ഉത്ഥായാസ്മൈ ദദുശ്ചാപി സത്കൃത്യ പരമാസനമ്
അവർ എഴുന്നേറ്റ്, ആദരപൂർവ്വം അവനു ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ഇരിപ്പിടം നൽകി.
പപ്രച്ഛ കിമിദം വൃത്തം തത്സര്വം തേ ന്യവേദയന്
അവൻ ചോദിച്ചു: 'ഇവിടെ എന്താണ് സംഭവിച്ചത്?' അവർ എല്ലാം പറഞ്ഞു.
സംജീവിന്യാ വിനയാ തം സിഷേച പ്രോച്ചരന്നിദമ്
വിനയപൂർവ്വം സംജീവിനി അവനെ വെള്ളം തളിച്ചു, ഈ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ചു.
തേനാസൌ ജീവതാച്ഛീഘ്രം പ്രസുപ്ത ഇവചോത്ഥിതഃ
അവളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ, അവൻ ഉടൻ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേൽക്കുന്നതുപോലെ ജീവൻ തിരിച്ചുപിടിച്ചു.
സമുത്തസ്ഥാവഥാര്ചീകഃ സാക്ഷാദ്ഗ്രരുരിവാപരഃ
അപ്പോൾ അർച്ചികൻ എഴുന്നേറ്റു, നേരിൽ ഗുരുവിനെപ്പോലെ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
നനാമ ഭക്ത്യാ നൃപതേ കൃതാഞ്ജലിരുവാച ഹ
അവൻ ഭക്തിയോടെ രാജാവിനോട് കയ്യുകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു, സംസാരിച്ചു.
ധന്യോ ഽഹം കൃതകൃത്യോ ഽഹം സഫലം ജീവിതം ച മേ
ഞാൻ ഭാഗ്യവാനാണ്, ഞാൻ ജീവിതത്തിൽ സഫലനായി; എന്റെ ജീവിതം ഫലപ്രദമായി.
ഭഗവന്കിം കരോമ്യദ്യ ശുശ്രൂഷാം തവ മാനദ
ഭഗവനേ, ആദരമുള്ളവനേ, ഇന്ന് ഞാൻ എന്ത് സേവനം ചെയ്യണം?
ഇത്യുക്ത്വാ സഹസാഽനീതം രാമേണാര്ധ്യം മുദാന്വിതഃ
ഇത് പറഞ്ഞശേഷം, രാമൻ സന്തോഷത്തോടെ അവനെ അർഘ്യം സ്വീകരിക്കാൻ കൊണ്ടുപോയി.
തജ്ജലം ശിരസാധത്ത സകുടുംബോ മഹാമനാഃ
കുടുംബത്തോടൊപ്പം, മഹാനായ മനസ്സോടെ, ആ വെള്ളം തലയിൽ ചാർത്തി.
ഭഗവന് കിം കൃതം തേന രാജ്ഞാ ദുഷ്ടേന പാതകമ്
ഭഗവനേ, ആ ദുഷ്ടനായ രാജാവ് എന്ത് പാപമാണ് ചെയ്തതെന്ന് പറയാമോ?
സാധുബുദ്ധ്യാസ ദുഷ്ടാത്മാ കിം ചകാര മഹാമതേ
മഹാമനസേ, ദുഷ്ടബുദ്ധിയോടെ ആ ദുഷ്ടൻ എന്താണ് ചെയ്തതെന്ന് പറയൂ.
ചിരം ധ്യാത്വാ സമാലോച്യ കാരണം പ്രാഹ ഭൂപതേ
നേരംകൊണ്ട് ആലോചിച്ചശേഷം, അവൻ രാജാവിനോട് കാര്യം പറഞ്ഞു.
യശ്ച വൈ കൃതവാന്പാപം സര്വജ്ഞസ്യ തവാനഘ
എല്ലാം അറിയുന്ന, പാപരഹിതനായ ഭവാനോടാണ് ആ പാപം ചെയ്തവൻ.
ദ്വിജാപരാധതോ മൂഢ വീര്യം തേ വിനശിഷ്യതേ
ബ്രാഹ്മണനോട് അപരാധം ചെയ്തതുകൊണ്ട്, അജ്ഞാനിയായവനേ, നിന്റെ ശക്തി നശിക്കും.
അയം രാമോ മഹാവീര്യം പ്രസഹ്യനൃപപുങ്ഗവമ്
ഈ രാമൻ മഹാശക്തിയുള്ളവൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ പ്രധാനം ആയവനെ കീഴടക്കും.
യസ്മാദുരഃ പ്രതിഹതം ത്വയാ മാതര്മമാഗ്രതഃ
അമ്മേ, നീ എന്നെ മുന്നോട്ട് പോകാൻ തടഞ്ഞതുകൊണ്ടാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്.
ത്രിഃ സപ്തകൃത്വോ നിഃക്ഷത്രാം കരിഷ്യേ പൃഥിവീമിമാമ്
ഇനി ഞാൻ ഇരുപത്തൊന്ന് പ്രാവശ്യം ഈ ഭൂമിയിൽ ക്ഷത്രിയരെ ഇല്ലാതാക്കും.
ഭാവിനോര്ഽഥസ്യ ച ബലാത്കരിഷ്യത്യേവ മാനദ
ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമായും നടക്കും, മാന്യനായവനേ.
ദത്താത്രേയാദ്ധരേരംശാല്ലബ്ധബോധോ മഹാമതിഃ
ദത്താത്രേയനിൽ നിന്ന്, ഹരിയുടെ ഭാഗമായവനിൽ നിന്ന്, മഹത്തായ ജ്ഞാനം ലഭിച്ചവനാണ് അവൻ.
യഥാഗതം യയൌ വിദ്വാന്ഭവിഷ്യത്കാലപര്യയാത്
വന്നതുപോലെ, ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കേണ്ട സമയമനുസരിച്ച്, ആ ജ്ഞാനിയുള്ളവൻ തിരിച്ചു പോയി.
ഉപോദ്ധാതപാദേ ഭാര്ഗവചരിതേ ത്രിംശത്തമോ ഽധ്യായഃ
ഭാർഗവന്റെ കഥയിൽ, ഉപോദ്ഘാത ഭാഗത്തിലെ മുപ്പതാമത്തെ അധ്യായം.
യച്ചകാര മഹാവീര്യ്യോ രാജ്ഞഃ ക്രുദ്ധോ ഹി കര്മണാ
രാജാവിന്റെ പ്രവൃത്തിയിൽ കോപംകൊണ്ട മഹാശക്തനായവൻ ചെയ്തതെന്താണെന്ന് പറയാം.
രാമഃ പ്രോവാച സംക്രുദ്ധോ മുഞ്ചഞ്ഛ്വാസാന്മുഹര്മുഹുഃ
രാമൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ, വീണ്ടും വീണ്ടും ദീർഘശ്വാസം വിട്ടുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
കാര്ത്തവീര്യസ്യ യോ വിദ്വാംശ്ചക്രേ ബ്രഹ്മവധോദ്യമമ്
കാർത്തവീര്യനെ, ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തവനെ, കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ച ജ്ഞാനിയാണവൻ.
ശുഭം വാപ്യശുഭം സര്വേ പ്രകുര്വന്തി വിമോഹിതാഃ
മതിമറഞ്ഞ എല്ലാവരും നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നു.
കാര്ത്തവീര്യം നിഹത്യാജൌ പിതുര്വൈരം പ്രസാധയേ
യുദ്ധത്തിൽ കാർത്തവീര്യനെ കൊല്ലുകയും, അപ്പന്റെ വൈരം തീർക്കുകയും ചെയ്യും.
രക്ഷിഷ്യതേ തഥാപ്യേനം സംഹരിഷ്യാമി നാന്യഥാ
അവനെ ആരെങ്കിലും രക്ഷിച്ചാലും ഞാൻ അവനെ സംഹരിക്കും; മറ്റൊരു വഴി ഇല്ല.
ജമദഗ്നിരുവാചേദം പുത്രം സാഹസഭാഷിണമ്
സാഹസികമായി സംസാരിച്ച മകനോട് ജമദഗ്നി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യച്ഛ്രുത്വാ മാനവാഃ സര്വേ ജായന്തേ ധര്മകാരിണഃ
ഇത് കേട്ടാൽ എല്ലാവരും ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരായി മാറും.