തതോ ഗത്വാ തതഃ ശ്രാദ്ധേ യഥാശാസ്ത്രമരിന്ദമഃ
അപ്പോൾ അവൻ അവിടേക്ക് പോയി, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവൻ ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ശ്രാദ്ധം നടത്തി.
ശൈവം തത്ര പരം സ്ഥാനം ചന്ദ്രപാദമിതി സ്മൃതമ്
അവിടെ, പരമമായ ശൈവസ്ഥലം ചന്ദ്രപാദം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
യത്രാര്ചിതാഃ സ്വകുലജൈര്യഥാശക്തി മനാഗപി
അവിടെ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച്, തങ്ങളുടെ പിതാക്കന്മാരെ പോലും അല്പംകൊണ്ടെങ്കിലും ആരാധിച്ചു.
പിതൄനുദ്ദിശ്യ തത്രാസൌ തര്പ്പിതേഷു ദ്വിജാതിഷു
അവിടെ, പിതാക്കന്മാരെ ഉദ്ദേശിച്ച്, ദ്വിജന്മാർ തൃപ്തരായപ്പോൾ,
തതസ്തത്പിതരഃ സര്വേ പിതൃലോകാദുപാഗതാഃ
അപ്പോൾ ആ പിതാക്കന്മാർ എല്ലാവരും പിതൃലോകത്തിൽ നിന്ന് അവിടെ എത്തി.
അഥ സംപ്രീതമനസഃ സമേത്യ ഭൃഗുനന്ദനമ്
അവരുടെ മനസ്സിൽ ആനന്ദം നിറഞ്ഞ്, അവർ ഭൃഗുവിന്റെ വംശജനെ സമീപിച്ചു.
മഹത്കര്മ കൃതം വീര ഭവതാന്യൈഃ സുദുഷ്കരമ്
വീരാ, നീ അന്യർക്കു വളരെ പ്രയാസമുള്ള മഹത്തായ ഒരു കര്മ്മം ചെയ്തു.
അസ്മാകമക്ഷയാം പ്രീതിം തഥാപി ത്വം ന യച്ഛസി
എങ്കിലും, നീ ഞങ്ങൾക്ക് അക്ഷയമായ സന്തോഷം നൽകുന്നില്ല.
ക്ഷേത്രസ്യാസ്യ പ്രഭാവേണ ഭക്ത്യാ ച തവ ദര്ശനമ്
ഈ പുണ്യഭൂമിയുടെ ശക്തിയാലും, നിന്റെ ഭക്തിയാലും, നീ ഈ ദർശനം നേടാൻ സാധിച്ചു.
ത്സമാത്ത്വം വീരഹത്യാദിപാപപ്രശമനായ ഹി
അതിനാലാണ് നീ വീരഹത്യ പോലുള്ള പാപങ്ങൾ ശമിപ്പാൻ ഇവിടെ വന്നത്.
വധാച്ച വിനിവര്തസ്വ ക്ഷത്രിയാണാമതഃ പരമ്
ഇനി നീ ക്ഷത്രിയരെ കൂടുതൽ കൊല്ലുന്നത് നിർത്തണം.
തന്നിമിത്തം തു മരണം പിതുസ്തേ വിഹിതം പുരാ
ഇതിനുവേണ്ടിയാണ് നിന്റെ അച്ഛന്റെ മരണം മുമ്പേ നിർണ്ണയിച്ചിരുന്നത്.
നിമിത്തമാത്രമേവേഹ സര്വഃ സര്വസ്യ ചൈതയോഃ
ഇവിടെ എല്ലാം സംഭവിക്കുന്നത് വിധിയുടെ ഉപകരണങ്ങളായിട്ടാണ്.
കാലാനുവൃത്തം ബലവാന്നൃലോകോ നാത്ര സംശയഃ
ഇവിടെ മനുഷ്യലോകം ശക്തമായ കാലത്തിന്റെ പ്രവാഹം അനുസരിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ശക്യതേ വത്സ സര്വോ ഽപി യതഃ ശക്ത്യാ സ്വകര്മകൃത്
കുഞ്ഞേ, എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ കഴിവിനും കർമ്മത്തിനും അനുസരിച്ചാണ് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്നത്.
ശമമാ പ്നുഹി ഭദ്രം തേ സ ഹ്യസ്മാകം പരം ബലമ്
ശാന്തി തേടുക; നിനക്കു നല്ലത് ഉണ്ടാകട്ടെ, അതാണ് ഞങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി.
സ ചാപി തദ്വചഃ സര്വം പ്രതിജഗ്രാഹ സാദരമ്
അവൻ ആ വാക്കുകൾ എല്ലാം ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു.
പ്രയയൌ ച തദാ രാമസ്തസ്മാത്സിദ്ധവനാശ്രമമ്
അപ്പോൾ രാമൻ അവിടെ നിന്ന് സിദ്ധവനാശ്രമത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
തപസേ ധൃതസംകല്പോ ബഭൂവ സ മഹാമനാഃ
തപസ്സിനായി ഉറച്ച മനസ്സോടെ ആ മഹാത്മാവ് സ്ഥിരനായി.
പുനരാഗമസംകേതം കൃത്വാ പ്രാസ്ഥാപയത്തദാ
വീണ്ടും വരാമെന്നു വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് അവരെ അയച്ചു.
പരീത്യപൃഥിവീം സര്വാം പിതൃദേവാദിബൂജകഃ
അവൻ ഭൂമിയൊട്ടാകെ സഞ്ചരിച്ചു, പിതൃകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ഹോമം അർപ്പിച്ചു.
പരിചക്രാമ രാജേന്ദ്ര ലോകവൃത്തമനുവ്രതഃ
രാജാവേ, ലോകത്തിന്റെ ആചാരങ്ങൾ അനുസരിച്ച് അവൻ സഞ്ചരിച്ചു.
ജഗാമ തപസേ രാജന്ബാഹ്മണൈരഭിസംവൃതഃ
രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവൻ തപസ്സിനായി പോയി.
നിവാസമാത്മനോ രാജന്കല്പയാമാസ ധര്മവിത്
ധർമ്മജ്ഞനായ രാജാവ് സ്വയം താമസിക്കാൻ ഒരു സ്ഥലം ഒരുക്കി.
ദ്രഷ്ടുകാമാഃ സമാജഗ്മുര്നിയതാ ബ്രഹ്മവാദിനഃ
അവനെ കാണാൻ നിയന്ത്രിതരായ ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ ഒത്തുചേർന്നു.
ക്ഷാത്രം കക്ഷമശേഷേണ ദഗ്ധ്വാ ശാന്തമിവാനലമ്
ക്ഷത്രിയവർഗം മുഴുവനും ഇന്ധനത്തെപ്പോലെ ദഹിപ്പിച്ച ശേഷം, അഗ്നി ശാന്തമാകുന്നതുപോലെ അവൻ ശാന്തനായി.
അര്ഘ്യാദിസമുദാചാരൈഃ പൂജയാമാസ ഭാര്ഗവഃ
ഭാർഗവൻ അർഘ്യാദി സമ്പ്രദായങ്ങൾ പ്രകാരം ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജ ചെയ്തു.
തേഷാം തസ്യ ച സംവൃത്താഃ കഥാഃ പുണ്യാ മനോഹരാഃ
അവർക്കും അവനോടും ചേർന്ന് പുണ്യവും മനോഹരവുമായ സംഭാഷണങ്ങൾ ഉണ്ടായി.
ഹയമേധം മഹായജ്ഞമാഹര്തുമുപചക്രമേ
അവൻ മഹത്തായ അശ്വമേധയാഗം നടത്താൻ തുടക്കം കുറിച്ചു.
വിശ്വാമിത്രഭരദ്വാജമാര്കണ്ഡേയാദിഭിസ്തഥാ
വിശ്വാമിത്രൻ, ഭരദ്വാജൻ, മാർകണ്ടേയൻ എന്നിവരോടൊപ്പം കൂടി.