കുര്യാച്ഛ്രാദ്ധമഥൈതേഷു നിത്യമേവ യഥാവിധി
ഇവിടങ്ങളിലൊക്കെയും നിർദ്ദേശിച്ച വിധത്തിൽ എപ്പോഴും ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.
ഏവമേതേഷു സര്വേഷു ശ്രാദ്ധം കുര്യാദതന്ദ്രിതഃ
ഇവിടങ്ങളിലൊക്കെയും ശ്രാദ്ധം ശ്രദ്ധയോടെ നടത്തണം.
ത്രൈവര്ണവിഹിതൈഃ സ്ഥാനേ ധര്മേ വര്ണാശ്രമേ രതൈഃ
മൂന്ന് വർണ്ണങ്ങൾക്കായി നിർദ്ദേശിച്ച സ്ഥലങ്ങളിൽ, ധർമ്മത്തിലും വർണ്ണാശ്രമത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവർക്ക്,
തീര്ഥാന്യനുസരന്വീരഃ ശ്രദ്ദധാനഃ സമാഹിതഃ
പുണ്യതീർത്ഥങ്ങൾ അനുഗമിക്കുന്ന ധൈര്യശാലിയും വിശ്വാസവും ഏകാഗ്രതയും ഉള്ളവൻ,
തിര്യഗ്യോനിം ന ഗച്ഛേച്ച കുദേശേ ച ന ജായതേ
അവൻ താഴ്ന്ന ജന്മം പ്രാപിക്കുകയില്ല, ദുഷ്ഭവസ്ഥലങ്ങളിൽ ജനിക്കുകയുമില്ല.
അശ്രദ്ദധാനഃ പാപായുര്നാസ്തികോ ഽച്ഛിന്നസംശയഃ
വിശ്വാസമില്ലാത്തവനും പാപികളുമായും ദൈവത്തെ നിഷേധിക്കുന്നവനും സംശയത്തിൽ അകപ്പെട്ടവനും,
ഗുരുതീര്ഥേ പരാ സിദ്ധിസ്തീര്ഥാനാം പരമം പദമ്
ഗുരുവിന്റെ തീർത്ഥത്തിൽ പരമമായ സിദ്ധിയും, തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സ്ഥിതിയും ലഭിക്കും.
ഉപവാസാത്പരം ധ്യാനമിന്ദ്രിയാണാം നിവര്ത്തനമ്
ഉപവാസത്തെക്കാൾ ധ്യാനം ഉത്തമമാണ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് അതുപോലെ ഉത്തമമാണ്.
പ്രാണാപാനൌ വശേ കൃത്വാ വശഗാനീന്ദിയാണി ച
ശ്വാസവും പുറംശ്വാസവും നിയന്ത്രണത്തിൽ കൊണ്ടുവന്ന്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ മുഴുവൻ വശീകരിച്ചാൽ,
പ്രത്യാഹാരം കൃതം വിദ്ധി മോക്ഷോപായമസംശയമ്
ഇങ്ങനെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ പിൻവലിച്ചാൽ അതാണ് പ്രത്യാഹാരം എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം; ഇത് മോക്ഷത്തിനുള്ള ഒരു ഉറപ്പായ മാർഗമാണ്.
അനാ ഹാരോ ക്ഷയം യാതി വിദ്യാദനശനം തപഃ
ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുമ്പോൾ ക്ഷയം ഇല്ലാതാകും; ഉപവാസം തന്നെ വലിയ തപസ്സാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ക്ഷീണേഷു സര്വദോഷേഷു ക്ഷീണേഷ്വേവേന്ദ്രിയേഷു ച
എല്ലാ ദോഷങ്ങളും ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, അതുപോലെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും ശക്തി കുറഞ്ഞപ്പോൾ,
കാരണേഭ്യോ ഗുണേഭ്യശ്ച വ്യക്താവ്യക്താച്ച കുത്സ്നശഃ
കാരണങ്ങളിൽ നിന്നും ഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും, പ്രകടമായതിലും അപ്രകടമായതിലും നിന്നും പൂർണ്ണമായും,
ന സന്നാസന്ന സദസന്നൈവ കിഞ്ചിദവസ്ഥിതഃ
അവിടെ ഒന്നും നിലനിൽക്കുന്നില്ല — അതു സത്യമോ അസത്യമോ അല്ല, അതോ ഇരുവരും കൂടിയോ അല്ല.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡേ മഹാപുരാണേ വായുപ്രോക്തേ മധ്യഭാഗേ തൃതീയ ഉപോദ്ധാതപാദേ ശ്രാദ്ധകല്പേ പുണ്യദേശാനുകീര്ത്തനം നാമ ത്രയോദശോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ, വായു പറഞ്ഞ മദ്ധ്യഭാഗത്തിലെ മൂന്നാം ഉപോദ്ഘാതപാദത്തിൽ, ശ്രാദ്ധവിധികളിൽ, പുണ്യസ്ഥലങ്ങളുടെ വിവരങ്ങൾ എന്ന പേരിലുള്ള പതിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ശ്രാദ്ധകര്മണി മേധ്യാനി വര്ജനീയാനി യാനി ച
ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ ശുദ്ധമായതും ഒഴിവാക്കേണ്ടതുമായ വസ്തുക്കളെ കുറിച്ച്,
അഗ്നിഹോത്രമുപായുഷ്യം പവിത്രം പരമം ഹിതമ്
അഗ്നിഹോത്രം നിർവഹിക്കണം; അതാണ് ഏറ്റവും ശുദ്ധവും പരമഹിതവും.
സര്വസ്വേനാപി കര്ത്തവ്യങ്ക്ഷിപ്രം വൈ രാഹുദര്ശനേ
രാഹുവിനെ കാണുമ്പോൾ, സ്വന്തമായുള്ള എല്ലാം ഉപയോഗിച്ചും അതു വേഗത്തിൽ ചെയ്യണം.
കുര്വാണസ്തത്തരേത്പാപം സതീ നൌരിവ സാഗരേ
അത് ചെയ്യുന്നവൻ പാപം കടന്ന് പോകുന്നു, ഒരു നാവു സമുദ്രം കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ.
വിഷാണവര്ജം ഖഡ്ഗസ്യ മാത്സര്യാന്നാശയാമഹേ
കൊമ്പ് ഒഴികെ, ഞങ്ങൾ വാൾക്കുള്ള അസൂയ നശിപ്പിക്കുന്നു.
പിബഞ്ഛചീപതിഃ സോമം പൃഥിവ്യാം മധ്യഗഃ പുരാ
ആറ് ഭാഗങ്ങളുടെ അധിപൻ ആയ സോമൻ, ഭൂമിയിൽ ഇടയിൽ പാർത്തു ഒരിക്കൽ പാനം ചെയ്തു.
വിപ്രുഷസ്തസ്യ നാസാഭ്യാമാസക്താഭ്യാം തഥേക്ഷവഃ
അവന്റെ രണ്ട് ചേർന്ന മൂക്കുകളിൽ നിന്നുള്ള തുള്ളികളും, അതുപോലെ ധാന്യങ്ങളും,
ശ്യാമാകൈരിക്ഷുഭിശ്ചൈവ പിതൄണാം സര്വകാമികമ്
കറുത്ത ചെറുതിനയും കരിമ്പും ഉപയോഗിച്ച്, പിതാക്കന്മാരുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറുന്നു.
ശ്യാമാകാസ്തു ദ്വിനാമാനോ വിഹിതാ യജനേസ്മൃതേ
കറുത്ത ചെറുതിനയ്ക്ക് രണ്ട് പേരുണ്ട്; യജ്ഞത്തിന് ഇതാണ് ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പ്രസാതികാഃ പ്രിയങ്ഗുശ്ച മുദ്ഗാശ്ച ഹരിതാസ്തഥാ
പ്രസാതിക, പ്രിയംഗു, പയർ, അതുപോലെ പച്ച നിറമുള്ളവയും,
കൃഷ്ണമാഷാസ്തിലാശ്ചൈവ ശ്രേഷ്ഠാസ്തു യവശാലയഃ
കറുത്ത ഉഴുന്ന്, എള്ള്, അതുപോലെ യവവും അരിയും ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്.
കൃഷ്ണാശ്ചൈവാന്നലോഹാശ്ച ഗര്ഹ്യാഃ സ്യുഃ ശ്രാദ്ധകര്മണി
കറുത്ത ധാന്യങ്ങളും ചുവന്ന അരിയും ശ്രാദ്ധത്തിന് ഉപയോഗിക്കരുത്.
മസൂരാശ്ചൈവ പുണ്യാശ്ച കുസുംഭം ശ്രീനികേതനമ്
മസൂരദളയും ശുഭമായ കുസുംബവും ഐശ്വര്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്നതും ഇവിടെ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ബില്വാമലകമൃദ്വീകാപനസാമ്രാതദാഡിമാഃ
ബില്വം, നെല്ലിക്ക, ഉണക്കമുന്തിരി, ചക്ക, മാമ്പഴം, മാതളനാരങ്ങ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഖശേരുകോവിദാര്യശ്ച താലകന്ദം തഥാ വിസമ്
ഖശേരു, കോട്രവം, വിദാരി, താളിന്റെ കിഴങ്ങ്, വിഷം എന്നിവയും ഇതിലുണ്ട്.