വധാച്ച വിനിവര്തസ്വ ക്ഷത്രിയാണാമതഃ പരമ്
ഇനി നീ ക്ഷത്രിയരെ കൂടുതൽ കൊല്ലുന്നത് നിർത്തണം.
തന്നിമിത്തം തു മരണം പിതുസ്തേ വിഹിതം പുരാ
ഇതിനുവേണ്ടിയാണ് നിന്റെ അച്ഛന്റെ മരണം മുമ്പേ നിർണ്ണയിച്ചിരുന്നത്.
നിമിത്തമാത്രമേവേഹ സര്വഃ സര്വസ്യ ചൈതയോഃ
ഇവിടെ എല്ലാം സംഭവിക്കുന്നത് വിധിയുടെ ഉപകരണങ്ങളായിട്ടാണ്.
കാലാനുവൃത്തം ബലവാന്നൃലോകോ നാത്ര സംശയഃ
ഇവിടെ മനുഷ്യലോകം ശക്തമായ കാലത്തിന്റെ പ്രവാഹം അനുസരിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ശക്യതേ വത്സ സര്വോ ഽപി യതഃ ശക്ത്യാ സ്വകര്മകൃത്
കുഞ്ഞേ, എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ കഴിവിനും കർമ്മത്തിനും അനുസരിച്ചാണ് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്നത്.
ശമമാ പ്നുഹി ഭദ്രം തേ സ ഹ്യസ്മാകം പരം ബലമ്
ശാന്തി തേടുക; നിനക്കു നല്ലത് ഉണ്ടാകട്ടെ, അതാണ് ഞങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി.
സ ചാപി തദ്വചഃ സര്വം പ്രതിജഗ്രാഹ സാദരമ്
അവൻ ആ വാക്കുകൾ എല്ലാം ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു.
പ്രയയൌ ച തദാ രാമസ്തസ്മാത്സിദ്ധവനാശ്രമമ്
അപ്പോൾ രാമൻ അവിടെ നിന്ന് സിദ്ധവനാശ്രമത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
തപസേ ധൃതസംകല്പോ ബഭൂവ സ മഹാമനാഃ
തപസ്സിനായി ഉറച്ച മനസ്സോടെ ആ മഹാത്മാവ് സ്ഥിരനായി.
പുനരാഗമസംകേതം കൃത്വാ പ്രാസ്ഥാപയത്തദാ
വീണ്ടും വരാമെന്നു വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് അവരെ അയച്ചു.
പരീത്യപൃഥിവീം സര്വാം പിതൃദേവാദിബൂജകഃ
അവൻ ഭൂമിയൊട്ടാകെ സഞ്ചരിച്ചു, പിതൃകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ഹോമം അർപ്പിച്ചു.
പരിചക്രാമ രാജേന്ദ്ര ലോകവൃത്തമനുവ്രതഃ
രാജാവേ, ലോകത്തിന്റെ ആചാരങ്ങൾ അനുസരിച്ച് അവൻ സഞ്ചരിച്ചു.
ജഗാമ തപസേ രാജന്ബാഹ്മണൈരഭിസംവൃതഃ
രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവൻ തപസ്സിനായി പോയി.
നിവാസമാത്മനോ രാജന്കല്പയാമാസ ധര്മവിത്
ധർമ്മജ്ഞനായ രാജാവ് സ്വയം താമസിക്കാൻ ഒരു സ്ഥലം ഒരുക്കി.
ദ്രഷ്ടുകാമാഃ സമാജഗ്മുര്നിയതാ ബ്രഹ്മവാദിനഃ
അവനെ കാണാൻ നിയന്ത്രിതരായ ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ ഒത്തുചേർന്നു.
ക്ഷാത്രം കക്ഷമശേഷേണ ദഗ്ധ്വാ ശാന്തമിവാനലമ്
ക്ഷത്രിയവർഗം മുഴുവനും ഇന്ധനത്തെപ്പോലെ ദഹിപ്പിച്ച ശേഷം, അഗ്നി ശാന്തമാകുന്നതുപോലെ അവൻ ശാന്തനായി.
അര്ഘ്യാദിസമുദാചാരൈഃ പൂജയാമാസ ഭാര്ഗവഃ
ഭാർഗവൻ അർഘ്യാദി സമ്പ്രദായങ്ങൾ പ്രകാരം ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജ ചെയ്തു.
തേഷാം തസ്യ ച സംവൃത്താഃ കഥാഃ പുണ്യാ മനോഹരാഃ
അവർക്കും അവനോടും ചേർന്ന് പുണ്യവും മനോഹരവുമായ സംഭാഷണങ്ങൾ ഉണ്ടായി.
ഹയമേധം മഹായജ്ഞമാഹര്തുമുപചക്രമേ
അവൻ മഹത്തായ അശ്വമേധയാഗം നടത്താൻ തുടക്കം കുറിച്ചു.
വിശ്വാമിത്രഭരദ്വാജമാര്കണ്ഡേയാദിഭിസ്തഥാ
വിശ്വാമിത്രൻ, ഭരദ്വാജൻ, മാർകണ്ടേയൻ എന്നിവരോടൊപ്പം കൂടി.
വാജിമേധം തതോ രാജന്നാജഹാര മഹാക്രതുമ്
അപ്പോൾ, രാജാവേ, അവൻ വാജിമേധയെന്ന മഹായാഗം നടത്തി.
വിശ്വാമിത്രോ ഽഭവദ്ധോതാ രാമസ്യ വിദിതാത്മനഃ
സ്വയം അറിയുന്ന രാമനു വേണ്ടി വിശ്വാമിത്രൻ ഹോത്രികർമ്മം നിർവഹിച്ചു.
ഭരദ്വാജാഗ്നിവേശ്യാദ്യാ വേദ വേദാങ്ഗപാരഗാഃ
വേദവും വേദാംഗങ്ങളും പൂർണ്ണമായി പഠിച്ച ഭരദ്വാജൻ, അഗ്നിവേശ്യൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
പുത്ത്രൈഃ ശിഷ്യൈഃ പ്രശിഷ്യൈശ്ച സഹിതോ ഭഗവാന്ഭൃഗുഃ
ഭഗവാൻ ഭൃഗു പുത്രന്മാരോടും ശിഷ്യന്മാരോടും അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരോടും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ തൈഃ സഹാഖിലം കര്മ സമാപ്യ ഭൃഗുപുങ്ഗവഃ
ഭൃഗുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠൻ അവരോടൊപ്പം എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും പൂർത്തിയാക്കി.
അലങ്കൃത്യ യഥാന്യായ കന്യാം രൂപവതീം മഹീമ്
അവൻ ആ സുന്ദരിയായ ഭൂമിയെ യഥാന്യായം അലങ്കരിച്ചു.
ആഹൂയ ഭൃഗുശാര്ദൂലഃ സശൈലവനകാനനാമ്
ഭൃഗുവംശത്തിലെ സിംഹം അവളെയും അവളുടെ പർവതങ്ങളും കാടുകളും വനങ്ങളും ചേർത്ത് വിളിച്ചു.
ആത്മനഃ സന്നിവാസാര്ഥം തം രാമഃ പര്യകല്പയത്
രാമൻ സ്വയം താമസിക്കാൻ ആ സ്ഥലം ഒരുക്കി.
ഹിരണ്യരത്നവസ്ത്രശ്വഗോഗജാന്നാദിഭിസ്തഥാ
പൊന്നും രത്നങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും കുതിരകളും പശുക്കളും ആനകളും അന്നവും നൽകി.
ചക്രേ ദ്രവ്യപരിത്യാഗം തേഷാമനുമതേ തദാ
അവരുടെ സമ്മതത്തോടെ ആ സമയത്ത് അവൻ സമ്പത്ത് വിതരണം ചെയ്തു.