സൈന്യാനി താനി നൃപതേര്വിവിധാന്നപാനസദ്ഭക്ഷ്യഭോജ്യമധുമാംസപയോഘൃതാദ്യൈഃ
അവിടെയുള്ള സൈന്യങ്ങൾക്ക് രാജാവിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം വിവിധതരത്തിലുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ, പാനീയങ്ങൾ, ഉത്തമമായ വിഭവങ്ങൾ, തേൻ, മാംസം, തൈര്, നെയ്യ് മുതലായവ ലഭിച്ചു.
ഏവം തദാ നരപതേരനുയായിനസ്തേ നാനാവിധോചിതസുഖാനുഭവപ്രതീതാഃ
അന്നത്തെ രാജാവിനെ അനുഗമിച്ചവർക്ക് പലവിധം അനുയോജ്യമായ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് തൃപ്തി ലഭിച്ചു.
അധ്യാസ്യ രത്നനികരൈരതി ശൈഭി ഭദ്രം നിദ്രാമസേവത നരേദ്ര ചിരം പ്രതീതഃ
മുത്തുകളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച ഉത്തമമായ കിടക്കയിൽ വിശ്രമിച്ച രാജാവ് ഭദ്രതയോടെ ദീർഘസമയത്തേക്ക് ഗാഢനിദ്ര ആസ്വദിച്ചു.
ഉപോദ്ധാതപാദേര്ഽജുനോപാഖ്യാനേ സപ്തവിംശതിതമോ ഽധ്യായഃ
ഉപോദ്ധാതപാദത്തിൽ അർജുനന്റെ കഥയിൽ ഇരുപത്തിയേഴാമത്തെ അധ്യായം.
പ്രവോധയിതുമവ്യഗ്രാ ജഗുരുച്ചൈര്നിശാത്യയേ
അവനെ ഉണർത്താൻ, രാത്രിയുടെ അവസാനം അവർ ഭയമില്ലാതെ ഉച്ചത്തിൽ പാടിത്തുടങ്ങി.
സമസ്തശ്രുതിസുശ്രാവ്യപ്രശസ്തമധുരസ്വരമ്
അവരുടെ ശബ്ദം എല്ലാവർക്കും ആസ്വാദ്യമായതും മധുരവുമായും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നതുമായിരിന്നു.
ജഗുര്ഗേയം മനോഹാരി താരമന്ദ്രലയാന്വിതമ്
അവർ ഉന്നതവും താഴ്ന്നതുമായ സ്വരങ്ങളും താളവും ചേർന്ന മനോഹരമായ ഗാനം പാടിച്ചു.
സ്വപന്തം വിവിധാ വാചോ ബുബോധയിഷവഃ ശനേഃ
ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നവനെ ഉണർത്താൻ അവർ വിവിധതരത്തിലുള്ള വാക്കുകൾ മൃദുവായി പറഞ്ഞു.
വിവര്ദ്ധമാനയാ നൂനം തവ വക്ത്രാംബുജശ്രിയാ
നിന്റെ മുഖം താമരപൂവുപോലെ തിളങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
തമാംസി ഭിന്ദന്നാദിത്യഃ സംപ്രാപ്തോ ഹ്യുദയം വിഭോ
പ്രഭുവേ, സൂര്യൻ ഉദയകാലത്ത് എത്തി ഇരുണ്ടിരുട്ട് നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
നിദ്രയാ ലം മഹാബുദ്ധേ പ്രതിവുധ്യസ്വ സാംപ്രതമ്
മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ, ഇപ്പോൾ ഉറക്കം വിട്ട് ഉണരുക.
ക്ഷീരാബ്ദൌ ശേഷശയനാദ്യഥാപങ്കജലോചനഃ
പാൽക്കടലിൽ അനന്തശയനനായ താമരനയനൻ എങ്ങനെ എഴുന്നേൽക്കുന്നു അതുപോലെ—
ചകാരാവഹിതഃ സമ്യഗ്ജയാദികമശേഷതഃ
അവൻ ശ്രദ്ധയോടെ ജയവും ശുഭമായ കാര്യങ്ങളും പൂർണ്ണമായി നടത്തി.
കൃത്വാ ദൂര്വാഞ്ജനാദര്ശമങ്ഗല്യാലമ്ബനാനി ച
അവൻ ദർഭ, കജൽ, കണ്ണാടി, മറ്റ് ശുഭസാധനങ്ങൾ എന്നിവ അർപ്പിച്ചു.
നിഷ്ക്രമ്യ ച പുരാത്തസ്മാദുപതസ്ഥേ ച ഭാസ്കരമ്
അവൻ ആ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് കടന്ന് സൂര്യനോടു സമീപിച്ചു.
രചിതാഞ്ജലയോ രാജന്നേമുശ്ച നൃപസത്തമമ്
കൈകൾ കൂപ്പി, രാജാവേ, അവർ രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി അവനോട് വണങ്ങി.
നനാമ പാദയോസ്തസ്യ കിരീടേനാര്കവര്ചസാ
അവൻ സൂര്യപ്രഭയുള്ള കിരീടം ധരിച്ച് അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി.
പ്രശ്രയാവനതം സാമ്നാ തമുവാചാസ്യതാമിതി
വിനയത്തോടെ, സ്നേഹപൂർവം അവനെ ഇരിക്കാനായി ക്ഷണിച്ചു.
ഉവാച രജനീ വ്യുഷ്ടാ സുഖേന തവ കിം നൃപ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'രാത്രി കഴിഞ്ഞു; രാജാവേ, നിനക്ക് എല്ലാം സുഖമാണോ?'
ശക്യം മൃഗസധര്മാണാം യേന കേനാപി വര്ത്തിതുമ്
മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ ജീവിക്കുന്നവർക്ക് എങ്ങനെയും ജീവിക്കാൻ കഴിയും.
അനഭ്യസ്തം ഹി രാജേന്ദ്ര നനു സര്വം ഹി ദുഷ്കരമ്
രാജാധിരാജാ, അഭ്യാസമില്ലാത്തത് എല്ലാം തന്നെ എല്ലാവർക്കും ദുഷ്കരമാണ്.
ആപ്തസ്തു ഭവതോ നൂനം സാ ഗൌരവസമുന്നതിഃ
നിശ്ചയം, ആ മഹത്തായ ബഹുമാനവും മാന്യതയും നീ നേടിട്ടുണ്ട്.
പ്രഹസന്നിവ തം ഭൂയോ വചനം പ്രത്യഭാഷത
അവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ വീണ്ടും അവനോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
അസ്മാഭിമഹിമാ യേന വിസ്മിതം സകലം ജഗത്
ആ മഹത്വം കൊണ്ടാണ് മുഴുവൻ ലോകവും അത്ഭുതപ്പെടുന്നത്.
ഇതോ ന ഗന്തുമിച്ഛന്തി സൈനികാ മേ മഹാമുനേ
മഹാമുനിവേ, എന്റെ സൈനികർ ഇവിടെ നിന്ന് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
ധ്രിയന്തേ സര്വദാ നൂനമചിന്ത്യം ബ്രഹ്മവര്ചസമ്
നിശ്ചയം, അത്യന്തം അതിശയകരമായ ബ്രഹ്മതേജസ് എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.
ധ്രുവം കര്ത്തും ഹി ലോകാനാമവസ്ഥാത്രിതയം ക്രമാത്
ലോകങ്ങളുടെ മൂന്ന് നിലകളും ക്രമമായി സ്ഥാപിക്കേണ്ടതാണെന്നത് ഉറപ്പാണ്.
ഗമിഷ്യാമി പുരീം ബ്രഹ്മന്നനുജാനാതു മാം ഭവാന്
ബ്രഹ്മണേ, ഞാൻ നഗരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ദയവായി അനുമതി തരിക.
സംഭാവയിത്വാ നിതരാം തഥേതി പ്രത്യഭാഷത
അവനെ പൂർണ്ണമായി ആദരിച്ച്, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് മറുപടി പറഞ്ഞു.
സൈന്യൈഃ പരിവൃതഃ സര്വൈഃ സംപ്രതസ്ഥേ പുരീം പ്രതി
എല്ലാ സൈനികരും ചുറ്റി നിൽക്കേ, അവൻ നഗരത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.