ദേവതാനാമൃഷീണാം ച ദ്വേ സൃതീ പരികീര്തിതേ
ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും രണ്ട് മാർഗങ്ങൾ ഇവിടെ പറയുന്നു.
പശൂനാം പുരുഷാണാം ച സംഭവഃ പരികീര്ത്തിതഃ
മൃഗങ്ങളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും ഉത്ഭവം ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
നവ സര്ഗാഃ പുനഃ പ്രോക്താ ബ്രഹ്മണോ ബുദ്ധിപൂര്വകാഃ
പിന്നീട്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ചിന്തയാൽ ഉണ്ടായ ഒൻപതു സൃഷ്ടികളും പറയുന്നു.
ബ്രഹ്മണോ ഽവയവേഭ്യശ്ച ധര്മാദീനാം സമുദ്ഭവഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ അവയവങ്ങളിൽ നിന്ന് ധർമ്മാദികൾ ഉത്ഭവിച്ചതും പറയുന്നു.
കല്പയോരന്തരേ പ്രോക്തം പ്രതിസംധിശ്ച യസ്തയോഃ
കല്പങ്ങളുടെ ഇടവേളയും, ആ രണ്ടു കാലങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഘട്ടവും ഇവിടെ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സത്ത്വോദ്രിക്താച്ച ദേഹാച്ച പുരുഷസ്യ ച സംഭവഃ
സത്ത്വഗുണം അധികമായി നിലനിൽക്കുന്ന ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുരുഷന്റെ ഉത്ഭവം വിവരിക്കുന്നു.
പ്രിയവ്രതോത്താനപാദൌ പ്രസൂത്യാകൃതയഃ ശുഭാഃ
പ്രിയവ്രതനും ഉത്താനപാദനും, അവരുടെ ശുഭമായ ജനനവും രൂപവും ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
രുചേഃ പ്രജാപതേശ്ചോര്ദ്ധമാകൂത്യാം മിഥുനോദ്ഭവഃ
രുചി എന്ന പ്രജാപതിയുടെ മുകളിൽ, ആകൂതി വഴി, ഒരു ദമ്പതികളുടെ ജനനം സംഭവിച്ചു.
ദാക്ഷായണീഷു വാപ്യൂര്ധ്വംശബ്ദാദ്യാസു മഹാത്മനഃ
പിന്നീട് ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാരിൽ, ശബ്ദ തുടങ്ങിയവരിൽ, മഹാത്മാവിന്റെ സന്തതിയും വിവരിക്കുന്നു.
തഥാധര്മസ്യ ഹിംസായാം തമസോ ഽശുഭലക്ഷണഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, അധർമ്മം എന്നത് ഹിംസയിലും, അന്ധകാരവും അശുഭതയും അടയാളമായിട്ടുള്ളതും വിവരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മര്ഷേശ്ച വസിഷ്ഠസ്യ യത്ര ഗോത്രാനുകീര്ത്തനമ്
ബ്രഹ്മർഷിയായ വസിഷ്ഠന്റെ വംശാവലിയും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
പിതൄണാം ദ്വിപ്രകാരാണാം സ്വധായാം തദനന്തരമ്
പിതൃവരഗങ്ങളിൽ രണ്ടു തരത്തിലുള്ളവരുടെ സ്വധാസംബന്ധമായ കാര്യങ്ങൾ പിന്നീട് പറയുന്നു.
ദക്ഷസ്യ ശാപഃ സത്യാശ്ച ഭൃഗ്വാദീനാം ച ധീമതാമ്
ദക്ഷന്റെ ശാപവും, സത്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സത്യങ്ങളും, ഭൃഗു മുതലായ ധീരന്മാരുടെ സത്യങ്ങളും ഇവിടെ പറയുന്നു.
പ്രതിഷേധശ്ച വൈരസ്യ കീര്ത്യതേ ദോഷദര്ശനാത്
വൈരത്തിന്റെ ദോഷങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി, വൈരം നിഷിദ്ധമെന്നത് ഇവിടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
പ്രജാപതേഃ കര്ദ്ദമസ്യ കന്യായാഃ ശുഭലക്ഷണമ്
പ്രജാപതിയായ കർദ്ദമന്റെ മകളുടെ ശുഭലക്ഷണങ്ങൾ ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
തേഷാം നിയോഗോ ദ്വീപേഷു ദേശേഷു ച പൃഥക് പൃഥക്
അവരുടെ ദ്വീപുകളിലും ദേശങ്ങളിലുമുള്ള വേർതിരിച്ച ചുമതലകളും വിശദീകരിക്കുന്നു.
വര്ഷാണാം ച നദീനാം ച തദ്ഭേദാനാം ച സര്വശഃ
വിവിധ ദേശങ്ങൾ, നദികൾ, അവയുടെ വിഭജനം എന്നിവ മുഴുവനായി വിശദീകരിക്കുന്നു.
വിസ്തരാന്മണ്ഡലം ചൈവ ജംബൂദ്വീപസമുദ്രയോഃ
ജംബൂദ്വീപിന്റെയും സമുദ്രങ്ങളുടെയും വ്യാപ്തിയും പ്രദേശങ്ങളും വിശദമായി പറയുന്നു.
നീലഃ ശ്വേതശ്ച ശൃങ്ഗീ ച കീര്ത്യന്തേ സപ്ത പര്വതാഃ
നീല, ശ്വേത, ശ്രിംഗി എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ ഏഴു പർവതങ്ങൾ ഇവിടെ പേരെടുക്കുന്നു.
തേഷാമന്തരവിഷ്കംഭാ ഉച്ഛ്രായായാമവിസ്തരാഃ
അവയുടെ അകത്തുള്ള താങ്ങുകളും, ഉയരവും, വീതിയും വിശദീകരിക്കുന്നു.
ഭാരതാദീനി വര്ഷാണി നദീഭിഃ പര്വതൈസ്തഥാ
ഭാരതം തുടങ്ങിയ ദേശങ്ങൾ, അവയുടെ നദികളും പർവതങ്ങളും കൂടി വിവരിക്കുന്നു.
ജംബൂദ്വീപാദയോ ദ്വീപാഃ സമുദ്രൈഃ സപ്തഭിര്വൃതാഃ
ജംബൂദ്വീപും മറ്റു ദ്വീപുകളും, ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
സപ്രമാണാ ഇമേ ലോകാഃ സപ്തദ്വീപാ ച മേദിനീ
ഈ ലോകങ്ങളും അവയുടെ അളവുകളും, ഏഴു ദ്വീപുകളോടുകൂടിയ ഭൂമിയും,
സര്വം ചൈതത്പ്രധാനസ്യ പരിണാമൈകദേശികമ്
ഇതൊക്കെയും പ്രധാനം എന്ന ആദിമ വസ്തുവിന്റെ ഭാഗികമായ രൂപാന്തരമാണ്.
സൂര്യാചന്ദ്രമസോശ്ചൈവ പൃഥിവ്യാശ്ചാപ്യശേഷതഃ
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഭൂമിയും, അവയുടെ മുഴുവൻ രൂപത്തോടുകൂടി,
മഹേന്ദ്രാദ്യാഃ ശുഭാഃ പുണ്യാ മാനസോത്തരമൂര്ധനി
മഹേന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയ ശുഭവും പുണ്യവും നിറഞ്ഞ മലകൾ, മാനസോത്തരപർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിൽ,
നാഗവീഥ്യക്ഷവീഥ്യോശ്ച ലക്ഷണം ച പ്രകീര്ത്യതേ
നാഗമാർക്കും നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും ഉള്ള വഴികളുടെ സ്വഭാവം വിവരിക്കപ്പെടുന്നു,
ലോകാലോകസ്യ സന്ധ്യായാ അഹ്നോ വിഷുവതസ്തഥാ
ലോകാലോകത്തിന്റെ അതിരുകളും സന്ധ്യയും, ദിവസത്തിലെ വിഷുവും,
പിതൄണാം ദേവതാനാം ച പന്ഥാനൌ ദക്ഷിണോത്തരൌ
പിതാക്കന്മാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും തെക്കേയും വടക്കേയും വഴികൾ,
കീര്ത്യതേ ച പദം വിഷ്ണോര്ധര്മാദ്യാ യത്ര ച സ്ഥിതാഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ വാസസ്ഥലവും, അവിടെ ധർമ്മാദികൾ താമസിക്കുന്നതും വിവരിക്കപ്പെടുന്നു,