കുംഭീപാകേഷു പച്യന്തേ ജിഹ്വാച്ഛേദേ പുനഃ പുനഃ
അവരെ കുംഭീപാകനരകത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും നാവു മുറിച്ച് വേവിക്കുന്നു.
പ്രോത്യാനന്തം ഫലം ഭുങ്ക്ത ഇഹ വാപി ന സംശയഃ
അവൻ ഇവിടെ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റിടത്ത് അനന്തമായ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു, സംശയമില്ല.
ഋചോ യജുഃ സാമ തദങ്ഗപാരഗേ ഽവികാരമേതം ഹ്യനവാപ്യ സീദതി
ഋക്, യജുർ, സാമവേദങ്ങളും അവയുടെ അംശങ്ങളും പഠിച്ചിട്ടും ഈ മാറ്റമില്ലാത്ത മാർഗ്ഗം നേടാത്തവൻ പരാജയപ്പെടുന്നു.
യഃ സ്യാച്ചതുര്വിശതിതത്ത്വപാരഗഃ സ പാരഗോ നാധ്യയനസ്യ പാരഗഃ
നാല്പത്തിരണ്ടു തത്ത്വങ്ങൾ നേടിയവൻ മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥ വിജ്ഞാനി, വെറും പഠനം ചെയ്തവൻ അല്ല.
പ്രത്യാഹരേദ്യോഗപഥം ന യോ ദ്വിജോ ന സര്വപാര ക്രമപാരഗോചരഃ
യോഗമാർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കാത്ത ദ്വിജൻ എല്ലാം കടന്നവനും ഉന്നതസ്ഥിതിയിലെത്തിയവനും അല്ല.
തം വൈ വേദവിദഃ പ്രാഹുസ്തമാഹുര്വേദപാരഗമ്
വേദം അറിയുന്നവർ അവനെ യഥാർത്ഥ വേദജ്ഞനെന്ന് വിളിക്കുന്നു, വേദത്തിന്റെ അപ്പുറത്തേക്ക് കടന്നവനെന്ന് പറയുന്നു.
ഏവം വേദവിദഃ പ്രാഹുരന്യം വൈ വേദപാരഗമ്
അങ്ങനെ, വേദം അറിയുന്നവർ മറ്റൊരാളെ വേദത്തിന്റെ അപ്പുറത്തേക്ക് കടന്നവനെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
പ്രാപ്നോത്യായുഃ പ്രജാശ്ചൈവ പിതൃഭക്തോ ന സശയഃ
പിതൃഭക്തനായവൻ ദീർഘായുസും സന്തതിയും നേടുന്നു, സംശയമില്ല.
സര്വാണ്യേതാനി വാപ്നോതി തീര്ഥദാനഫലാനി ച
ഇവയൊക്കെയും ലഭിക്കുകയും, തീർത്ഥങ്ങളിൽ ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലവും ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ആശ്രാവ്യ ച ദ്വിജാന്സോ ഽഥ സര്വകാമാനവാപ്നുയാത്
ഇത് ദ്വിജന്മാർക്ക് വായിച്ചു കേൾപ്പിച്ചാൽ, അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടും.
അനസൂയുര്ജിതക്രോധോ ലോഭമോഹവിവര്ജിതഃ
അസൂയ ഇല്ലാത്തവനും, കോപം ജയിച്ചവനും, ലാഭവും മായയും വിട്ടവനും,
ഇഹ ചാപി പരാ പുഷ്ഠിസ്തസ്മാത്കുര്വീത നിത്യശഃ
ഇവിടെ തന്നെ പരമമായ ബലവും ലഭിക്കും; അതിനാൽ ഇതു നിത്യമായി ചെയ്യണം.
അപത്യഭാഗീ ച പരേണ തേജസാ ദിവൌകസാം സ വ്രജതേ സലോകതാമ്
അവൻ സന്താനവും, അതിവിശിഷ്ടമായ തേജസ്സോടുകൂടി, ദേവന്മാരുടെ ലോകത്തിൽ ചേർന്ന് പോകുകയും ചെയ്യും.
മഹായോഗേശ്വരേഭ്യശ്ച സദാ ച പ്രണതോ ഽസ്മ്യഹമ്
മഹായോഗേശ്വരന്മാരെ ഞാൻ എപ്പോഴും വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിക്കുന്നു.
ശ്രാദ്ധകല്പേ ബ്രഹ്മണപരീക്ഷാ നാമ ഏകോനവിംശോ ഽധ്യായഃ
ശ്രാദ്ധവിധിയിൽ ബ്രാഹ്മണപരീക്ഷ എന്നത് പതിനൊമ്പതാമത്തെ അധ്യായം.
സപ്തസ്വേതേ സ്ഥിതാ നിത്യം സ്ഥാനേഷു പിതരോ ഽവ്യയാഃ
ഏഴു വിശുദ്ധമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ പിതാക്കന്മാർ എപ്പോഴും അക്ഷയമായി വസിക്കുന്നു.
ആദ്യോ ഗണസ്തു യോഗാനാമനുയോഗവിവര്ദ്ധനഃ
ആദ്യത്തെ കൂട്ടം യോഗങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
ശേഷാസ്തു വര്ണിംനാം ജ്ഞേയാ ഇതി സര്വേ പ്രകീര്ത്തിതാഃ
മറ്റുള്ളവർ വർണ്ണങ്ങളിലേക്കുള്ളവരായി അറിയണം; ഇങ്ങനെ എല്ലാവരെയും വിവരിച്ചു.
ആശ്രമശ്ച യജന്ത്യേനാംശ്ചത്വാരസ്തു യഥാക്രമമ്
നാലു ആശ്രമങ്ങളും ക്രമമായി അവരെ ആരാധിക്കുന്നു.
തഥാ സംകരജാത്യശ്ച മ്ലേച്ഛാശ്ചാപി യജന്തി വൈ
അങ്ങനെ തന്നെ സംകരജാതികളും മ്ലേച്ഛരും അവരെ ആരാധിക്കുന്നു.
പിതരഃ പുഷ്ടികാമസ്യ പ്രജാകാമസ്യ വാ പുനഃ
പോഷണം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും സന്താനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും പിതാക്കന്മാർ അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു.
ദേവകാര്യാദപി തഥാ പിതൃകാര്യം വിശിഷ്യതേ
ദേവകാര്യത്തേക്കാൾ പിതൃകർമ്മം കൂടുതൽ പ്രധാനമാണ്.
ന ഹി യോഗഗതിഃ സൂക്ഷ്മാ പിതൄണാം ജ്ഞായതേ നരൈഃ
പിതാക്കന്മാരുടെ സൂക്ഷ്മമായ യോഗമാർഗ്ഗം മനുഷ്യർക്ക് അറിയാവുന്നതല്ല.
സര്വേഷാം രാജതം പാത്രമഥ വാ രജതാന്വിതമ്
എല്ലാവർക്കും വെള്ളിയിലുണ്ടാക്കിയ പാത്രം അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളി അണിഞ്ഞ പാത്രം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
യേഷാം ദാസ്യന്തി പിണ്ഡാംസ്ത്രീന്ബാന്ധവാ നാമഗോത്രതഃ
യാരുടെ ബന്ധുക്കൾ പേരും ഗോത്രവും പറഞ്ഞ് മൂന്നു പിണ്ടങ്ങൾ അർപ്പിക്കും,
സര്വത്ര വര്ത്തമാനാസ്തേ പിണ്ഡാഃ പ്രീണന്തി വൈ പിതൄന്
അവ പിണ്ടങ്ങൾ എവിടെയായാലും അർപ്പിച്ചാൽ, അവ പിതാക്കന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിക്കും.
യഥാ ഗോഷ്ഠേ പ്രനഷ്ടാം വൈ വത്സോ വിന്ദതി മാതരമ്
പശുക്കൂട്ടത്തിൽ വഴിതെറ്റിയ കിടാവിന് അമ്മയെ കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെ,
നാമഗോത്രം ച മന്ത്രം ച ദത്തമന്നം നയന്തി തമ്
പേര്, കുടുംബം, മന്ത്രം, സമർപ്പിച്ച അന്നം — ഇവയൊക്കെയും അവനെ അവിടെ എത്തിക്കുന്നു.
ഏവമേഷാ സ്ഥിതാ സത്താ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ
ഇങ്ങനെ, പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നാണ് ഈ സത്ത്വം നിലനിൽക്കുന്നത്.
ഇത്യേതേ പിതരശ്ചൈവ ലോകാ ദുഹിതരസ്തഥാ
ഇവയാണ് പിതാക്കന്മാർ, ലോകങ്ങൾ, അതുപോലെ പുത്രിമാരും.