തതോ ഽസ്യ ജഘ നാത്പൂര്വമസുരാ ജജ്ഞിര സുതാഃ
അവന്റെ താഴത്തെ ഭാഗത്തില് നിന്ന് അസുരന്മാര് പുത്രന്മാരായി ജനിച്ചു.
സൃഷ്ടാ യയാ സുരാസ്തന്വാ താം തനും സ വ്യപോഹത
ദേവന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ച ശരീരം അവന് ഉപേക്ഷിച്ചു.
സാ തമോബഹുലാ യസ്മാത്തതോ രാത്രിസ്ത്രിയാമികാ
അത് ഇരുണ്ടത കൊണ്ട് നിറഞ്ഞതുകൊണ്ടു, അതിനെ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളുള്ള രാത്രി എന്നു വിളിച്ചു.
സൃഷ്ട്വാസുരാംസ്തതഃ സോ ഽഥ തനുമന്യാമപദ്യത
അസുരന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, അവന് മറ്റൊരു ശരീരം സ്വീകരിച്ചു.
തതസ്താം യുഞ്ജ മാനസ്യ പ്രിയമാസീത്പ്രഭോഃ കില
അതിനുശേഷം, മനസ്സില് നിന്നു ജനിച്ച അതിനോടു, പ്രഭുവിന് പ്രിയമായതിനെ, അവന് ഐക്യമായി.
യതോ ഽസ്യ ദീവ്യതോ ജാതാസ്തേന ദേവാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ
അവന് പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള് അവയില് നിന്ന് ദേവന്മാര് ജനിച്ചതിനാല്, അവരെ ദേവന്മാര് എന്നു വിളിക്കുന്നു.
തസ്മാത്തന്വാസ്തു ദിവ്യായാ ജജ്ഞിരേ തേന ദേവതാഃ
അതുകൊണ്ട്, ആ ദിവ്യമായ ശരീരത്തില് നിന്ന് ദേവതകള് ജനിച്ചു.
ഉത്സൃഷ്ടാ സാ തനുസ്തേന അഹഃ സമഭവത്തദാ
അവന് ഉപേക്ഷിച്ച ആ ശരീരം പിന്നീട് പകലായി മാറി.
ദേവാന്സൃഷ്ട്വാ തതഃ സോ ഽഥ തനുമന്യാമപദ്യത
ദേവന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, അവന് മറ്റൊരു ശരീരം സ്വീകരിച്ചു.
പിതേവ മന്യമാനസ്താന്പുത്രാന്പ്രധ്യായ സ പ്രഭുഃ
അവരെ തന്റെ പുത്രന്മാരായി കരുതി, ആ പ്രഭു ഒരു പിതാവിനെപ്പോലെ ആലോചിച്ചു.
തസ്മാത്തേ പിതരോ ദേവാഃ പിതൃത്വം തേഷു തത്സ്മൃതമ്
അതിനാൽ നിങ്ങളുടെ പിതാക്കന്മാർ ദേവന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു; അവരിൽ പിതൃത്വം ഇങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
സാപവിദ്ധാ തനുസ്തേന സദ്യഃ സംധ്യാ വ്യജായത
അത് കൊണ്ടു അവളുടെ ശരീരം തകർന്നു, ഉടനെ സന്ധ്യ ജനിച്ചു.
തയോര്മധ്യേ തു വൈ പൈത്രീ യാ തനുഃ സാ ഗരീയസീ
അവരുടെ ഇടയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന പിതൃരൂപം അതിൽ ഏറ്റവും മഹത്താണ്.
യുക്താസ്തനുമുപാസംതേ ഉഷാവ്യുഷ്ട്യോര്യദന്തരമ്
പ്രഭാതവും സന്ധ്യയും തമ്മിലുള്ള സമയത്ത് ഉള്ള ആ രൂപമാണ് അവർ ആരാധിക്കുന്നത്.
തതോ ഽന്യസ്യാം പുനര്ബ്രഹ്മാ സ്വതന്വാമുപപദ്യത
അതിനുശേഷം, മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
മനസാ തു സുതാസ്തസ്യ പ്രജനാജ്ജജ്ഞിരേ പ്രജാഃ
അവന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവന്റെ സൃഷ്ടിയിൽ നിന്നു ജീവികൾ ഉദിച്ചു.
സൃഷ്ട്വാ പുനഃ പ്രജാഃ സോ ഽഥ സ്വാം തനും സ വ്യപോഹത
അവൻ വീണ്ടും ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, തന്റെ തന്നെ രൂപം ഉപേക്ഷിച്ചു.
തസ്മാദ്ഭവന്തി സംഹൃഷ്ടാ ജ്യോത്സ്നായാ ഉദ്ഭവേ പ്രജാഃ
അതുകൊണ്ട്, ജ്യോത്സ്ന ഉദിക്കുന്നപ്പോൾ ജീവികൾ സന്തോഷിക്കുന്നു.
സദ്യോ രാത്ര്യഹനീ ചൈവസംധ്യാ ജ്യോത്സ്നാ ച ജജ്ഞിരേ
ഉടൻ, രാത്രി, പകൽ, സന്ധ്യ, ജ്യോത്സ്ന എന്നിവ ജനിച്ചു.
തമോമാത്രാത്മികാ രാത്രിഃ സാ വൈ തസ്മാന്നിയാമികാ
അന്ധകാരമാണ് രാത്രിയുടെ സ്വഭാവം; അവയെ രാത്രി നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
യസ്മാത്തേഷാം ദിവാ ജന്മ ബലിനസ്തേന തേ ദിവാ
അവർക്കു പകൽ ജനനം ആയതിനാൽ, അവർ പകൽ ശക്തരായിരിക്കുന്നു.
പ്രാണേഭ്യോ രാത്രിജന്മാനോ ഹ്യജേയാ നിശി തേന തേ
പ്രാണങ്ങളിൽ നിന്ന് രാത്രിയിൽ ജനിച്ചവർ, രാത്രിയിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരാണ്; അതുകൊണ്ടാണ് അവർ അങ്ങനെ.
പിതൄണാം മാനുഷാണാം ച അതീതാനാ ഗതേഷു വൈ
പിതാക്കന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും, കഴിഞ്ഞുപോയവരും യാത്രചെയ്തവരുമായവർ,
ജ്യോത്സ്നാ രാത്ര്യഹനീ സംധ്യാ ചത്വാര്യേതാനി താനി വാ
ജ്യോത്സ്ന, രാത്രി, പകൽ, സന്ധ്യ — ഈ നാലും അതേ ആകുന്നു.
അംഭാംസ്യേതാനി സൃഷ്ട്വാ തു ദേവദാനവമാനുഷാന്
ഈ ജലങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
താമുത്സൃജ്യ തതോ ച്യോത്സ്നാം തതോ ഽന്യാം പ്രാപ്യ സ പ്രഭുഃ
അവൻ ആ ജ്യോത്സ്ന ഉപേക്ഷിച്ച്, പിന്നെ മറ്റൊരു രൂപം പ്രാപിച്ചു.
തതോ ഽന്യാഃ സോംഽധകാരേ ച ക്ഷുധാവിഷ്ടാഃ പ്രജാഃ സൃജന്
പിന്നീട്, അന്ധകാരത്തിൽ, വിശപ്പാൽ പീഡിതരായ മറ്റു ജീവികളെ അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
അമ്ഭാംസ്യേതാനി രക്ഷാമ ഉക്തവന്തസ്തു തേഷു യേ
അവരിൽ ചിലർ 'ഈ ജലങ്ങൾ നാം കാക്കാം' എന്നു പറഞ്ഞു.
യേ ഽബ്രുവന് ക്ഷിണുമോ ഽമ്ഭാംസി തേഷാം ത്ദൃഷ്ടാഃ പരസ്പരമ്
ജലങ്ങൾ ഉണക്കാമെന്ന് പറഞ്ഞവർ തമ്മിൽ പരസ്പരം എതിരായി കാണപ്പെട്ടു.
രക്ഷേതി പാലനേ ചാപി ധാതുരേഷ വിഭാവ്യതേ
രക്ഷ എന്ന വേരിന് സംരക്ഷണവും പാലനവും എന്നർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗം കാണാം.