ചതുര്ദശാനാം വിദ്യാനാമേകസ്യാമപി പാരഗാഃ
പതിനാലു വിദ്യകളിൽ ഒന്നെങ്കിലും പൂർണ്ണമായി കൈവശമാക്കിയവർ—
അസംദേഹസ്തു സൌപര്ണാഃ പഞ്ചാഗ്നേയാശ്ച സാമഗാഃ
സംശയമില്ലാതെ, സൗപർണ്ണന്മാർ, അഞ്ചു അഗ്നിഹോത്രികൾ, സാമവേദം പാടുന്നവർ—
ത്രിനാചികേതസ്ത്രൈ വിദ്യോ യശ്ച ധര്മാന്ദ്വിജഃ പഠേത്
മൂന്നു നാചികേതം, മൂന്നു വേദം അറിയുന്നവൻ, ധർമ്മങ്ങൾ വായിക്കുന്ന ദ്വിജൻ—
സര്വേ തേ പാവനാ വിപ്രാഃ പങ്ക്തീനാം സമുദാത്ദൃതാഃ
ഇവരൊക്കെയും അണിയിലിരുത്താൻ തിരഞ്ഞെടുത്ത ശുദ്ധമായ ബ്രാഹ്മണരാണ്.
പിതരസ്തസ്യ തന്മാസം തസ്മിന്രിതസി ശേരതേ
അത്തരം വ്യക്തിയുടെ പിതാക്കന്മാർ ആ മാസം ആ കാലഘട്ടത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു.
യതിം വാ വാലഖില്യം വാ ഭോജയേച്ഛ്രാദ്ദകര്മണി
ശ്രാദ്ധ ചടങ്ങിൽ യതിയെയോ വാലഖില്യനെയോ അഹാരം നൽകണം.
ഗൃഹസ്ഥം ഭോജയേദ്യസ്തു വിശ്വേദേവാസ്തു പൂജിതാഃ
ഗൃഹസ്ഥനെ അഹാരം നൽകുമ്പോൾ, വിശ്വദേവന്മാർ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.
യതീനാം തു കൃതാ പൂജാ സാക്ഷാദ്ബ്രഹ്മാ തും പൂജിതഃ
യതികൾക്ക് പൂജ നടത്തിയാൽ, ബ്രഹ്മാവിനെ നേരിട്ട് പൂജിച്ചതുപോലെയാണ്.
ചത്വാരസ്ത്വാശ്രമാഃ പൂച്യാഃ ശ്രാദ്ധേ ദേവേ തഥൈവ ച
നാലു ആശ്രമങ്ങളെയും, ദേവന്മാരെയും, ശ്രാദ്ധത്തിൽ ആദരിക്കണം.
യസ്തിഷ്ഠേദ്വായുഭക്ഷശ്ച ചാതുരാശ്രമബാഹ്യതഃ
നാലു ആശ്രമങ്ങൾക്കു പുറത്തു വായു മാത്രം കഴിച്ച് ജീവിക്കുന്നവനും—
അയതിര്മോക്ഷവാദീ ച ശ്രുതൌ തൌ പങ്ക്തിദൂഷകൌ
ശാസ്ത്രപ്രകാരം, ആചാരമില്ലാത്തവനും മോക്ഷത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നവനും ഒരുപോലെ ഭക്ഷണശ്രേണിയെ മലിനമാക്കുന്നവരാണ്.
നിന്ദന്തി ച ദ്വിജാതിഭ്യഃ സര്വേ തേ പങ്ക്തിദൂഷകാഃ
യാരെങ്കിലും ദ്വിജാതികളെ അപമാനിച്ചാൽ, അവരൊക്കെയും ഭക്ഷണശ്രേണിയെ മലിനമാക്കുന്നവരാണ്.
ധ്യാനം നിന്ദന്തി യേ കേചിത്സര്വേ തേ പങ്ക്തിദൂഷകാഃ
ധ്യാനത്തെ അപഹസിക്കുന്നവരൊക്കെയും ഭക്ഷണശ്രേണിയെ മലിനമാക്കുന്നവരാണ്.
നിര്ഘൃണാന്ഭിന്നവൃത്താംശ്ച സര്വഭക്ഷാംശ്ച വര്ജയേത്
ക്രൂരന്മാരെയും ദുഷ്പ്രവർത്തികളെയും എല്ലാത്തരം ഭക്ഷ്യവും കഴിക്കുന്നവരെയും ഒഴിവാക്കണം.
ഗായ നാന്വേദവൃത്താംശ്ച ഹവ്യകവ്യേ ന ഭോജയേത്
വേദാചാരങ്ങൾ പാലിക്കാത്തവർക്കും പാടുന്നവർക്കും ഹോമയോ പിതൃകർമ്മയോ ചെയ്യുമ്പോൾ ഭക്ഷണം നൽകരുത്.
യോ ഽശ്നാതി സഹ ശൂദ്രേണാ സര്വേ തേ പങ്ക്തിദൂഷണാഃ
ശൂദ്രനോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവരൊക്കെയും ഭക്ഷണശ്രേണിയെ മലിനമാക്കുന്നവരാണ്.
ശുശ്രൂഷണം ചാപ്യഗുരോരരേര്വാപ്യകാര്യമേതദ്ധി സദാ ദ്വിജാനാമ്
അയോഗ്യനോ ശത്രുവോ ആയ ഗുരുവിനെ സേവിക്കുന്നത് ദ്വിജന്മാർക്ക് എപ്പോഴും അനുചിതമാണ്.
മിഥ്യാപ്രവാദീ നിന്ദാകൃത്തഥാ സൂചകദാംഭികൌ
അസത്യമായി സംസാരിക്കുന്നവനും അപമാനിക്കുന്നവനും ചതി പറയുന്നവനും കപടന്മാരും.
വേദേ നിയോഗദാതാരോ ലോഭമോഹഫലര്ഥിനഃ
ലോഭത്താലോ മോഹത്താലോ സ്വാർത്ഥത്താലോ വേദകാര്യങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നവരാണവർ.
ന വിയോഗാസ്തു വേദാനാം യോ നിയുങ്ക്തേ സ പാപകൃത്
വേദങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപാടുണ്ടാകരുത്; വേദങ്ങളെ വേർതിരിക്കുന്നവൻ പാപം ചെയ്യുന്നവനാണ്.
ഭൃതകോ ഽധ്യാപയേദ്യസ്തു ഭൃതകാധ്യാപിതസ്തു യഃ
ശമ്പളം വാങ്ങി പഠിപ്പിക്കുന്നവനും ശമ്പളം നൽകി പഠിക്കുന്നവനും.
ക്രയശ്ച വിക്രയശ്ചൈവാജീവിതാര്ഥേ വിഗര്ഹിതൌ
ജീവനാമേല്പിച്ച് വാങ്ങലും വിൽപ്പനയും ഇരുവരും അപഹാസ്യമാണ്.
ആഹരേദ്ഭൃതിതോ വേദാന് വേദേഭ്യശ്ചോപജീവതി
ശമ്പളം വാങ്ങി വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നവനും വേദം ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നവനും.
വൃഥാ ദാരാംശ്ച യോ ഗച്ഛേദ്യോ യജേത വൃഥാധ്വരൈഃ
അനധികൃതമായി സ്ത്രീകളെ സമീപിക്കുന്നവനും ഉചിതമായ കാരണമില്ലാതെ യാഗം ചെയ്യുന്നവനും.
സ്ത്രിയോ രക്താന്തരാ യേഷാം പരദാരപരാശ്ച യേ
സ്ത്രീകൾ അശുദ്ധരായവരും പരസ്ത്രീകളെ പിന്തുടരുന്നവരും.
വര്ണാശ്രമാണാം ധര്മേഷു വിരുദ്ധാഃസര്വകര്മണി
വർണ്ണാശ്രമധർമ്മങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരാണ്.
യശ്ച സൂകരവദ്ഭുങ്ക്തേ യശ്ച പാണിതലേ ദ്വിജഃ
പന്നിയെപ്പോലെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനും കൈയിലിട്ട് ഭക്ഷിക്കുന്ന ദ്വിജനും.
സ്ത്രീശൂദ്രായാന്നമേതദ്വൈ ശ്രാദ്ധോച്ഛിഷ്ടം ന ദാപയേത്
ശ്രാദ്ധത്തിൽ ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം സ്ത്രീകൾക്കും ശൂദ്രന്മാർക്കും നൽകരുത്.
തസ്മാന്ന ദേയമന്നാദ്യമുച്ഛിഷ്ടം ശ്രാദ്ധകര്മണി
അതിനാൽ ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ ശേഷിച്ച അന്നം അല്ലെങ്കിൽ പാനീയം നൽകാൻ പാടില്ല.
അവശേഷം തു ദാതവ്യമന്നാദ്യം തു വിശേഷതഃ
പക്ഷേ ശേഷിച്ച അന്നവും പാനീയവും പ്രത്യേകിച്ച് നൽകേണ്ടതാണ്.