യുഗാനുരൂപാ ധര്മേണ യൈരിമാ വര്ദ്ധിതാഃ പ്രജാഃ
യുഗത്തിനനുസരിച്ച് ധർമ്മപാലനത്തോടെ ഇവർ ഈ സൃഷ്ടികളെ വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
അഭിധ്യായ പ്രജാ ബ്രഹ്മാ നാനാവീര്യാഃ സ്വമാനസീഃ
ബ്രഹ്മാവ് ധ്യാനിച്ച്, തൻ്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് വിവിധ മാനസിക സൃഷ്ടികൾ ഉണ്ടാക്കി.
കല്പേ ഽതീതേ പുരാണ്യാസീദ്ദേവാദ്യാസ്തു പ്രജാ ഇഹ
മുന്കാലത്തിലെ ഒരു കല്പത്തില്, ദേവന്മാരെ തുടക്കംവെച്ചുള്ള ജീവികള് ഇവിടെ ആദ്യം ജനിച്ചു.
മന്വംതരക്രമേണേഹ കനിഷ്ഠാഃ പ്രഥമേന താഃ
മന്വന്തരങ്ങളുടെ അനുക്രമത്തില്, ആ ജീവികള് ആദ്യം ഏറ്റവും ചെറുപ്പമായവരായിരുന്നു.
കുശലാകുശലൈഃ കംദൈരക്ഷീണൈസ്തൈസ്തദാ യുതാഃ
അപ്പോള് അവര് നശിക്കാത്ത നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള പ്രവൃത്തികളുമായി ചേര്ന്നിരുന്നു.
ദേവാസുരപിതൄംശ്ചൈവ യക്ഷൈര്ഗന്ധര്വമാനുഷൈഃ
ദേവന്മാര്, അസുരന്മാര്, പിതൃവര്ഗ്ഗം, കൂടാതെ യക്ഷന്മാര്, ഗന്ധര്വ്വന്മാര്, മനുഷ്യര്—
ആഹാരാര്ഥം പ്രജാനാം വൈ വിദാത്മാനോ വിനിര്മമേ
ജീവികള്ക്ക് ആഹാരം ലഭിക്കാനായി, ആത്മാവിനെ അറിയുന്നവന് അവരെ സൃഷ്ടിച്ചു.
തച്ഛരീരസമുത്പന്നൈഃ കാര്യൈസ്തൈഃ കാരണൈഃ സഹ
അവന്റെ ശരീരത്തില് നിന്നുണ്ടായ ഫലങ്ങളോടും അതിന്റെ കാരണങ്ങളോടും കൂടി—
തതോ ദേവാസുരപിതൄന്മനുഷ്യാംശ്ച ചതുഷൃയമ്
അതിനുശേഷം, അതില് നിന്ന് ദേവന്മാര്, അസുരന്മാര്, പിതൃവര്ഗ്ഗം, മനുഷ്യര് എന്നിങ്ങനെ നാലു വിഭാഗങ്ങള് ഉണ്ടായി.
യുക്താത്മനസ്തതസ്തസ്യ തമോമാത്രാസമുദ്ഭവഃ
അതിനുശേഷം, ഏകാഗ്രനായ അവനില് നിന്ന് ഇരുണ്ടതിന്റെ ഒരു അംശം ഉദിച്ചുവന്നു.
തതോ ഽസ്യ ജഘ നാത്പൂര്വമസുരാ ജജ്ഞിര സുതാഃ
അവന്റെ താഴത്തെ ഭാഗത്തില് നിന്ന് അസുരന്മാര് പുത്രന്മാരായി ജനിച്ചു.
സൃഷ്ടാ യയാ സുരാസ്തന്വാ താം തനും സ വ്യപോഹത
ദേവന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ച ശരീരം അവന് ഉപേക്ഷിച്ചു.
സാ തമോബഹുലാ യസ്മാത്തതോ രാത്രിസ്ത്രിയാമികാ
അത് ഇരുണ്ടത കൊണ്ട് നിറഞ്ഞതുകൊണ്ടു, അതിനെ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളുള്ള രാത്രി എന്നു വിളിച്ചു.
സൃഷ്ട്വാസുരാംസ്തതഃ സോ ഽഥ തനുമന്യാമപദ്യത
അസുരന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, അവന് മറ്റൊരു ശരീരം സ്വീകരിച്ചു.
തതസ്താം യുഞ്ജ മാനസ്യ പ്രിയമാസീത്പ്രഭോഃ കില
അതിനുശേഷം, മനസ്സില് നിന്നു ജനിച്ച അതിനോടു, പ്രഭുവിന് പ്രിയമായതിനെ, അവന് ഐക്യമായി.
യതോ ഽസ്യ ദീവ്യതോ ജാതാസ്തേന ദേവാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ
അവന് പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള് അവയില് നിന്ന് ദേവന്മാര് ജനിച്ചതിനാല്, അവരെ ദേവന്മാര് എന്നു വിളിക്കുന്നു.
തസ്മാത്തന്വാസ്തു ദിവ്യായാ ജജ്ഞിരേ തേന ദേവതാഃ
അതുകൊണ്ട്, ആ ദിവ്യമായ ശരീരത്തില് നിന്ന് ദേവതകള് ജനിച്ചു.
ഉത്സൃഷ്ടാ സാ തനുസ്തേന അഹഃ സമഭവത്തദാ
അവന് ഉപേക്ഷിച്ച ആ ശരീരം പിന്നീട് പകലായി മാറി.
ദേവാന്സൃഷ്ട്വാ തതഃ സോ ഽഥ തനുമന്യാമപദ്യത
ദേവന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, അവന് മറ്റൊരു ശരീരം സ്വീകരിച്ചു.
പിതേവ മന്യമാനസ്താന്പുത്രാന്പ്രധ്യായ സ പ്രഭുഃ
അവരെ തന്റെ പുത്രന്മാരായി കരുതി, ആ പ്രഭു ഒരു പിതാവിനെപ്പോലെ ആലോചിച്ചു.
തസ്മാത്തേ പിതരോ ദേവാഃ പിതൃത്വം തേഷു തത്സ്മൃതമ്
അതിനാൽ നിങ്ങളുടെ പിതാക്കന്മാർ ദേവന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു; അവരിൽ പിതൃത്വം ഇങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
സാപവിദ്ധാ തനുസ്തേന സദ്യഃ സംധ്യാ വ്യജായത
അത് കൊണ്ടു അവളുടെ ശരീരം തകർന്നു, ഉടനെ സന്ധ്യ ജനിച്ചു.
തയോര്മധ്യേ തു വൈ പൈത്രീ യാ തനുഃ സാ ഗരീയസീ
അവരുടെ ഇടയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന പിതൃരൂപം അതിൽ ഏറ്റവും മഹത്താണ്.
യുക്താസ്തനുമുപാസംതേ ഉഷാവ്യുഷ്ട്യോര്യദന്തരമ്
പ്രഭാതവും സന്ധ്യയും തമ്മിലുള്ള സമയത്ത് ഉള്ള ആ രൂപമാണ് അവർ ആരാധിക്കുന്നത്.
തതോ ഽന്യസ്യാം പുനര്ബ്രഹ്മാ സ്വതന്വാമുപപദ്യത
അതിനുശേഷം, മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
മനസാ തു സുതാസ്തസ്യ പ്രജനാജ്ജജ്ഞിരേ പ്രജാഃ
അവന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവന്റെ സൃഷ്ടിയിൽ നിന്നു ജീവികൾ ഉദിച്ചു.
സൃഷ്ട്വാ പുനഃ പ്രജാഃ സോ ഽഥ സ്വാം തനും സ വ്യപോഹത
അവൻ വീണ്ടും ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, തന്റെ തന്നെ രൂപം ഉപേക്ഷിച്ചു.
തസ്മാദ്ഭവന്തി സംഹൃഷ്ടാ ജ്യോത്സ്നായാ ഉദ്ഭവേ പ്രജാഃ
അതുകൊണ്ട്, ജ്യോത്സ്ന ഉദിക്കുന്നപ്പോൾ ജീവികൾ സന്തോഷിക്കുന്നു.
സദ്യോ രാത്ര്യഹനീ ചൈവസംധ്യാ ജ്യോത്സ്നാ ച ജജ്ഞിരേ
ഉടൻ, രാത്രി, പകൽ, സന്ധ്യ, ജ്യോത്സ്ന എന്നിവ ജനിച്ചു.
തമോമാത്രാത്മികാ രാത്രിഃ സാ വൈ തസ്മാന്നിയാമികാ
അന്ധകാരമാണ് രാത്രിയുടെ സ്വഭാവം; അവയെ രാത്രി നിയന്ത്രിക്കുന്നു.