ആശ്രമാശ്ചതുരോ ഹ്യേതാന്പൂര്വവത്സ്ഥാപയന്പ്രഭുഃ
പ്രഭുവായ ബ്രഹ്മാവ് മുമ്പുപോലെ ഈ നാലു അശ്രമങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചു.
കൃതകര്മ്മ കൃതാവാസാ ആശ്രമാദുപഭുഞ്ജതേ
കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു അശ്രമങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവർ അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു.
നിര്ദ്ദിദേശ തതസ്തേഷാം ബ്രഹ്മാ ധര്മാന്പ്രഭാ ഷതേ
അവർക്കുള്ള ധർമ്മങ്ങൾ വ്യക്തമായി ബ്രഹ്മാവ് നിർദ്ദേശിച്ചു.
ചതുര്വര്ണാത്മകഃ പൂര്വം ഗൃഹസ്ഥസ്യാശ്രമഃ സ്ഥിതഃ
മുമ്പ് ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം നാലു വർണ്ണങ്ങളെയും ഉൾക്കൊണ്ടതായിരുന്നു.
യഥാക്രമം ച വക്ഷ്യാമി വ്രതൈശ്ച നിയമൈസ്തഥാ
എനിക്ക് ഇപ്പോൾ ഓരോത് ക്രമത്തിലും, വ്രതങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തി, വിശദീകരിക്കാം.
ഇത്യേഷ വൈ ഗൃഹസ്ഥസ്യ സമാസാദ്ധര്മസംഗ്രഹഃ
ഇതാണ് ഗൃഹസ്ഥന്റെ കൃത്യങ്ങളുടെ സംക്ഷിപ്തമായ സംഗ്രഹം.
ഗുരുശുശ്രൂഷണം ഭൈക്ഷ്യംവിദ്യാര്ഥീ ബ്രഹ്മചാരിണഃ
വിദ്യാർത്ഥിയായ ബ്രഹ്മചാരിയുടെ കർത്തവ്യം ഗുരുവിനെ സേവിക്കുകയും ഭിക്ഷയെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്.
ഉഭേ സംധ്യേ വഗാഹശ്ച ഹോമശ്ചാരണ്യവാസിനാമ്
അരണ്യവാസികൾക്ക് ഇരുപാടും സമയങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്യുകയും ഹോമം നടത്തുകയും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
അപ്രമാദോ ഽവ്യവായശ്ച ദയാ ഭൂതേഷു ച ക്ഷമാ
ജാഗ്രത, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണ, ക്ഷമ — ഇതെല്ലാം അനിവാര്യമാണ്.
ദശലക്ഷണകോ ഹ്യേഷ ധര്മഃ പ്രോക്തഃ സ്വയംഭൂവാ
ഈ പത്ത് ഗുണങ്ങളുള്ള ധർമ്മം സ്വയംഭുവായവൻ പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.
തേഷാം സ്ഥാനാന്യശുഷ്മിം ച സംസ്ഥിതാനാ മചഷ്ട സഃ
ഇവയിൽ ഓരോന്നിലും സ്ഥിരതയുള്ളവരുടെ സ്ഥാനം അവൻ വിവരിച്ചു.
സ്മൃതം തേഷാം തു യത് സ്ഥാനം തദേവ ഗുരുവാസിനാമ്
അവർക്കു നിർണയിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥാനം ഗുരുവിനോടൊപ്പം കഴിയുന്നവരുടെതാണു.
പ്രാജാപത്യം ഗൃഹസ്ഥാനാം ന്യാസിനാം ബ്രഹ്മണഃക്ഷയമ്
ഗൃഹസ്ഥർക്കു പ്രജാപത്യമായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; സംന്യാസികൾക്ക് ബ്രഹ്മത്തിലേക്കുള്ള ലയമാണ്.
സ്ഥാനാന്യാശ്രമിണസ്താനി ബ്രഹ്മസ്ഥാനസ്ഥിതാനി തു
മറ്റ് ആശ്രമങ്ങളിലെ സ്ഥാനങ്ങൾ ബ്രഹ്മസ്ഥാനം എന്നതിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
പംഥാനഃ പിതൃയാനാസ്തു സമൃതാശ്ചത്വാര ഏവ തേ
പിതൃയാനങ്ങൾ നാലാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
തഥൈവ പിതൃയാനാനാം ചന്ദ്രമാ ദ്വാരമുച്യതേ
അതു പോലെ തന്നെ, പിതൃയാനങ്ങൾക്കു ചന്ദ്രനാണ് വാതിൽ എന്ന് പറയുന്നു.
യദാ പ്രജാ നാ വര്ദ്ധംത വര്ണധര്മസമാസികാഃ
വർണ്ണധർമ്മങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന ജീവികൾ വർദ്ധിക്കാതിരുന്നാൽ,
ആത്മനസ്തു ശരീരേഭ്യസ്തുല്യാശ്ചൈവാത്മനാ തു താഃ
സ്വന്തം ആത്മാവിൽ നിന്നും ശരീരത്തിൽ നിന്നും, അവൻ അവരെ തനിക്കു തുല്യരാക്കി സൃഷ്ടിച്ചു.
തതോ ഽന്യാം മാനസീം സോ ഽഥ പ്രജാഃ സ്രഷ്ടും പ്രചക്രമേ
അതിനുശേഷം, അവൻ മറ്റൊരു മാനസിക സൃഷ്ടി ആരംഭിച്ചു.
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം വാര്ത്താനാം സാധകാശ്ച യാഃ
ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം, ഉപജീവനം എന്നിവ സാധിപ്പിക്കുന്നവരാണ് അവർ.
യുഗാനുരൂപാ ധര്മേണ യൈരിമാ വര്ദ്ധിതാഃ പ്രജാഃ
യുഗത്തിനനുസരിച്ച് ധർമ്മപാലനത്തോടെ ഇവർ ഈ സൃഷ്ടികളെ വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
അഭിധ്യായ പ്രജാ ബ്രഹ്മാ നാനാവീര്യാഃ സ്വമാനസീഃ
ബ്രഹ്മാവ് ധ്യാനിച്ച്, തൻ്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് വിവിധ മാനസിക സൃഷ്ടികൾ ഉണ്ടാക്കി.
കല്പേ ഽതീതേ പുരാണ്യാസീദ്ദേവാദ്യാസ്തു പ്രജാ ഇഹ
മുന്കാലത്തിലെ ഒരു കല്പത്തില്, ദേവന്മാരെ തുടക്കംവെച്ചുള്ള ജീവികള് ഇവിടെ ആദ്യം ജനിച്ചു.
മന്വംതരക്രമേണേഹ കനിഷ്ഠാഃ പ്രഥമേന താഃ
മന്വന്തരങ്ങളുടെ അനുക്രമത്തില്, ആ ജീവികള് ആദ്യം ഏറ്റവും ചെറുപ്പമായവരായിരുന്നു.
കുശലാകുശലൈഃ കംദൈരക്ഷീണൈസ്തൈസ്തദാ യുതാഃ
അപ്പോള് അവര് നശിക്കാത്ത നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള പ്രവൃത്തികളുമായി ചേര്ന്നിരുന്നു.
ദേവാസുരപിതൄംശ്ചൈവ യക്ഷൈര്ഗന്ധര്വമാനുഷൈഃ
ദേവന്മാര്, അസുരന്മാര്, പിതൃവര്ഗ്ഗം, കൂടാതെ യക്ഷന്മാര്, ഗന്ധര്വ്വന്മാര്, മനുഷ്യര്—
ആഹാരാര്ഥം പ്രജാനാം വൈ വിദാത്മാനോ വിനിര്മമേ
ജീവികള്ക്ക് ആഹാരം ലഭിക്കാനായി, ആത്മാവിനെ അറിയുന്നവന് അവരെ സൃഷ്ടിച്ചു.
തച്ഛരീരസമുത്പന്നൈഃ കാര്യൈസ്തൈഃ കാരണൈഃ സഹ
അവന്റെ ശരീരത്തില് നിന്നുണ്ടായ ഫലങ്ങളോടും അതിന്റെ കാരണങ്ങളോടും കൂടി—
തതോ ദേവാസുരപിതൄന്മനുഷ്യാംശ്ച ചതുഷൃയമ്
അതിനുശേഷം, അതില് നിന്ന് ദേവന്മാര്, അസുരന്മാര്, പിതൃവര്ഗ്ഗം, മനുഷ്യര് എന്നിങ്ങനെ നാലു വിഭാഗങ്ങള് ഉണ്ടായി.
യുക്താത്മനസ്തതസ്തസ്യ തമോമാത്രാസമുദ്ഭവഃ
അതിനുശേഷം, ഏകാഗ്രനായ അവനില് നിന്ന് ഇരുണ്ടതിന്റെ ഒരു അംശം ഉദിച്ചുവന്നു.