യദാസ്യ ഹൃദ്യേഷ മഹാനുഭാവോ ദത്തഃ പ്രയാതോ ന ഹി ദര്ശനം തദാ
അവൻ്റെ ഹൃദയത്തിൽ മഹാനായ ദത്തൻ വിട്ടുപോയപ്പോൾ, അവനെ പിന്നെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
സ ധ്യായമാനോ ഽപി ന ചാജഗാമ ദത്തോ മനോഗോചരമസ്യ രാജന്
രാജാവേ, ധ്യാനിച്ചിട്ടും ദത്തൻ മനസ്സിൽ പ്രത്യക്ഷമായില്ല.
ഏവം യദാത്രേസ്തനയോ മഹാത്മാ ദൃഷ്ടോ ന ച ധ്യാനപഥേ നൃപേണ
അത്രിയുടെ പുത്രനായ മഹാത്മാവിനെ രാജാവ് ധ്യാനത്തിലൂടെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
തം ശോകമഗ്നം നൃപതിം മഹാത്മാ രാമോ ജഗാദാഖിലചിത്തദര്ശീ
ആഴമായ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്ന രാജാവിനോട് സകലചിത്തങ്ങൾ അറിയുന്ന രാമൻ പറഞ്ഞു.
യസ്തേ വരായാഭവമാദിസര്ഗേ സ ഏവ ചാഹം തംവ സാദനായ
സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ വരം നൽകാൻ വന്നവൻ ഞാൻ തന്നെയാണ്; ഇപ്പോൾ നിന്നെ സംഹരിക്കാൻ ഞാൻ ഇവിടെ എത്തി.
സര്വോ ഹി ലോകഃ സ്വകൃതം ഭുനക്തി ശുഭാശുഭം ദൈവകൃതം വിപാകേ
ലോകത്തിലെ എല്ലാവരും തങ്ങളാൽ ചെയ്ത നല്ലതോ ചീത്തയോ, അതിന്റെ ഫലം വിധി വന്നു ചേരുമ്പോൾ അനുഭവിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
യത്തേ സുപുണ്യം ബഹുജന്മസംചിതം തേനേഹ ദത്തസ്യ വരാര്ഹപാത്രമ്
നീ അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച വലിയ പുണ്യഫലമാണ് ദത്തൻ്റെ വരത്തിന് അർഹനായവനായി നിന്നെ ഇവിടെ എത്തിച്ചത്.
ഗുരുര്വിമത്യാപകൃതസ്ത്വയാ മേ യതസ്തതഃ കര്ണനികൃന്തനം തേ
നീ അഹങ്കാരത്തോടെ എന്റെ ഗുരുവിനെ അപമാനിച്ചതിനാൽ, നിന്റെ ചെവി വെട്ടപ്പെടും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ സ ഭൃഗുര്മഹാത്മാ നിയോജ്യ ബാണം ച വികൃഷ്യ ചാപമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാത്മാവായ ഭൃഗു വില്ലിൽ അമ്പു വെച്ച് വലിച്ചു.
തദ്വീക്ഷ്യ കര്മാസ്യ മുനേഃ സുതസ്യ സ ചാര്ജുനോ ഹൈഹയവംശധര്ത്താ
മുനിയുടെ മകന്റെ ഈ പ്രവൃത്തിയറിഞ്ഞ്, ഹൈഹയ വംശത്തിലെ രാജാവായ അർജുനൻ
ശൂലശക്തിഗദാചക്രഖഢ്ഗപട്ടിശതോമരൈഃ
കുന്തം, ശൂലം, ഗദ, ചക്രം, വാൾ, പരശു, കുന്തം എന്നിവയുമായി
സ രാമോ ലാഘവേനൈവ സംപ്രക്ഷിപ്താന്യനേന ച
രാമൻ അതിവേഗത്തിൽ അവയെല്ലാം മാറ്റി തള്ളിച്ചു.
സ രാജാ വാര്യുപസ്പൃശ്യ സസര്ജാഗ്നേയമുത്തമമ്
രാജാവ് വെള്ളം സ്പർശിച്ച് ശുദ്ധി നേടി, അഗ്നാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
ഗാന്ധര്വം വിദധേ രാജാ വായവ്യേനാഹനദ്വിഭുമ്
രാജാവ് ഗാന്ധർവാസ്ത്രം ചെയ്തു, വായു ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് പ്രതാപിയെ അടിച്ചു.
ദത്തേന ദത്തം യച്ഛൂലമവ്യര്ഥം മന്ത്രപൂര്വകമ്
ദത്തൻ നൽകിയ അതുല്യമായ ശൂലം, മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അവൻ പ്രയോഗിച്ചു.
തച്ഛൂലം ശതസൂര്യാഭമനിവാര്യം സുരാസുരൈഃ
അത് നൂറു സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ച ശൂലമായിരുന്നു; ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും അതിനെ തടയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
മൂര്ധ്നി തദ്ഭാര്ഗവസ്യാഥ നിപപാത മഹീപതേ
അത് ഭാർഗവന്റെ തലയിൽ വീണു, രാജാവേ.
മൂര്ച്ഛാമവാപ രാജേന്ദ്ര പപാത ച ഹരിം സ്മരന്
രാജാധിരാജൻ ബോധംകെട്ട്, ഹരിയെ ഓർത്തുകൊണ്ട് നിലത്ത് വീണു.
സമാജഗ്മുഃ പുരസ്കൃത്യ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാന്
ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും മുന്നിൽ നയിച്ച് അവർ അവിടെ എത്തി.
ഭാര്ഗവം ജീവയാമാസ സംജീവന്യാ സ വിദ്യയാ
അവൻ അതേ ജീവിപ്പിക്കുന്ന വിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ഭാർഗവനെ ജീവിപ്പിച്ചു.
പ്രണനാമ ച രാജേന്ദ്ര ഭക്ത്യാ ബ്രഹ്മാദികാംസ്തു താന്
രാജാവേ, അവൻ ഭക്തിയോടെ ബ്രഹ്മാദിദേവന്മാരെ നമസ്കരിച്ചു.
സ രാമോ വാര്യുസ്പൃശ്യ ജജാപ കവചം തു തത്
ആ രാമൻ വെള്ളം സ്പർശിച്ച് ആ കാവചം ജപിച്ചു.
സ്മൃത്വാ പാശുപതം ചാസ്ത്രം ശിവദത്തം സ ഭാര്ഗവഃ
ശിവൻ നൽകിയ പാശുപതാസ്ത്രം ഓർത്ത് ആ ഭാർഗവൻ അതിനെ ആഹ്വാനിച്ചു.
പ്രവിഷ്ടോ ഭസ്മസാജ്ജാതം ശരീരം ബാഹുനന്ദന
ഭാർഗവകുലത്തിലെ പ്രിയപുത്രാ, അവൻ ചാരിൽ കയറി, അവിടെ നിന്നു അവന്റെ ശരീരം രൂപപ്പെട്ടു.
ഉപോദ്ധാതപാദേ ഭാര്ഗവചരിതേ കാര്ത്തവീര്യവധോ നാമ ചത്വാരിംശത്തമോ ഽധ്യായഃ
ഭാർഗവന്റെ ചരിതത്തിൽ കാർത്തവീര്യവധം എന്ന നാല്പത്താമത്തെ അധ്യായം.
വാരയാമാസുരത്യുഗ്രം ഭാര്ഗവം സ്വബലേഃ പൃഥക്
ഭയങ്കരനായ ഭാർഗവനെ അവരവരുടെ സൈന്യത്തോടെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചു.
സംഗ്രാമം തുമുലം ചക്രുഃ സംരബ്ധാസ്തു പിതുര്വധാത്
അവരുടെ പിതാവിന്റെ മരണത്തിൽ കോപിതരായി അവർ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടത്തി.
പരശ്വധം സമാദായ യുയുധേ തൈശ്ച സംഗരേ
കുടിരി എടുത്ത് അവൻ അവരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടി.
നിജഘാന ത്വരായുക്തോ മുഹുര്ത്തദ്വയമാത്രതഃ
വേഗത്താൽ പ്രേരിതനായി, രണ്ടു നിമിഷത്തിനുള്ളിൽ അവൻ അവരെ സംഹരിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ രാമേണ തേസര്വേ യുയുധുര്വീര്യസംമതാഃ
രാമൻ ഇതു കണ്ടപ്പോൾ, വീര്യത്തിൽ പ്രശസ്തരായ എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിന് ഇറങ്ങി.