ദിവ്യപാശുപതം ചാപി ദാസ്യത്യേവ ന സംശയഃ
അവന് ദിവ്യമായ പാശുപതാസ്ത്രം തീർച്ചയായും നല്കും; സംശയമില്ല.
ഉപോദ്ധാതപാദേ ഭാര്ഗവചരിതേ ഏകത്രിംശത്തമോ ഽധ്യായഃ
ഭാര്ഗവചരിതത്തിലെ ഉപോദ്ഘാതഭാഗം, മുപ്പത്തൊന്നാം അധ്യായം.
പ്രസന്നചേതാഃ സുഭൃശം ശിവലോകം ജഗാമ ഹ
മനസ്സില് വലിയ സന്തോഷത്തോടെ അവന് ശിവലോകത്തേക്ക് പോയി.
അഥനിര്വചനീയം ച യോഗിഗമ്യം പരാത്പരമ്
അതിനുശേഷം, വിവരണം കഴിയാത്തതും യോഗിമാര്ക്ക് മാത്രം ലഭ്യമാകുന്നതുമായ പരമോന്നതമായത്,
യദധോ ധ്രുവലോകശ്ച സര്വലോകപരസ്തു സഃ
താഴെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ധ്രുവലോകം ആണെങ്കിലും, എല്ലായിടങ്ങളിലും മുകളിലുള്ളത് അതാണ്.
ഉപമാനേന രഹിതം നാനാകൌതുകസംയുതമ്
ഉപമയില്ലാത്തതും അനേകം അത്ഭുതങ്ങളാല് നിറഞ്ഞതുമായത്.
കോടികല്പതപഃ പുണ്യാഃ ശാന്താ നിര്മത്സരാ ജനാഃ
അവിടെ അനന്തകാലം തപസ്സു ചെയ്ത, ശാന്തരും അസൂയയില്ലാത്തവരുമായ ജനങ്ങള് വസിക്കുന്നു.
യോഗേന യോഗിനാ സൃഷ്ടം സ്വേച്ഛയാ ശങ്കരേണ ഹി
ശങ്കരന് തന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം യോഗത്തിലൂടെ യോഗിമാര്ക്കായി സൃഷ്ടിച്ച ലോകം.
സരോവരശതൈര്ദിവ്യൈഃ പദ്മരാഗവിരാജിതൈഃ
നൂറ്റാണ്ടുകണക്കിന് ദിവ്യസരസ്സുകള് പദ്മരാഗങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സുവര്ണരത്നരചിതപ്രാകാരേണ സമാവൃതമ്
സ്വര്ണ്ണവും രത്നങ്ങളും ചേര്ത്ത് നിര്മ്മിച്ച മതിലാല് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ചതുര്ദ്വാരസമായുക്തം ശോഭിതം മണിവേദിഭിഃ
നാലു വാതിലുകളോടെ, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച പീഠങ്ങളാൽ ഭംഗിയായി കത്തിരുന്നിരുന്നു.
നാനാചിത്രവിചിത്രൈശ്ച ശോഭിതൈഃ സുമനോഹരൈഃ
നാനാതരം അത്ഭുതകരമായ മനോഹരമായ ചിത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദദര്ശരാമോ ധര്മാത്മാ വിചിത്രമിവ സംഗതഃ
ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാമൻ അതിനെ ഒത്തുചേർന്ന അത്ഭുതമായതുപോലെ കണ്ടു.
മഹാകരാലദന്താസ്യൌ വികൃതാരക്തലോചനൌ
വലിയ ഭയാനകമായ പല്ലുകളും വായും, വിചിത്രമായ ചുവപ്പുനിറമുള്ള കണ്ണുകളും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.
വിഭൂതിഭൂഷിതാങ്ഗൌ ച വ്യാഘ്രചര്മാംബരൌ ച തൌ
വിപൂതി പുരട്ടിയ ശരീരവും, ഇരുവരും പുലിവാൽചർമ്മം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
തൌ ദൃഷ്ട്വാ മനസാ ഭീതഃ കിഞ്ചിദാഹ വിനീതവത്
അവരെ കണ്ടപ്പോൾ മനസ്സിൽ ഭയപ്പെട്ട്, വിനയപൂർവ്വം കുറച്ച് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഈശ്വരാജ്ഞാം സമാദായ മാമഥാജ്ഞപ്തുമര്ഹഥ
ഈശ്വരന്റെ ആജ്ഞ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ദയവായി അതെനിക്കറിയിക്കണം.
പ്രവേഷ്ടുമാജ്ഞാം ദദതുരീശ്വരാനുചരൌ ച തൌ
ഈശ്വരന്റെ അനുചരന്മാർ ഇരുവരും അകത്തു കടക്കാൻ അനുമതി നൽകി.
തത്രാതിരമ്യാം സിദ്ധൌഘൈഃ സമാകീര്ണാം സഭാം ദ്വിജഃ
അവിടെ സിദ്ധന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ അത്യന്തം മനോഹരമായ ഒരു സഭയുണ്ടായിരുന്നു.
തത്രാപശ്യച്ഛിവം ശാന്തം ത്രിനേത്രം ചന്ദ്രശേഖരമ്
അവിടെ ശാന്തനായ, മൂന്നു കണ്ണുള്ള, ചന്ദ്രനെ മുടിയിലിട്ട ശിവനെ കണ്ടു.
വിഭൂതിഭൂഷിതാങ്ഗം ച നാഗയജ്ഞോപവീതിനമ്
വിപൂതി പുരട്ടിയ ശരീരവും, പാമ്പ് യജ്ഞോപവീതമായി ധരിച്ചവനുമായിരുന്നു.
പഞ്ചാനനം ദശഭുജം ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹമ്
അഞ്ചു മുഖങ്ങളുള്ള, പത്തു കൈകളുള്ള, ഭക്തന്മാരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ദൈവസ్వరൂപം.
സ്തൂയമാനം ച യോകീന്ദ്രൈഃ പ്രമഥപ്രകരൈര്മുദാ
യോഗികളുടെയും പ്രമഥഗണങ്ങളുടെയും നേതാക്കന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
മൂര്ധ്നാ നമാമ തം ദൃഷ്ട്വാ രാമഃ പരമയാ മുദാ
അവനെ കണ്ട രാമൻ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ തല കുനിഞ്ഞു നമസ്കരിച്ചു.
നന്ദീശ്വരം മഹാകാലം വീരഭദ്രം ച തത്പുരഃ
നന്ദീശ്വരനും മഹാകാലനും വീരഭദ്രനും അവന്റെ മുമ്പിൽ നിലകൊണ്ടു.
സ്തോതും പ്രചക്രമേ വിദ്വാന്ഗിരാ ഗദ്ഗദയാ വിഭുമ്
അറിയുന്നവൻ വിറയുന്ന വാക്കുകളാൽ ഭഗവാനെ സ്തുതിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഭുജങ്ഗഭൂഷണം ചോഗ്രം നൃകപാലസ്രഗുജ്ജ്വലമ്
പാമ്പുകൾ അലങ്കാരമായി ധരിച്ച, ഉഗ്രസ്വഭാവമുള്ള, മനുഷ്യകപ്പാലമാലയിൽ ദീപ്തമായവൻ.
ബ്രഹ്മാദിരൂപധൃഗ്ജ്യേഷ്ഠസ്തം ത്വാം വേദ കൃപാര്ണവമ്
ബ്രഹ്മാദികൾ ആയ രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്ന, പ്രാചീനനും കരുണാസാഗരനുമായവനെന്ന് വേദങ്ങൾ അറിയുന്നു.
ജ്ഞാനബുദ്ധ്യോരസാധ്യം ച നിരാകാരം നമാമ്യഹമ്
ജ്ഞാനത്താലോ ബുദ്ധിയാലോ ലഭിക്കാനാവാത്ത ആ രൂപരഹിതനോട് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ന യം വിദുര്യഥാതത്ത്വം തം നമാമി പരാത്പരമ്
യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരും അറിയാത്ത അതിയായ പരമനോട് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.