കാലാന്തകയമപ്രഖ്യം യോദ്ധും സമുപചക്രമേ
കാലാന്തകനെപ്പോലെ അവൻ യുദ്ധം തുടങ്ങാൻ സജ്ജനായി.
ജഗ്രാ ഹ ഭാര്ഗവേന്ദ്രസ്യ സമരേ ജേതുമുദ്യതഃ
ഭാർഗവേന്ദ്രനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ അവൻ ശ്രമിച്ചു.
യഥാ ബലാഹകോ വീര പര്വതോപരി വര്ഷതി
വീരാ, ഒരു മേഘം മലയുടെ മുകളിൽ മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ,
ജഗ്രാഹ സ്വഘനുര്ദിവ്യം ബാണവര്ഷം തഥാകരോത്
അവൻ ദിവ്യമായ വില്ലെടുത്ത് അങ്ങനെ തന്നെ അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ചു.
ചക്രതുര്യദ്ധമതുലം തുമുലം ലോമഹര്ഷണമ്
അവർ തമ്മിൽ ഒരു അതുല്യവും ഭയങ്കരവുമായ, രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്ന യുദ്ധം നടത്തി.
വധായ ഭാര്ഗവേന്ദ്രസ്യ സര്വശസ്ത്രാസ്ത്രധൃഗബലീ
ഭാർഗവനെ സംഹരിക്കാൻ എല്ലാ ശക്തിയുള്ള ആയുധധാരികളും അസ്ത്രധാരികളും ഒന്നിച്ചു.
തതോ വ്യോമ്നി സദാ സക്തേ ദ്വേ ചാപ്യ സ്ത്രേ നരാധിപ
അപ്പോൾ, രാജാവേ, ആകാശത്തിൽ എപ്പോഴും സജീവമായ രണ്ടു വില്ലുകളും രണ്ടു അസ്ത്രങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ത്രയോ ലോകാഃ സപാതാലാ ദൃഷ്ട്വാ തന്മഹദദ്ഭുതമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളും പാതാളങ്ങളും ചേർന്ന് ആ മഹത്തായ അത്ഭുതം കണ്ടു.
രാമസ്തദാ വീക്ഷ്യ ജഗത്പ്രണാശം ജഗന്നിവാസോക്തമഥാസ്മരത്തദാ
അപ്പോൾ രാമൻ ലോകത്തിന്റെ നാശം കണ്ടപ്പോൾ, ലോകനാഥന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്തു.
ഇതി വ്യവസ്യ പ്രഭുരുഗ്രതേജാ നേത്രദ്വയേനാഥ തദസ്ത്രയുഗമമ്
അങ്ങനെ ഉറപ്പു വരുത്തി, മഹാശക്തനായ പ്രഭു തന്റെ രണ്ടു കണ്ണുകളാൽ ആ അസ്ത്രയുഗളെ നോക്കി.
ധ്യാനപ്രഭാവേണ തതസ്തു തസ്യ ബ്രഹ്മാസ്ത്രയുഗ്മം വിഗതപ്രഭാവമ്
ശാന്തമായ ധ്യാനശക്തിയാൽ, ബ്രഹ്മാസ്ത്രയുഗം ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ടു.
സ ജാമദഗ്ന്യോ മഹാതാം മഹീയാന്സ്രഷ്ടും തഥാ പാലയിതും നിഹന്തുമ്
ജമദഗ്നിയുടെ മകൻ, മഹാശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, സൃഷ്ടിക്കാനും രക്ഷിക്കാനും നശിപ്പിക്കാനും കഴിവുള്ളവനായിരുന്നു.
ധനുര്ദ്ധരഃ ശൂരതമോ മഹസ്വാന്സദഗ്രണീഃ സംസദി തഥ്യവക്താ
വില്ലുധാരിയായ, വീരന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും പ്രകാശവാനുമായ, സഭയിൽ മുൻപന്തിയിലിരുന്ന് സത്യം സംസാരിക്കുന്നവൻ.
ഏവം നൃലോകേ പ്രഥയന്സ്വഭാവം സര്വാണി കല്യാനി കരോതി നിത്യമ്
ഇങ്ങനെ മനുഷ്യലോകത്ത് തന്റെ സ്വഭാവം പ്രകടിപ്പിച്ച്, എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാ മംഗളകാര്യങ്ങളും ചെയ്യുന്നു.
ഏവം സ രാമഃ പ്രഥിതപ്രഭാവഃ പ്രശാമയിത്വാ തു തദസ്ത്രയുഗ്മമ്
അങ്ങനെ, മഹത്വത്തിൽ പ്രശസ്തനായ രാമൻ ആ അസ്ത്രയുഗം ശമിപ്പിച്ചു.
തുണീരതഃ പത്രിയുഗം ഗൃഹീത്വാ പുങ്ഖേ നിധായാഥ ധനുര്ജ്യകായാമ്
അവൻ തുണീരിൽ നിന്ന് രണ്ട് ഇലയമ്പുകൾ എടുത്ത്, അതിന്റെ പുഞ്ചിൽ വെച്ച് വില്ലിന്റെ ജ്യയിൽ ചാർത്തി.
സ കൃത്തകര്ണോ നൃപതിര്മഹാത്മാ വിനിര്ജിതാശേഷജഗത്പ്രവീരഃ
കൃത്തകർണ്ണൻ എന്ന രാജാവ്, മഹാത്മാവും ലോകത്തിലെ എല്ലാ വീരന്മാരെയും ജയിച്ചവനുമായിരുന്നു.
ക്ഷണം ധരാധീശതനുര്വിവര്ണാ ഗതാനുഭാവാ നൃപതേര്ബഭൂവ
ഒരു നിമിഷം, ഭൂമിയുടെ രാജാവിന്റെ ശരീരം നിറംകെട്ട് ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയി.
തതഃ സ രാജാ നിജവീര്യവൈഭവം സമസ്തലോകാധികതാം പ്രയാതമ്
അതിനുശേഷം, തന്റെ വീര്യവും മഹത്വവും എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും മറികടന്ന രാജാവ് യാത്രയായി.
ദധ്യൌ പുനര്മീലിതലോചനോ നൃപൌ ദത്തം തമാത്രേയകുലപ്രദീപമ്
പിന്നീട്, രാജാവ് കണ്ണടച്ച് ധ്യാനത്തിൽ ആത്രേയകുലത്തിന്റെ ദീപമായ ആ ദാനത്തെ ഓർത്ത് ചിന്തിച്ചു.
യദാസ്യ ഹൃദ്യേഷ മഹാനുഭാവോ ദത്തഃ പ്രയാതോ ന ഹി ദര്ശനം തദാ
അവൻ്റെ ഹൃദയത്തിൽ മഹാനായ ദത്തൻ വിട്ടുപോയപ്പോൾ, അവനെ പിന്നെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
സ ധ്യായമാനോ ഽപി ന ചാജഗാമ ദത്തോ മനോഗോചരമസ്യ രാജന്
രാജാവേ, ധ്യാനിച്ചിട്ടും ദത്തൻ മനസ്സിൽ പ്രത്യക്ഷമായില്ല.
ഏവം യദാത്രേസ്തനയോ മഹാത്മാ ദൃഷ്ടോ ന ച ധ്യാനപഥേ നൃപേണ
അത്രിയുടെ പുത്രനായ മഹാത്മാവിനെ രാജാവ് ധ്യാനത്തിലൂടെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
തം ശോകമഗ്നം നൃപതിം മഹാത്മാ രാമോ ജഗാദാഖിലചിത്തദര്ശീ
ആഴമായ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്ന രാജാവിനോട് സകലചിത്തങ്ങൾ അറിയുന്ന രാമൻ പറഞ്ഞു.
യസ്തേ വരായാഭവമാദിസര്ഗേ സ ഏവ ചാഹം തംവ സാദനായ
സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ വരം നൽകാൻ വന്നവൻ ഞാൻ തന്നെയാണ്; ഇപ്പോൾ നിന്നെ സംഹരിക്കാൻ ഞാൻ ഇവിടെ എത്തി.
സര്വോ ഹി ലോകഃ സ്വകൃതം ഭുനക്തി ശുഭാശുഭം ദൈവകൃതം വിപാകേ
ലോകത്തിലെ എല്ലാവരും തങ്ങളാൽ ചെയ്ത നല്ലതോ ചീത്തയോ, അതിന്റെ ഫലം വിധി വന്നു ചേരുമ്പോൾ അനുഭവിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
യത്തേ സുപുണ്യം ബഹുജന്മസംചിതം തേനേഹ ദത്തസ്യ വരാര്ഹപാത്രമ്
നീ അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച വലിയ പുണ്യഫലമാണ് ദത്തൻ്റെ വരത്തിന് അർഹനായവനായി നിന്നെ ഇവിടെ എത്തിച്ചത്.
ഗുരുര്വിമത്യാപകൃതസ്ത്വയാ മേ യതസ്തതഃ കര്ണനികൃന്തനം തേ
നീ അഹങ്കാരത്തോടെ എന്റെ ഗുരുവിനെ അപമാനിച്ചതിനാൽ, നിന്റെ ചെവി വെട്ടപ്പെടും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ സ ഭൃഗുര്മഹാത്മാ നിയോജ്യ ബാണം ച വികൃഷ്യ ചാപമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാത്മാവായ ഭൃഗു വില്ലിൽ അമ്പു വെച്ച് വലിച്ചു.
തദ്വീക്ഷ്യ കര്മാസ്യ മുനേഃ സുതസ്യ സ ചാര്ജുനോ ഹൈഹയവംശധര്ത്താ
മുനിയുടെ മകന്റെ ഈ പ്രവൃത്തിയറിഞ്ഞ്, ഹൈഹയ വംശത്തിലെ രാജാവായ അർജുനൻ