ഭൂയഃ പ്രപച്ഛ തം കാന്തം ജ്ഞാനതത്ത്വാര്ഥമാദരാത്
അവൾ വീണ്ടും തന്റെ പ്രിയനോട് ജ്ഞാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം ആകാംക്ഷയോടെ ചോദിച്ചു.
യദസ്യ ദര്ശനാത്തേ ഽദ്യ ജാതം ജ്ഞാനമതീദ്രിയമ്
ഇന്ന് അവനെ കണ്ടതുകൊണ്ട് അവളിൽ അതിരില്ലാത്ത ജ്ഞാനം ഉദിച്ചുവന്നു.
കര്മണാ യേന സംപ്രാപ്താവാവാം തിര്യഗ്ജനിം പ്രഭോ
പ്രഭോ, ഏത് കര്മ്മം കൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ ഇരുവരും മൃഗജന്മം പ്രാപിച്ചത്?
വര്ണയാമാസ ചരിതം മൃഗ്യശ്ചൈവാത്മനസ്തദാ
അപ്പോൾ അവൻ തന്റെയും മൃഗത്തിന്റെയും കഥ വിശദമായി പറഞ്ഞു.
സംസാരേ ഽസ്മിന്നമഹാഭാഗേ ഭാവോ ഽസ്യ ഭവകാരണമ്
ഈ ലോകത്തിൽ, മഹാഭാഗ്യശാലിയേ, അവന്റെ അവസ്ഥയാണ് വീണ്ടും ജന്മം എടുക്കാനുള്ള കാരണം.
പുരാ ദ്രവിഡദേശേ തു നാനാഋദ്ധിസമാകുലേ
പണ്ടു, വിവിധ അത്ഭുതശക്തികൾ നിറഞ്ഞ ദ്രാവിഡദേശത്ത്,
പിതാ മേ ശിവദത്തോ ഽഭൂന്നാമ്നാ ശാസ്ത്രവിശാരദഃ
എന്റെ അച്ഛൻ ശിവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു.
ജ്യേഷ്ഠോ രാമോ ഽനുജസ്തസ്യ ധമസ്തസ്യാനു ജഃ പൃഥുഃ
അവന്റെ മൂത്തമകൻ രാമൻ, അനിയൻ ധർമ്മൻ, അതിനുശേഷം പൃഥു എന്നവനുമായിരുന്നു.
ഉപനീയ ക്രമാത്സര്വാഞ്ഛിവദത്തോ മഹായശാഃ
മഹാപ്രശസ്തനായ ശിവദത്തൻ ഞങ്ങളെ എല്ലാം ക്രമത്തിൽ ഉപനയനം ചെയ്തു.
ചത്വാരോ ഽപി വയം തത്ര വേദാധ്യയനതത്പരാഃ
അവിടെ ഞങ്ങൾ നാലുപേരും വേദപഠനത്തിൽ മുഴുകിയിരുന്നു.
ഗത്വാരണ്യം ഫലാന്യംബുസമിത്കുശമൃദോ ഽന്വഹമ്
കാട്ടിൽ പോയി ഞങ്ങൾ ദിവസേന പഴങ്ങൾ, വെള്ളം, ഇന്ധനം, ദർഭ, മണ്ണ് എന്നിവ ശേഖരിക്കുമായിരുന്നു.
ഏകദാ തു വയം സര്വേ സംപ്രാപ്താ പര്വതേ വനേ
ഒരു ദിവസം ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും മലയിൽ ഉള്ള കാട്ടിൽ എത്തി.
സര്വേ സ്നാത്വാ മഹാനദ്യാമുഷസി പ്രീതമാനസാഃ
എല്ലാവരും പുലർച്ചെ വലിയ നദിയില് കുളിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ മനസ്സ് നിറഞ്ഞു.
ശാലസ്തമാലൈഃ പ്രിയകൈഃ പനസൈഃ കോവിദാരകൈഃ
ശാല, തമാല, പ്രിയ, പ്ലാവ്, കോവിദാരക എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളാല്
ജംബൂഭിഃ സഹകാരൈശ്ച കട്ഫലൈര്ബൃഹതീദ്രുമൈഃ
ജാംബു, സഹകാര, കറ്റ്ഫലം, വലിയ മരങ്ങള് എന്നിവകൊണ്ടും
സ്നിഗ്ധച്ഛായൈഃ സമാഹൃഷ്ടനാനാപക്ഷിനിനാദിതൈഃ
തണുത്ത നിഴലും, ആനന്ദം നിറഞ്ഞതും, പലതരം പക്ഷികളുടെ കൂജിപ്പുകളാലും
ഗചൈന്ദ്രൈഃ ശാരഭാദ്യൈശ്ച സേവിതം കന്ദരാഗതൈഃ
ആനകളും ശരഭാദികളും ഗുഹകളില് താമസിക്കുന്ന മറ്റു മൃഗങ്ങളും സന്ദര്ശിക്കുന്നതുമായ
സുഗന്ധിഭിര്വൃതം ചാന്യൈര്വാതോദ്ധൂതപരഗിഭിഃ
സുഗന്ധമുള്ള പൂക്കളും, കാറ്റില് പറക്കുന്ന പരാഗങ്ങളുമുള്ളതുമായ
ശൃങ്ഗൈഃ സമുല്ലിഖന്തം ച വ്യോമ കൌതുകസം യുതമ്
കൂറ്റന് കുന്തങ്ങള് ആകാശം ചൂണ്ടി, അത്ഭുതം നിറഞ്ഞതും
ഗര്ജ്ജതമിവ സംസക്തം വ്യാലാദ്യൈര്മൃഗപക്ഷിഭിഃ
ഗര്ജ്ജനം പോലെ മുഴങ്ങിയും, കാട്ടുമൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ചേര്ന്നതുമായ
നാസ്മാര്ഷ്മ ചാത്മനാത്മാനം വിയുക്താശ്ച പരസ്പരമ്
നാം സ്വയം തന്നെ ഓര്ക്കാതെ, പരസ്പരം വേറായിപ്പോയി.
നിര്ഝരാപാത ശിരസി പാതുകാമാ ജലം പ്രിയേ
പ്രിയേ, വെള്ളം ജലപാതത്തില് നിന്ന് തലയില് വീഴണമെന്നാഗ്രഹം തോന്നി.
തത്ര പ്രാപ്തോ യദൃച്ഛാതോ ജഗൃഹേ താം ഭയര്ദിതാമ്
അവിടെ, യാദൃശ്ചികമായി എത്തിയവന് ഭയത്താല് വിറയുന്ന അവളെ പിടിച്ചു.
അത്യുച്ചവത്ത്വാത്പതിതോ മൃതശ്ചൈണീമനുസ്മരന്
വളരെ ഉയരത്തില് നിന്ന് വീണവന് മരിച്ചുവെങ്കിലും, അവളെ ഓര്ത്തുകൊണ്ടിരുന്നു.
ജാതോ ഭദ്രേ ന ജാനേ വൈ ക്വ ഗാതാ ഭ്രാതരോ ഽഗ്രജാഃ
സുഭദ്രേ, ജനിച്ചെങ്കിലും, മൂത്ത സഹോദരന്മാര് എവിടെ പോയെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല.
ഭൂതം ഭവിഷ്യം ച തഥാ ശൃണു ഭദ്രേ വദാമ്യഹമ്
സുഭദ്രേ, കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും ഞാന് പറയാം, കേള്ക്കൂ.
രാമസ്യാസ്യ ഭയാത്സോ ഽപി ഭക്ഷിതോ ഹരിണാ ധുനാ
ഈ രാമന്റെ ഭയത്താല്, അവനും ഒരുകാലത്ത് ഒരു മാന് തിന്നുകളഞ്ഞു.
അവാഭ്യാം തു ജലം പീതം മധ്യമേ പുഷ്കരേ ത്വിഹ
നാം ഇരുവരും ഇവിടെ നടുവിലെ താമരക്കുളത്തില് വെള്ളം കുടിച്ചു.
തേനാനേകഭവോത്പന്നം പാതകം നാശമാഗതമ്
അത് മൂലം അനേകം ജന്മങ്ങള് ലഭിച്ചു; പാപം നശിച്ചു.
ഗമിഷ്യാവഃ ശുഭാംല്ലോകാന്യേഷു ഗത്വാ ന ശോചതി
നാം നല്ല ലോകങ്ങളിലേക്ക് പോകും; അവിടെ ചെന്നാല് ദുഃഖം ഉണ്ടാകില്ല.