ഭാരതാദീനി വര്ഷാണി നദീഭിഃ പര്വതൈസ്തഥാ
ഭാരതം തുടങ്ങിയ ദേശങ്ങൾ, അവയുടെ നദികളും പർവതങ്ങളും കൂടി വിവരിക്കുന്നു.
ജംബൂദ്വീപാദയോ ദ്വീപാഃ സമുദ്രൈഃ സപ്തഭിര്വൃതാഃ
ജംബൂദ്വീപും മറ്റു ദ്വീപുകളും, ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
സപ്രമാണാ ഇമേ ലോകാഃ സപ്തദ്വീപാ ച മേദിനീ
ഈ ലോകങ്ങളും അവയുടെ അളവുകളും, ഏഴു ദ്വീപുകളോടുകൂടിയ ഭൂമിയും,
സര്വം ചൈതത്പ്രധാനസ്യ പരിണാമൈകദേശികമ്
ഇതൊക്കെയും പ്രധാനം എന്ന ആദിമ വസ്തുവിന്റെ ഭാഗികമായ രൂപാന്തരമാണ്.
സൂര്യാചന്ദ്രമസോശ്ചൈവ പൃഥിവ്യാശ്ചാപ്യശേഷതഃ
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഭൂമിയും, അവയുടെ മുഴുവൻ രൂപത്തോടുകൂടി,
മഹേന്ദ്രാദ്യാഃ ശുഭാഃ പുണ്യാ മാനസോത്തരമൂര്ധനി
മഹേന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയ ശുഭവും പുണ്യവും നിറഞ്ഞ മലകൾ, മാനസോത്തരപർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിൽ,
നാഗവീഥ്യക്ഷവീഥ്യോശ്ച ലക്ഷണം ച പ്രകീര്ത്യതേ
നാഗമാർക്കും നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും ഉള്ള വഴികളുടെ സ്വഭാവം വിവരിക്കപ്പെടുന്നു,
ലോകാലോകസ്യ സന്ധ്യായാ അഹ്നോ വിഷുവതസ്തഥാ
ലോകാലോകത്തിന്റെ അതിരുകളും സന്ധ്യയും, ദിവസത്തിലെ വിഷുവും,
പിതൄണാം ദേവതാനാം ച പന്ഥാനൌ ദക്ഷിണോത്തരൌ
പിതാക്കന്മാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും തെക്കേയും വടക്കേയും വഴികൾ,
കീര്ത്യതേ ച പദം വിഷ്ണോര്ധര്മാദ്യാ യത്ര ച സ്ഥിതാഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ വാസസ്ഥലവും, അവിടെ ധർമ്മാദികൾ താമസിക്കുന്നതും വിവരിക്കപ്പെടുന്നു,
കീര്ത്യതേ ധൃതസാമര്ഥ്യാത്പ്രജാനാം ച ശുഭാശുഭമ്
ജീവികൾക്ക് അവരുടെ ശക്തിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ശുഭവും അശുഭവുമായ ഫലങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു,
കീര്ത്യതേ ഭഗവാന്യേന പ്രസര്പ്പതി ദിവഃ ക്ഷയമ്
ഭഗവാൻ എങ്ങനെയാണ് ആകാശം ചുറ്റി അതിനെ കുറയ്ക്കുന്നതെന്ന് വിവരിക്കപ്പെടുന്നു,
ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച ഗ്രാമണീസര്പരാക്ഷസൈഃ
ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ, പ്രധാനികൾ, പാമ്പുകൾ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരോടൊപ്പം,
വൃദ്ധിക്ഷയൌ ച സോമസ്യ കീര്ത്യേതേ സോമകാരിതൌ
ചന്ദ്രന്റെ വർദ്ധനയും കുറയലും, അതിന്റെ കാരണങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു,
കീര്ത്യതേ ശിശുമാരസ്യ യസ്യ പുച്ഛേ ധ്രുവഃ സ്ഥിതഃ
ശിശുമാരത്തിന്റെ രൂപം വിവരിക്കപ്പെടുന്നു, അതിന്റെ വാലിൽ ധ്രുവൻ നിലകൊള്ളുന്നു,
നിവാസാ യത്ര കീര്ത്യന്തേ ദേവാനാം പുണ്യകര്മണാമ്
പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ദേവന്മാർ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു,
പ്രവിഭാഗശ്ചരശ്മീനാം നാമതഃ കര്മതീര്ഥതഃ
കിരണങ്ങളുടെ വിഭജനങ്ങൾ, പേരിലും കർമ്മതീർത്ഥങ്ങളിലും അടിസ്ഥാനമാക്കി വിവരിക്കപ്പെടുന്നു,
വേശ്യാരൂപാത്പ്രധാനസ്യ പരിമാണോ മഹാദ്ഭവഃ
പ്രധാനത്തിന്റെ വേശ്യാരൂപത്തിലുള്ള മഹത്തായ അളവ് വിവരിക്കപ്പെടുന്നു,
പിതൄണാം ദ്വിപ്രകാരാണാം മാഹാത്മ്യം വാ മൃതസ്യ ച
രണ്ടു തരത്തിലുള്ള പിതാക്കന്മാരുടെയും, മരിച്ചവരുടെ മഹത്വം വിവരിക്കപ്പെടുന്നു,
സ്വര്ഗലോകഗതാനാഞ്ച പ്രാപ്താനാഞ്ചാപ്യധോഗതിമ്
സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ എത്തിച്ചേരുന്നവരുടെയും താഴ്ന്ന നിലയിലേക്ക് വീണുപോകുന്നവരുടെയും അവസ്ഥ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.
യുഗസംഖ്യാപ്രമാണം ച കീര്ത്യതേ ച കൃതം യുഗമ്
യുഗങ്ങളുടെ എണ്ണംയും അളവുകളും വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ കൃതയുഗത്തിന്റെ സ്വഭാവവും വിവരിക്കുന്നു.
വര്ണാനാമാശ്രമാണാം ച സംസ്ഥിതിര്ധര്മതസ്തഥാ
വർണങ്ങളുടെയും ആശ്രമങ്ങളുടെയും നിശ്ചിത ക്രമം ധർമ്മപ്രകാരം വിശദീകരിക്കുന്നു.
ശബ്ദത്വം ച പ്രധാനാത്തു സ്വായമ്ഭുവമൃതേ മനുമ്
ശബ്ദത്തിന്റെ സ്വഭാവം പ്രധാനത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, സ്വായംഭുവമനുവിനെ ഒഴികെ.
ദ്വാപരസ്യ കലേശ്ചാപി സംക്ഷേപേണ പ്രകീര്ത്തനമ്
ദ്വാപരയുഗത്തെയും കലിയുഗത്തെയും സംക്ഷിപ്ത വിവരണം നൽകുന്നു.
മന്വന്തരാണാം സര്വേഷാമേതദേവ ച ലക്ഷണമ്
എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളുടെയും ഈ സ്വഭാവമാണ്.
തഥാ മന്വന്തരാണാം ച പ്രതിസംധാനലക്ഷണമ്
അങ്ങനെ തന്നെ മന്വന്തരങ്ങൾക്കിടയിലെ മാറ്റങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതകളും വിവരിക്കുന്നു.
ഋഷീണാം ച ഗതിഃ പ്രോക്താ കാലജ്ഞാനഗതിസ്തഥാ
മഹർഷിമാരുടെ യാത്രകളും കാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവിന്റെ പ്രവാഹവും വിശദീകരിക്കുന്നു.
ത്രേതായാം ചക്രവര്തീനാം ലക്ഷണം ജന്മ ചൈവ ഹി
ത്രേതായുഗത്തിൽ ചക്രവർത്തിമാരുടെ ലക്ഷണങ്ങളും ജനനവും വിവരിക്കുന്നു.
അങ്ഗുലൈര്ഹാസനം ചൈവ ഭൂതാനാം യച്ച ചോച്യതേ
അംഗുലികൾകൊണ്ടുള്ള അളവുകളും ജീവികളുടെ ചിരിയും ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു.
വാക്യം സപ്തവിധം ചൈവ ഋഷിഗോത്രാനുകീര്തനമ്
സപ്തവിധമായ വാക്കുകളും ഋഷികളുടെ ഗോത്രങ്ങൾ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.