തസ്മാദതീതമഖിലം ത്യക്ത്വാ കൃത്യം വിചിന്തയ
അതിനാൽ, കഴിഞ്ഞതൊക്കെയും മറന്ന്, ഇനി ചെയ്യേണ്ടത് എന്താണെന്ന് ആലോചിക്കൂ.
രാമഃ സംസ്തംഭയാമാസ ശനൈരാത്മാനമാത്മനാ
രാമൻ തനിക്കു താനെ ശാന്തിപ്പെടുത്തി, മനസ്സിനെ ക്രമപ്പെടുത്തി.
ത്രിഃസപ്തകൃത്വോ ഹസ്താഭ്യാമുദരം സമതാഡയത്
അവൻ ഇരുകൈകളും ഉപയോഗിച്ച് വയറ്റിൽ ഇരുപത്തൊന്ന് പ്രാവശ്യം അടിച്ചു.
രുദതീമലമംബേതി സാംത്വയാമാസ മാതരമ്
'ഇനി മതിയാകട്ടെ കരയുന്നത്,' എന്നു പറഞ്ഞ് അവൻ അമ്മയെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
ത്രിഃസപ്തകൃത്വോ യദിദം ത്വയാ വക്ഷഃ സമാഹതമ്
നീ വയറ്റിൽ ഇങ്ങനെ ഇരുപത്തൊന്ന് പ്രാവശ്യം അടിച്ചതിനാൽ—
ഹനിഷ്യേ ഭുവി സര്വത്ര സത്യമേതദ്ബ്രവിമി തേ
ഭൂമിയിൽ എല്ലായിടത്തും ഞാൻ വധം നടത്തും—ഇത് ഞാൻ സത്യമായി വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
നാസ്ത്യേവ നൂനമായാതമതിക്രാന്തസ്യ വസ്തുനഃ
കഴിഞ്ഞുപോയത് ഒരിക്കലും തിരികെ വരില്ലെന്ന് ഉറപ്പാണ്.
കൃച്ഛ്രാദ്ധൈര്യം സമാലംബ്യ തഥേതി പ്രത്യഭാഷത
വലിയ പ്രയത്നത്തോടെ അവൾ മനസ്സിനെ ശാന്തിപ്പിച്ച്, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു.
അഗ്നൌ സത്കര്ത്തുമാരേഭേ ദേഹം രാജന്യഥവിധി
രാജാവിന്റെ ശരീരത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള യുക്തമായ ക്രിയകൾ അഗ്നിയിൽ ചെയ്യാൻ അവൻ തുടങ്ങിയു.
പുത്രാന്സര്വാന്സമാഹൂയ ത്വിദം വചനമബ്രവീത്
അവൻ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
അനുഗന്തുമിഹേച്ഛാമി തന്മേ ഽനുജ്ഞാതുമര്ഹഥ
ഇവിടെ അവനെ പിന്തുടരാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിനായി നിങ്ങൾ എന്നെ അനുമതി നൽകണം.
ഭര്ത്രാ വിരഹിതാ തേന പ്രവര്ത്തിഷ്യേ വിനിന്ദിതാ
ഭർത്താവില്ലാതെ ഞാൻ ഇങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോകും, അപമാനങ്ങൾ നേരിട്ടാലും.
യഥാ തേന പ്രവര്ത്തിഷ്യേ പരത്രാപി സഹാനിശമ്
ഇവിടെ ഞാൻ അവനെപോലെ തന്നെയാണ് മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്; അപ്പുറം ലോകത്തും എന്നും ഒരുമിച്ചിരിക്കും.
ഭര്തുര്മമ ഭവിഷ്യാമി പിതൃലോകപ്രിയാതിഥിഃ
ഭർത്താവിന്റെ പിതൃലോകത്തിൽ ഞാൻ പ്രിയപ്പെട്ട അതിഥിയായിരിക്കും.
പ്രതിഭൂയ ന വക്തവ്യം യദി മത്പ്രിയമിച്ഛഥ
എന്റെ സന്തോഷം നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, ഇതിനെതിരെ ഒന്നും പറയരുത്.
അഗ്നിം പ്രവിശ്യ ഭര്ത്താരമനുഗന്തും മനോദധേ
ഭർത്താവിനെ പിന്തുടരാൻ മനസ്സിൽ ഉറച്ച ഞാൻ അഗ്നിയിൽ കയറി.
സമാഭാഷ്യാതിഗംഭീരാ വാഗുവാചാശരീരീണീ
അപ്പോൾ, ആഴത്തിലുള്ള ശരീരമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം വ്യക്തമായി സംസാരിച്ചു.
മാ കാര്ഷീഃ സാഹസം ഭദ്രേ പ്രവക്ഷ്യാമി പ്രിയം തവ
സാഹസികം ചെയ്യരുത്, സുന്ദരിയേ; നിനക്ക് പ്രിയമായത് ഞാൻ പറയും.
ന മര്ത്തവ്യന്ത്വയാ സര്വോ ജീവന്ഭദ്രാണി പശ്യതി
നീ മരിക്കേണ്ട; ജീവിക്കുന്നവർക്കെല്ലാം നല്ല കാര്യങ്ങൾ കാണാം.
നിമിത്തമന്തരീകൃത്യ കിഞ്ചിദേവ ശുചിസ്മിതേ
ശുചിസ്മിതേ, ഒരു കാരണമെടുത്ത്,
ഭവിത്രീ ചിരരാത്രായ ബഹുകല്യാണ ഭാജനമ്
നീ ദീർഘകാലം ജീവിച്ച് അനേകം അനുഗ്രഹങ്ങളുടെ പാത്രമാകും.
തദ്വാക്യഗൌരവാദ്ധര്ഷമവാപുസ്തനയാശ്ച തേ
ആ വാക്കുകളുടെ ഭാരത്തിൽ നിന്നു നിന്റെ മക്കൾക്ക് ധൈര്യം വീണ്ടെടുത്തു.
ശായയിത്വാ നിവാതേ തു പരിതഃ സമുപാവിശന്
അവളെ കാറ്റില്ലാത്ത ഒരു സ്ഥലത്ത് കിടത്തിയ ശേഷം, അവർ ചുറ്റും ഇരുന്നു.
നിമത്താനി ശുഭാന്യാസന്നനേകാനി മഹാന്തി ച
ശുഭവും മഹത്തായതുമായ അനേകം ശകുനങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
നിഷേദുഃ സഹിതാ മാത്രാ കാങ്ക്ഷന്തോ ജീവിതം പിതുഃ
അമ്മയോടൊപ്പം അവർ ഇരുന്നു, പിതാവിന്റെ ജീവൻ തിരികെ വരണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു.
വിധേര്ബലേന മതിമാംസ്തത്രാഗച്ഛദ്യദൃച്ഛയാ
വിധിയുടെ ശക്തിയിൽ ബുദ്ധിമാൻ അവിടെ യാദൃശ്ചികമായി എത്തി.
സര്വശാസ്ത്രാര്ഥവിത്പ്രാജ്ഞഃ സകലാസുരവന്ദിതഃ
എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും അർത്ഥം അറിഞ്ഞ, പ്രജ്ഞാവാൻ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആദരിക്കുന്നവൻ ആയിരുന്നു അവൻ.
യഥാഹതാന്മൃതാന്ദേവൈരുത്ഥാപയതി ദാനവാന്
ദേവന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ട അസുരന്മാരെ അവൻ ജീവിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
പ്രണീതമനുജീവന്തി സര്വേ ഽദ്യാപീഹ പാര്ഥിവാഃ
ഇവിടെ ഉള്ള എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ഇന്നും അതു ലഭിച്ചതുകൊണ്ടാണ് ജീവിക്കുന്നത്.
ദദര്ശ തദവസ്ഥാംസ്താന്സര്വാന്ദുഃഖപരിപ്ലുതാന്
അവരുടെ അവസ്ഥ കണ്ടു, എല്ലാവരും ദു:ഖത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു.