വസിഷ്ഠാദിമുനീശാനാം മന്വാദീനാം ശുഭേക്ഷണേ
വസിഷ്ഠനും മറ്റു മഹർഷികളും, മനുക്കളും—allാം ദർശനത്തിന് ശുഭമായവരാണ്.
മധ്യഭക്തിരയം രാമോ നിത്യം യമപരായണഃ
ഇതാണ് മധ്യഭക്തി—രാമൻ എപ്പോഴും യമനിഷ്ഠനാണ്.
ഇത്യുക്താ ത്വരിതം കാന്തം സാ മൃഗീ ഹൃഷ്ടമാനസാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ മൃഗി സന്തോഷത്തോടെ വേഗത്തിൽ പ്രിയനോടു ചേർന്നു.
ര്ഹദൃഗ് ജ്ഞാനം തവ കഥം സംജാതം തദ്വദാധുനാ
നിനക്ക് ആത്മജ്ഞാനം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു? അതു ഇപ്പോൾ പറയൂ.
ശൃണു പ്രിയേ മഹാഭാഗേ ജ്ഞാനം പുണ്യേന ജായതേ
പ്രിയേ, മഹാഭാഗേ, കേൾക്കൂ; ജ്ഞാനം പുണ്യഫലമായി ജനിക്കുന്നു.
പുണ്യാത്മാ ഭാര്ഗവശ്ചായം കൃഷ്ണാഭക്തോ ജിതേന്ദ്രിയഃ
ഈ ഭാർഗവൻ പുണ്യാത്മാവാണ്, കൃഷ്ണഭക്തനും ഇന്ദ്രിയജയനും ആണ്.
അദ്യൈവ വിദിതം മേ ഽഭൂദ്രാസസ്യാസ്യ മഹാത്മനഃ
ഇന്ന് ഈ മഹാത്മാവിന്റെ ഉദ്ദേശം എനിക്ക് മനസ്സിലായി.
യദ്യത്കരിഷ്യതേ ചൈവ തദപി ജ്ഞാനഗോചരമ്
അവൻ എന്ത് ചെയ്താലും അതെല്ലാം ജ്ഞാനപരിധിക്കുള്ളിലാണ്.
കവചം മന്ത്രസഹിതം ഹ്യപി വര്ഷായുതായുതൈഃ
മന്ത്രത്തോടൊപ്പം കാവചം പതിനായിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കു പോലും,
കൃഷ്ണപ്രേമാമൃതം നാമ സ്തോത്രമുത്തമഭക്തിദമ്
കൃഷ്ണപ്രേമാമൃതം എന്ന പേരിലുള്ള ഈ സ്തുതി ഉത്തമഭക്തി നൽകുന്നു.
സ മുനിര്ജ്ഞാതതത്ത്വാര്ഥഃ സാനുകംപോ ഽഭയപ്രദഃ
തത്ത്വാർത്ഥം അറിഞ്ഞ, കരുണയുള്ള, ഭയമില്ലായ്മ നൽകുന്ന ആ മുനിയാണ്.
ശ്രീകൃഷ്ണചാരിതം സര്വം നാമഭിര്ഗ്രഥിതം യതഃ
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ എല്ലാ കൃത്യങ്ങളും നാമങ്ങളാൽ ചേർത്തിണക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
തതഃ സംസിദ്ധ കവചൌ രാജനം ഹൈഹയാധിപമ്
ശുദ്ധമായ കാവചം ധരിച്ച്, ഹൈഹയാധിപനായ രാജാവിനോടു ചേർന്ന്,
ത്രിഃ സപ്തകൃത്വോ നിര്ഭൂപാം കരിഷ്യത്യവനീം പ്രിയ
അവൻ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഏഴു തവണ ഭൂമി രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്ന് ശൂന്യമാക്കും, പ്രിയേ.
ആത്മനോ മൃഗഭാവസ്യ കാരണം ജ്ഞാതവാംശ്ച ഹ
താൻ മൃഗരൂപം പ്രാപിച്ചതിന്റെ കാരണം മനസ്സിലാക്കി.
ഉപോദ്ധാതപാദേ ഭാര്ഗവചരിതേ ചതുസ്ത്രിംശത്തമോ ഽധ്യായഃ
ഭാർഗവന്റെ കഥയിൽ, ഉപോദ്ധാതപാദത്തിൽ, മുപ്പത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം.
ഭഗവദ്ഭക്തിസംലീനമാനസാനുഗ്രഹഃ കുതഃ
ഭഗവാനോടുള്ള ഭക്തിയിൽ മനസ്സ് ലയിക്കാത്തവർക്കു എങ്ങനെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കും?
ശ്രുത്വാ മൃഗമുഖാത്സര്വം ഭാര്ഗവസ്യ വിചേഷ്ടിതമ്
മൃഗത്തിന്റെ വായിലൂടെ ഭാർഗവൻ ചെയ്തതെല്ലാം അവൾ കേട്ടു.
പുനഃ പ്രപച്ഛ കിം നാഥ തന്മേ വദ സവിസ്തരമ്
അവൾ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'സ്വാമി, ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയൂ.'
യഥാ പൃഷ്ടം തയാ സോ ഽസ്യൈ വര്ണയാമാസ തത്ത്വവിത്
അവൾ ചോദിച്ചതുപോലെ, സത്യം അറിയുന്ന അവൻ അവളോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ഭൂയഃ പ്രപച്ഛ തം കാന്തം ജ്ഞാനതത്ത്വാര്ഥമാദരാത്
അവൾ വീണ്ടും തന്റെ പ്രിയനോട് ജ്ഞാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം ആകാംക്ഷയോടെ ചോദിച്ചു.
യദസ്യ ദര്ശനാത്തേ ഽദ്യ ജാതം ജ്ഞാനമതീദ്രിയമ്
ഇന്ന് അവനെ കണ്ടതുകൊണ്ട് അവളിൽ അതിരില്ലാത്ത ജ്ഞാനം ഉദിച്ചുവന്നു.
കര്മണാ യേന സംപ്രാപ്താവാവാം തിര്യഗ്ജനിം പ്രഭോ
പ്രഭോ, ഏത് കര്മ്മം കൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ ഇരുവരും മൃഗജന്മം പ്രാപിച്ചത്?
വര്ണയാമാസ ചരിതം മൃഗ്യശ്ചൈവാത്മനസ്തദാ
അപ്പോൾ അവൻ തന്റെയും മൃഗത്തിന്റെയും കഥ വിശദമായി പറഞ്ഞു.
സംസാരേ ഽസ്മിന്നമഹാഭാഗേ ഭാവോ ഽസ്യ ഭവകാരണമ്
ഈ ലോകത്തിൽ, മഹാഭാഗ്യശാലിയേ, അവന്റെ അവസ്ഥയാണ് വീണ്ടും ജന്മം എടുക്കാനുള്ള കാരണം.
പുരാ ദ്രവിഡദേശേ തു നാനാഋദ്ധിസമാകുലേ
പണ്ടു, വിവിധ അത്ഭുതശക്തികൾ നിറഞ്ഞ ദ്രാവിഡദേശത്ത്,
പിതാ മേ ശിവദത്തോ ഽഭൂന്നാമ്നാ ശാസ്ത്രവിശാരദഃ
എന്റെ അച്ഛൻ ശിവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു.
ജ്യേഷ്ഠോ രാമോ ഽനുജസ്തസ്യ ധമസ്തസ്യാനു ജഃ പൃഥുഃ
അവന്റെ മൂത്തമകൻ രാമൻ, അനിയൻ ധർമ്മൻ, അതിനുശേഷം പൃഥു എന്നവനുമായിരുന്നു.
ഉപനീയ ക്രമാത്സര്വാഞ്ഛിവദത്തോ മഹായശാഃ
മഹാപ്രശസ്തനായ ശിവദത്തൻ ഞങ്ങളെ എല്ലാം ക്രമത്തിൽ ഉപനയനം ചെയ്തു.
ചത്വാരോ ഽപി വയം തത്ര വേദാധ്യയനതത്പരാഃ
അവിടെ ഞങ്ങൾ നാലുപേരും വേദപഠനത്തിൽ മുഴുകിയിരുന്നു.