ഉപോദ്ധാതപാദേ ശ്രാദ്ധകല്പേ ദ്വാദശോ ഽധ്യായഃ
ഉപോധാതപാദത്തിലെ ശ്രാദ്ധവിധിയിൽ പന്ത്രണ്ടാം അധ്യായം.
യോഗാത്മാനോ മഹാത്മാനോ വിപാപ്മാനോ മഹൌജസഃ
യോഗശക്തിയുള്ളവരും മഹാത്മാക്കളും പാപരഹിതരും മഹാശക്തിയുള്ളവരും,
യേഷു വാപ്യനുഗൃഹ്ണന്തി മോക്ഷപ്രാപ്തിഃ ക്രമേണ തു
അവരിൽ മോക്ഷം ക്രമമായി ലഭിക്കുന്നു.
തീര്ഥാനി ചൈവ പുണ്യാനി ദേശാംശ്ഛൈലാംസ്തഥാശ്രമാന്
പുണ്യമായ തീർത്ഥങ്ങൾ, വിശുദ്ധ പ്രദേശങ്ങൾ, മലകളും ആശ്രമങ്ങളും,
പര്വതപ്രവരഃ പുണ്യഃ സിദ്ധയാരണസേവിതഃ
പുണ്യമായ പ്രധാനപർവ്വതം, സിദ്ധന്മാർ സേവിക്കുന്നതും,
തപഃ സുദുശ്ചരം തേപേ ഭഗവാനങ്ഗിരാഃ പുരാ
ഭഗവാൻ അങ്കിരാസ് പുരാതനകാലത്ത് അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
ന ഭയം നൈവ ചാലക്ഷ്മീര്യാവദ്ഭൂമിര്ദ്ധരിഷ്യതി
ഭൂമി നിലനിൽക്കുന്നതുവരെ ഭയം ഇല്ല, ദുർഭാഗ്യവും ഉണ്ടാകില്ല.
ശൃങ്ഗേ മാല്യവതോ നിത്യം വഹ്നിഃ സംവര്ത്തകോ യഥാ
മാല്യവത് പർവ്വതത്തിന്റെ ചൂഡയിൽ എപ്പോഴും സംഹാരാഗ്നി നിലനിൽക്കുന്നു.
ശാന്താഃകുശാ ഇതി ഖ്യാതാഃ പരിദക്ഷിണനര്മദാമ്
അവർ ശാന്താകുശാ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവർ ദക്ഷിണ നർമദയെ ചുറ്റിപ്പറ്റുന്നു.
അഗ്നിഹോത്രേ മഹാതേജാഃ പ്രസ്താരാര്ഥം കുശോത്തമാന്
അഗ്നിഹോത്രത്തിൽ മഹാശക്തിയുള്ളവർ പ്രസ്ഥാരത്തിനായി ഉത്തമമായ കുശത്തണ്ട് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ദദ്യാത്സകൃദപി പ്രാജ്ഞസ്തസ്യ വക്ഷ്യാമി യത്ഫലമ്
ഒരു ജ്ഞാനി അതു ഒരിക്കൽ പോലും സമർപ്പിച്ചാൽ, അതിന്റെ ഫലം ഞാൻ പറയാം.
അന്തര്ദ്ധാനം ച ഗച്ഛന്തി ക്ഷേത്രമാസാദ്യ തത്സദാ
അവർ ആ ക్షേത്രം എത്തുമ്പോൾ എപ്പോഴും അദൃശ്യത പ്രാപിക്കുന്നു.
സശല്യാനാം ച സത്ത്വാനാം വിശല്യകരണീ നദീ
കഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന ജീവികൾക്ക് വേദന നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഒരു നദി അവിടെ ഉണ്ട്.
കലിങ്ഗദേശപശ്ചാര്ദ്ധേ ശൃങ്ഗേ മാല്യവതോ വിഭോഃ
കളിംഗ ദേശത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത്, മാല്യവത് പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ, മഹാനേ,
സംമതം ദേവദൈത്യാനാം ശ്ലോകം ചാപ്യുശനാ ജഗൌ
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും അംഗീകരിച്ച ഒരു ശ്ലോകം ഉശനസ് അവിടെ പാടുകയായിരുന്നു.
പിതൄന്സംതര്പയിഷ്യന്തിശ്രാദ്ധേ പിതൃപരായണാഃ
പിതൃഭക്തരായവർ അവിടെ ശ്രാദ്ധം നടത്തി പിതാക്കളെ സന്തോഷിപ്പിക്കും.
സകൃദേവാര്ചിതാസ്തത്ര സ്വര്ഗമാമരകണ്ടകേ
അവിടെ ദേവന്മാരെ ഒരിക്കൽ പോലും ആരാധിച്ചാൽ, അമരകണ്ടകത്തിൽ സ്വർഗം ലഭിക്കും.
തത്രാരുഹ്യ ഭവേത്പൂതഃ ശ്രാദ്ധം ചൈവ മഹാഫലമ്
അവിടെ കയറി ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ, മനസ്സും ശരീരവും ശുദ്ധിയാകും; ശ്രാദ്ധത്തിന് മഹത്തായ ഫലം ലഭിക്കും.
അധൃഷ്യശ്ചൈവ ഭൂതാനാം ദേവവച്ചരതേ മഹീമ്
അവൻ ഭൂതങ്ങൾക്കു കീഴ്പ്പെടാത്തവനായി, ദേവന്മാരെപ്പോലെ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കും.
അശ്വമേധഫലം സ്നാത്വാ തത്ര ദത്ത്വാ ഭവേത്തതഃ
അവിടെ കുളിച്ച് ദാനം ചെയ്താൽ, അശ്വമേധ യാഗഫലം ലഭിക്കും.
രുദ്രസ്തത്ര തപസ്തേപേ ദേവദേവോ മഹേശ്വരഃ
അവിടെ ദേവദേവനായ മഹേശ്വരൻ, രുദ്രൻ, കഠിനതപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു.
അബ്രാഹ്മണസ്യ സാവിത്രീം പഠതസ്തു പ്രണശ്യതി
അവിടെ ബ്രാഹ്മണനല്ലാത്തവൻ സാവിത്രി മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ചാൽ, അതിന് ഫലം ഉണ്ടാകില്ല.
ആരുഹ്യതം നിയ മവാംസ്തതോ യാതി ത്രിവിഷ്ടപമ്
അവിടെ നിർദ്ദേശിച്ച വഴിയിൽ കയറിയാൽ, സ്വർഗത്തിൽ എത്താം.
ആപശ്ചന്ദനസംയുക്താഃ സ്പന്ദേതി സതതം തതഃ
അവിടെ ചന്ദനത്തോടൊപ്പം കലർന്ന വെള്ളം എപ്പോഴും അലറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
യാ ചന്ദനമഹാഖണ്ഡാദ്ദക്ഷിണം യാതി സാഗരമ്
വലിയ ചന്ദനപർവതത്തിൽ നിന്ന് തെക്കോട്ട് ഒഴുകുന്ന നദി സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നു.
ശങ്ഖാ ഭവന്തി ശുക്ത്യശ്ച ജായതേ യാസു മൌക്തികമ്
അവിടെ വെള്ളത്തിൽ ശംഖുകളും ചിപ്പികളും ഉണ്ടാകുന്നു; അതിൽ മുത്തുകളും ജനിക്കുന്നു.
ആധിഭിര്വ്യാധിഭിശ്ചൈവ മുക്താ യാന്ത്യമരാവതീമ്
മനസ്സിന്റെയും ശരീരത്തിന്റെയും ദു:ഖങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, അവർ അമരാവതിയിൽ എത്തുന്നു.
പാപകര്ത്തൄനപി പിതൄംസ്താരയന്തി യഥാശ്രുതി
പാപം ചെയ്ത പിതാക്കളെയും അവർ, ശാസ്ത്രം പറയുന്നതുപോലെ, രക്ഷിക്കുന്നു.
ശ്രീപര്വതസ്യ തീര്ഥേഷു വൈകൃതേ ച തഥാ ഗിരൌ
ശ്രീപർവതത്തിലും വൈകൃതപർവതത്തിലും ഉള്ള തീർത്ഥങ്ങളിൽ,
പലാശാഃ ഖദിരാ ബില്വാഃ പ്ലക്ഷാശ്വത്ഥവികങ്കതാഃ
പലാശം, കടിരം, ബില്വം, പ്ലക്ഷം, അശ്വത്തം, വികങ്കതം തുടങ്ങിയ മരങ്ങൾ അവിടെ കാണാം.