ഇരുവരുടെയും ഇഷ്ടങ്ങൾക്കും ദു:ഖം വരുത്താതെ അവൻ തൃപ്തി നൽകി.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡേ മഹാപുരാണേ വായുപ്രോക്തേ മധ്യമഭാഗേ തൃതീയ ഉപോദ്ധാതപാദേ സഗരദിഗ്വിജയോ നാമൈകോനപഞ്ചാശത്തമോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിൽ, വായു മുഖേന പറഞ്ഞ മധ്യഭാഗത്തിലെ മൂന്നാം ഉപോധാതപാദത്തിൽ സഗരന്റെ ദിഗ്വിജയം എന്ന അമ്പത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
സപ്തദ്വീപവതീം സമ്യക്സാക്ഷാദ്ധര്മ ഇവാപരഃ
ഏഴു ദ്വീപുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഭൂമിയെ അവൻ നേരിട്ട് ധർമ്മം പോലെ ഭരിച്ചു.
സ്ഥാപയിത്വാ യഥാന്യായം രരക്ഷാവ്യാഹതേന്ദ്രിയഃ
അവൻ നിയമാനുസൃതമായി രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അശാന്തമാകാതെ അതിനെ സംരക്ഷിച്ചു.
വര്ണാശ്ചൈവാനുലോമ്യേന തദ്വദര്ഥേഷു ച ക്രമാത്
വർണ്ണങ്ങൾക്കും അവരുടെ സ്വഭാവത്തിന് അനുസരിച്ച്, ഓരോരുത്തർക്കും യോജിച്ച വിധത്തിൽ കർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ അവസരം ഉണ്ടായിരുന്നു.
സര്വവര്ണേഷു ഭൂപാലേ മഹീം തസ്മിന്പ്രശാസതി
ആ രാജാവ് ഭൂമിയെ ഭരിച്ചപ്പോൾ എല്ലാ വർണ്ണങ്ങൾക്കും സമൃദ്ധിയുണ്ടായി.
തേഷ്വസംഖ്യാ ജനപദാശ്ചാതുര്വര്ണ്യജനാവൃതാഃ
അവിടെയുള്ള ജനങ്ങളിൽ എണ്ണമറ്റ ജനപദങ്ങൾ, നാലു വർണ്ണങ്ങളിലുമുള്ളവരാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ദേശാശ്ചാവാസഭുയിഷ്ടാ നൃപേ തസ്മിന്പ്രശാസതി
ആ രാജാവ് ഭരിച്ചിരുന്നപ്പോൾ ദേശങ്ങൾ എല്ലാം വീടുകൾകൊണ്ട് സമൃദ്ധിയായി പുഷ്പിച്ചു.
പ്രജാനാം സര്വവര്ണേഷു പ്രാരംഭാഃ ഫലദായിനഃ
എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളിലുമുള്ള ജനങ്ങളുടെ ശ്രമങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി തീർന്നു.
പുരുഷാര്ഥോപപന്നാനി കര്മാണി ച തദാ നൃണാമ്
അന്നത്തെ മനുഷ്യരുടെ പ്രവൃത്തികൾ മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ ലക്ഷ്യങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായിരുന്നു.
അന്യോന്യപ്രിയകാമാശ്ച രാജഭക്തിസമന്വിതാഃ
അവർ പരസ്പരം സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറി, രാജാവിനോടു ഭക്തിയോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.