ബ്രഹ്മണസ്യ ദ്വാദശാഹം ക്ഷത്രിയസ്യ വിധീയതേ
ബ്രാഹ്മണർക്കും ക്ഷത്രിയർക്കും പന്ത്രണ്ടു ദിവസത്തെ കാലാവധി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉദക്യാ സര്വവര്ണാനാം ചതൂരാത്രേണ ശുധ്യതി
എല്ലാ വർഗ്ഗത്തിനും നാലു രാത്രികൾ വെള്ളം ഉപയോഗിച്ചാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.
നഗ്നാദീന്മൃതഹാരാംശ്ച സ്പൃഷ്ട്വാ ശൌചം വിധീയതേ
നഗ്നരെയും മരിച്ചവരെയും മരിച്ചവരെ ചുമക്കുന്നവരെയും സ്പർശിച്ചാൽ ശുദ്ധിക്രമം പാലിക്കണം.
ഏതദേവ ഭവേച്ഛൌചം മൈഥുനേ വമനേ തഥാ
മൈഥുനം, ഛർദി എന്നിവയിലും ഇതേ ശുദ്ധിക്രമം പ്രയോഗിക്കണം.
പ്രക്ഷാല്യ ചാദ്ഭിഃ സ്നാത്വാ തു ഹസ്തൌ ചൈവ പുനര്മൃദാ
വെള്ളത്തിൽ കഴുകി കുളിച്ചശേഷം കൈകൾ വീണ്ടും മണ്ണുപയോഗിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കണം.
ഏവം ശൌചവിധിര്ദൃഷ്ടഃ സര്വകൃത്യേഷു നിത്യദാ
ഇങ്ങനെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളിലും എപ്പോഴും ശുദ്ധിക്രമം പാലിക്കണം.
അരണ്യേ ശൌചമേതത്തു ഗ്രാമ്യം വക്ഷ്യാമ്യതഃ പരമ്
കാടിൽ ഇതാണ് ശുദ്ധിനിയമം; ഇനി ഗ്രാമത്തിലെത് പറയാം.
അതിരിക്തമൃദം ദദ്യാന്മൃദന്തേ ത്വദ്ഭിരേവ ച
കൂടുതൽ മണ്ണ് നൽകണം, അവസാനം വെള്ളം മാത്രം ഉപയോഗിക്കണം.
കണ്ഠം ശിരോ വാ ആവൃത്യ രഥ്യാപണഗതോ ഽപി വാ
കഴുത്തോ തലയോ മൂടി, തെരുവിലോ ചന്തയിലോ പോകുമ്പോഴും,
പക്ഷാല്യ പാത്രം നിക്ഷിപ്യ ആചമ്യാഭ്യുക്ഷണം തതഃ
പാത്രം കഴുകി വച്ചശേഷം, വെള്ളം ചുരണ്ടി, പിന്നെ തളിക്കണം.
പുഷ്പാദീനാം തൃണാനാം ച പ്രോക്ഷണം ഹവിഷാം തഥാ
പൂക്കൾക്കും പുല്ലിനും ഹോമസാമഗ്രികൾക്കും തളിക്കൽ നിർബന്ധമാണ്.
നാപ്രോക്ഷിതം സ്പൃശേത്കിഞ്ചിച്ഛ്രദ്ധേ ദൈവേ ഽഥ വാ പുനഃ
തളിക്കാത്തത് പിതൃകർമ്മത്തിലും ദൈവാർച്ചനയിലും സ്പർശിക്കരുത്.
സംവൃതേ യജമാനസ്തു സര്വശ്രാദ്ധേ സമാഹരേത്
യജ്ഞം അടച്ചിട്ടിരിക്കുമ്പോൾ, യജമാനൻ എല്ലാ ശ്രാദ്ധസാമഗ്രികളും ഒന്നിച്ചു ശേഖരിക്കണം.
ദക്ഷിണേന തു ഹസ്തേന ദക്ഷിണാം വേദിമാലഭേത്
വലതുകൈ ഉപയോഗിച്ച് തെക്കേ വേദിയെ അലങ്കരിക്കണം.
ക്ഷരണം സ്വപ്നയോശ്ചൈവ തഥാ മൂത്രപുരീഷയോ
നിദ്രയിൽ ഉരിയാട് സംഭവിച്ചാൽ, മൂത്രവും മലവും,
ഉച്ഛിഷ്ടാനാം ച സംസ്പര്ശേ തഥാ പാദാവസേചനേ
ഉണക്കിയ ഭക്ഷ്യശിഷ്ടം സ്പർശിച്ചാലും, കാലുകൾ കഴുകിയാലും,
സംദേഹേഷു ച സര്വേഷു ശിഖാം മുക്ത്വാ തഥൈവ ച
എല്ലാ സംശയങ്ങളിലും, ശിഖയെ അതുപോലെ തന്നെ മാറ്റണം.
ഉഷ്ട്രസ്യാവേശ്ച സംസ്പര്ശേ ദര്ശനേ ഽവാച്യവാചിനാമ്
ഒട്ടകത്തിനെ സ്പർശിക്കുമ്പോഴും കാണുമ്പോഴും, പറയരുതാത്തത് പറയുന്നവരെ കാണുമ്പോഴും,
സശബ്ദമേഗുലീഭിര്വാ പതിതം വാ വിലോകയന്
ശബ്ദത്തോടെയോ മലമൂത്രത്തോടെയോ ചേർന്നുവീണ വസ്തുക്കൾ കാണുമ്പോഴും,
ഉപവിശ്യ ശുചൌ ദേശേ പ്രയതഃ പ്രാഗുദങ്മുഖഃ
ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത്, ശ്രദ്ധയോടെ, കിഴക്ക് അല്ലെങ്കിൽ വടക്ക് നോക്കി ഇരിക്കണം.
പ്രസന്നസ്ത്രിഃ പിബേദ്വാരി പ്രയതഃ സുസമാഹിതഃ
സ്വച്ഛമായ മനസ്സോടെ, ശ്രദ്ധയോടെ, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി മൂന്നു പ്രാവശ്യം വെള്ളം കുടിക്കണം.
ഖാനി മൂര്ദ്ധാനമാത്മാനം ഹസ്തൌ പാദൌ തഥൈവ ച
അവൻ മുഖം, തല, കൈകൾ, കാലുകൾ എന്നിവയും അങ്ങനെ തന്നെ കഴുകണം.
ഏവമാചമതസ്തസ്യ വേദാ യജ്ഞാസ്തപാംസി ച
ഇങ്ങനെ ആചമനം ചെയ്താൽ, അവന്റെ വേദങ്ങൾ, യജ്ഞങ്ങൾ, തപസ്സുകൾ എല്ലാം
ക്രിയാം യഃ കുരുതേ മോഹാദനാസമ്യേഹ നാസ്തികഃ
യാരെങ്കിലും മായയാൽ അല്ലെങ്കിൽ ശരിയായ രീതിയില്ലാതെ, ഈ ലോകത്ത് അസ്തികതയില്ലാതെ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ,
വാക്കായബുദ്ധിപൂതാനി അസ്പൃഷ്ടം വാപ്യനിന്ദിതമ്
വാക്കും ശരീരവും ബുദ്ധിയും ശുദ്ധമായവ, അല്ലെങ്കിൽ സ്പർശിക്കപ്പെടാത്തതും അപവാദം ഇല്ലാത്തതും ആയവ,
മനോവാക്കായമഗ്നിശ്ച കാലശ്ചൈവോപലേഖനമ്
മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം, അഗ്നി, കാലം, അടയാളം എന്നിവയും
അതോ ഽന്യഥാ തു യഃ കുര്യാന്മോഹാച്ഛൌചസ്യ സംകരമ്
മറ്റുവിധത്തിൽ, മായയാൽ, ആരെങ്കിലും ശുദ്ധിയുടെ കലാപം ഉണ്ടാക്കുകയാണെങ്കിൽ,
ശൌചേന മോക്ഷം കുര്വാണഃ സ്വര്ഗവാസീ ഭവേന്നരഃ
ശുദ്ധി പാലിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ മോക്ഷം പ്രാപിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വാസം ചെയ്യുന്നു.
ബീഭത്സാനശുചീംശ്ചൈവ വര്ജയന്തി സുരാഃ സദാ
അരുചികരവും അശുദ്ധവുമായവരെ ദേവന്മാർ എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മണ്യായാതി ഥേയായ ശൌചയുക്തായ ധീമതേ
ബ്രഹ്മാവിനെയും കള്ളനെയും ശുദ്ധിയുള്ള ധീവന്തനെയും അവൻ സമീപിക്കുന്നു.