സോമായ വൈ പിതൃമതേ സ്വധാ അങ്ഗിരസേ പുനഃ
സോമനു, പിതൃനാഥനു, സ്വധയ്ക്ക്, വീണ്ടും അങ്കിരസിന് അർപ്പണം ചെയ്യണം.
ഇത്യേതേ ഹോമമന്ത്രാസ്തു ത്രയാണാമനുപൂര്വശഃ
ഈ മന്ത്രങ്ങൾ മൂവർക്കും ക്രമത്തിൽ ഹോമത്തിനായി ഉച്ചരിക്കണം.
ഏതയോരന്തരേ നിത്യം ജുഹുയാദ്വൈ വിവസ്വതേ
ഈ രണ്ടിനിടയിൽ എപ്പോഴും വിവസ്വതിനു ഹോമം ചെയ്യണം.
ഹോമജപ്യേ നമസ്കാരഃ പ്രോക്ഷണം ച വിശേഷതഃ
ഹോമത്തിലും ജപത്തിലും നമസ്കാരം, പ്രോക്ഷണം എന്നിവ പ്രത്യേകമായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
അഞ്ജനാബ്യഞ്ജനം ചൈവ പിണ്ഡനിര്വപണം തഥാ
കണ്ണിൽ കജൽ ഇടൽ, ഉണക്കൽ, പിണ്ഡം അർപ്പിക്കൽ എന്നിവയും ചെയ്യണം.
ക്രിയാ സര്വാ യഥോദ്ദിഷ്ടാഃ പ്രയത്നേന സമാചരേത്
എല്ലാ ക്രിയകളും നിർദ്ദേശിച്ചപോലെ ശ്രദ്ധയോടെ നടത്തണം.
വിധൂമേ ലേലിഹാനേ ച ഹോതവ്യം കര്മസിദ്ധയേ
പുകയില്ലാതെ അഗ്നി മേലോട്ടു ചാടുമ്പോൾ, കര്മ്മം വിജയിക്കാനായി ഹോമം നടത്തണം.
യജമാനോ ഭവേ ദന്ധഃ സോ ഽമുത്രേതി ഹി നഃ ശ്രുതമ്
യജമാനൻ മന്ദഗതിയാണെങ്കിൽ, അവൻ അപ്പുറത്തും അങ്ങനെ തന്നെയാകും എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ജ്വാലാധൂമാപസവ്യശ്ച സ തു വഹ്നിരസിദ്ധയേ
ജ്വാല, പുക, ഇടത്തേക്ക് ചലനം എന്നിവ അഗ്നിയിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ കര്മ്മം വിജയിക്കില്ല.
ഭൂമിം വഗാഹതേ യത്ര തത്ര വിദ്യാത്പരാഭവത്
അഗ്നി ഭൂമിയെ തൊടുന്നിടത്ത് പരാജയം സംഭവിച്ചതായി അറിയണം.
സ്നിഗ്ധഃ പ്രദക്ഷിണശ്ചൈവ വഹ്നിഃ സ്യാത്കാര്യസിദ്ധയേ
വിധി വിജയിക്കാനായി അഗ്നി സ്നിഗ്ധവും വലതുവശത്തേക്ക് ചലിക്കുന്നതും ആയിരിക്കണം.
അക്ഷയം പൂജിതാസ്തേന ഭവന്തി പിതരോ ഽഗ്നയഃ
അത് കൊണ്ട് പൂജിച്ചാൽ പിതാക്കന്മാരും അഗ്നികളും ക്ഷയിക്കാത്തതാകുന്നു.
ശ്രാദ്ധേ മഹാപവിത്രാണി മേധ്യാനി ച വിശേഷതഃ
ശ്രാദ്ധത്തിൽ ഏറ്റവും വിശുദ്ധവും പ്രത്യേകമായി ശുദ്ധീകരിച്ചതുമായ വസ്തുക്കൾ ആവശ്യമുണ്ട്.
പാത്രേഷു ഫലമുദ്ദിഷ്ടം യന്മയാ ശ്രാദ്ധകര്മണി
ശ്രാദ്ധകർമത്തിൽ ഞാൻ നിർദ്ദേശിച്ച ഫലം പാത്രങ്ങളിൽ ഇടണം.
കൃത്വാ സമാഹിതം ചിത്തമാഗ്നേയം വൈ കരോമ്യഹമ്
ചിത്തം ഏകാഗ്രമാക്കി ഞാൻ അഗ്നികർമ്മം നിർവ്വഹിക്കുന്നു.
ഘൃതമാദായ പാത്രേ ച ജുഹുയാദ്ധവ്യവാഹനേ
പാത്രത്തിൽ നെയ്യെടുത്ത് ഹോമകുണ്ഡത്തിൽ അർപ്പിക്കണം.
ഉദുംബരസ്തഥാബില്വശ്ചന്ദനോ യജ്ഞിയാശ്ച യേ
ഉദുംബര, ബില്വ, ചന്ദനം, യജ്ഞത്തിന് അനുയോജ്യമായ മരങ്ങൾ ഇവയും,
സമിദര്ഥേ പ്രശസ്താഃ സ്യുരേതേ വൃക്ഷാ വിശേഷതഃ
ഇവ മരങ്ങൾ ഹോമകഷ്ഠമായി ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രത്യേകമായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
പൂജിതാഃ സമിദര്ഥം തേ പിതൄണാം വചനം യഥാ
ഇവയെ ഹോമകഷ്ഠമായി അർപ്പിച്ചാൽ, അതു പിതാക്കന്മാർ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്.
ഫലം യത്കര്മണസ്തസ്യ തന്മേ നിഗദതഃ ശൃണു
ആ കർമത്തിന്റെ ഫലം ഞാൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു, കേൾക്കൂ.
ശ്ലേഷ്മാന്തകോ നക്തമാലഃ കപിത്ഥഃ ശാല്മലിസ്തഥാ
ശ്ലേഷ്മാന്തക, നക്തമാല, കപിത്ത, ശാല്മലി ഇവയും,
ചിരബില്വസ്തഥാ കോലസ്തിദുകഃ ശ്രാദ്ധകര്മണി
ചിരബില്വ, കോല,_tiduka ഇവയും ശ്രാദ്ധകർമത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ശകുനാനാം നിവാസാംശ്ച വര്ജയേത മഹീരുഹാന്
പക്ഷികൾ താമസിക്കുന്ന മരങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം.
സ്വാഹേതി ചൈവ ദേവാനാം യജ്ഞകര്മണ്യുദാഹൃതമ്
'സ്വാഹാ' എന്ന വാക്ക് ദേവന്മാർക്ക് യജ്ഞത്തിൽ ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഉപോദ്ധാതപാദേ ശ്രാദ്ധകല്പേ സമിദ്വര്ണന നാമൈകാദശോ ഽധ്യായഃ
ആദ്യക്രമങ്ങളിൽ, ശ്രാദ്ധവിധിയിൽ ഹോമകഷ്ഠങ്ങളുടെ വിവരണം എന്ന പേരിൽ പതിനൊന്നാമത്തെ അധ്യായം.
ആഥര്വണസ്ത്വേഷ വിധിരിത്യുവാച ബൃഹസ്പതിഃ
അപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: 'ഇതാണ് ആഥർവണവിധി.'
ദേവാ അപി പിതൄന്പൂര്വമര്ച്ചയന്തി ഹി യത്നതഃ
ദേവന്മാരും വലിയ ശ്രദ്ധയോടെ ആദ്യം പിതാക്കന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നു.
വിശ്വാഖ്യാസ്തു സുതാസ്തസ്യാം ധര്മതോ ജജ്ഞിരേ ദശ
അവള്ക്ക് ധർമ്മപഥത്തിൽ പത്ത് പുത്രന്മാർ, വിശ്വന്മാർ, ജനിച്ചു.
സമസ്താസ്തേ മഹാത്മാനശ്ചേരുരുഗ്രം മഹത്തപഃ
അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന മഹാത്മാക്കളൊക്കെയും കഠിനമായ വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു.
ശുദ്ധേന മന്സാ പ്രീതാ ഊചുസ്താന്പിതരസ്തദാ
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ സന്തുഷ്ടരായി പിതാക്കന്മാർ അവരോട് അന്നപ്പോൾ സംസാരിച്ചു.