സ ഗങ്ഗാമഭിഗമ്യാഹ ശ്രൂയതാം സരിദുത്തമേ
അഗ്നി ഗംഗയെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു: 'സർവ്വനദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായേ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ.'
മദ്ധിതാര്ഥ മഥോ ഗര്ഭമിമം ധാരയ നിമ്നഗേ
'എന്റെ ഭാരം കുറയ്ക്കാൻ, ദയവായി ഈ ഗർഭം നീ വഹിക്കണം, നദിയേ.'
തഥേത്യുക്ത്വാ തദാ സാ തു സംപ്രത്ദൃഷ്ടാ മഹാനദീ
'ശരി,' എന്ന് പറഞ്ഞ്, അപ്പോൾ ആ മഹാനദി പ്രത്യക്ഷമായി.
സാപി കൃച്ഛ്രേണ മഹതാ ഖിദ്യമാനാ മഹാനദീ
എങ്കിലും ആ മഹാനദി വലിയ കഷ്ടങ്ങൾ സഹിച്ചു, ദു:ഖത്തോടെ.
രുദ്രാഗ്നിഗങ്ഗാതനയസ്തത്ര ജാതോ ഽരുണപ്രഭഃ
അവിടെ രുദ്രനും അഗ്നിയും ഗംഗയും ചേർന്നുള്ള, അരുണപ്രഭയുള്ള ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു.
തസ്മിഞ്ജാതേ മഹാഭാഗേ കുമാരേ ജാഹ്നവീസുതേ
ജാഹ്നവിയുടെ പുത്രനായ ആ മഹാഭാഗനായ ബാലൻ ജനിച്ചപ്പോൾ—
ദേവദുന്ദുഭയോ നേദുരാകാശേ മധുരസ്വനാഃ
ആകാശത്ത് ദേവദുന്ദുഭികൾ മധുരമായ ശബ്ദത്തോടെ മുഴങ്ങി.
ജഗുര്ഗന്ധര്വമുഖ്യാശ്ച സര്വശസ്തത്ര തത്ര ഹ
പ്രധാനഗന്ധർവന്മാർ എല്ലായിടത്തും ആ സമയത്ത് പാടിത്തുടങ്ങി.
മഹാനാഗസഹസ്രാണി പ്രവരാശ്ച പതത്ര്രിണഃ
വായുവിൽ ആയിരക്കണക്കിന് മഹാനാഗങ്ങളും ശ്രേഷ്ഠമായ പക്ഷികളും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
പ്രഭാവേണ ഹതാസ്തേന ദൈത്യവാനരരാക്ഷസാഃ
അവന്റെ ശക്തിയാൽ ദൈത്യന്മാരും വാനരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും തോറ്റുപോയി.
അഭിഷേകപ്രയാതാഭിര്ദൃഷ്ടോ വര്ജ്യ ത്വരുന്ധതീമ്
അഭിഷേകത്തിന് എത്തിയവരെല്ലാം അവനെ കണ്ടു, അരുന്ധതി ഒഴികെ.
സ്നിഹ്യമാനാഭിരത്യര്ഥം സ്വകഭിരിവ മാതൃഭിഃ
അവരെ അവരുടെ സ്വന്തം അമ്മമാർ പോലെ വളരെ സ്നേഹത്തോടെ പരിചരിച്ചു.
ഷണ്മുഖാന്യസൃജച്ഛ്രീമാംസ്തേനായം ഷണ്മുഖഃ സ്മൃതഃ
അവൻ ആറു മുഖങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ ഷൺമുഖൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
സ്കന്ദിതാ ദാനവഗണാസ്തസ്മാത്സ്കന്ദഃ പ്രതാപവാന്
അവൻ ദാനവരെ ചിതറിച്ചു; അതുകൊണ്ടാണ് ശക്തനായ അവനെ സ്കന്ദൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
കാര്ത്തികേയ ഇതി ഖ്യാതസ്തസ്മാദസുരസൂദനഃ
അവൻ അസുരന്മാരെ സംഹരിച്ചവൻ എന്ന നിലയിൽ കാർത്തികേയൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാണ്.
മുഖാദ്വിനിര്ഗതാ തസ്യ സ്വശക്തിരപരാജിതാ
അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് അവന്റെ അതിജയിക്കാനാകാത്ത ശക്തി പുറത്ത് വന്നു.
ഗരുഡാദതിസൃഷ്ടൌ ഹി പക്ഷിണൌ ദ്വൌ പ്രഭദ്രകൌ
ഗരുഡനിൽ നിന്ന് രണ്ട് ഉത്തമമായ പക്ഷികൾ ജനിച്ചു.
യസ്യ ദത്താ സരസ്വത്യാ മഹാവീണാ മഹാസ്വനാ
സരസ്വതി അവനു മഹത്തായ ശബ്ദമുള്ള വലിയ വീണ നൽകി.
മായാവിഹരണേ വിപ്ര ഗിരൌ ക്രൈഞ്ചേ നിപാതിതേ
മഹർഷേ, അവന്റെ മായാവിഹാരത്തിൽ ക്രൗഞ്ചപർവതം തകർന്നു വീണു.
സേംദ്രോപേന്ദ്രൈര്മഹാഭാഗൈര്ദേവൈരഗ്നിസുതഃ പ്രഭുഃ
ഇന്ദ്രനും ഉപേന്ദ്രനും മഹാഭാഗ്യശാലികളായ ദേവന്മാരുമൊത്ത്, അഗ്നിപുത്രനായ പ്രഭു ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദേവസേനാപതിസ്ത്വേഷ പഠ്യതേ സുരനായകഃ
അവൻ ദേവസേനാപതി, ദേവന്മാരുടെ നായകൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
പ്രമഥൈര്വിധൈര്ദേവസ്തഥാ ഭൂതഗണൈരപി
പ്രമഥന്മാരും വിധന്മാരും ഭൂതഗണങ്ങളും ഈ ദേവനോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ലോകാഃ സോമപദാ നാമ മരീചേര്യത്ര വൈ സുതാഃ
സോമപദം എന്ന ലോകങ്ങളിൽ മാരീചിയുടെ മക്കൾ വസിക്കുന്നു.
ശ്രുതാ ബര്ഹിഷദോ നാമ പിതരഃ സോമപാസ്തു തേ
ബർഹിഷദുകൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പിതാക്കന്മാർ അവിടെ സോമം പാനം ചെയ്യുന്നു.
അച്ഛൌദം നാമ തദ്ദിവ്യം സരോ യസ്മാത്സമുത്ഥിതാ
അവിടെ അച്ചൗഡം എന്ന ദിവ്യമായ തടാകം ഉണ്ട്; അവിടെ നിന്നാണ് അവർ ഉദിച്ചത്.
സംഭൂതാ മാനസീ തേഷാം പിതൄന്സ്വാന്നാഭിജാനതീ
അവർക്കു മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഒരു പുത്രി ഉണ്ടായി; അവൾ സ്വന്തം പിതാക്കളെ തിരിച്ചറിയുന്നില്ലായിരുന്നു.
അമാവസുമിതി ഖ്യാതമൈലപുത്രം നഭശ്ചരമ്
ഇലയുടെ മകനായ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന അമാവസു എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
സാ തേന വ്യഭിചാരേണ ഗഗനേ നാപ്രജാരിണീ
അവനോടൊപ്പം നടന്ന അശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി അവൾ ആകാശത്തിൽ സന്താനമുണ്ടാക്കുന്നില്ല.
ത്രീണ്യവശ്യദ്വിമാനാനി പതന്തീ സാ ദിവശ്ച്യുതാ
ആകാശത്തിൽ നിന്നു മൂന്നു ഉറപ്പായുള്ള ആകാശരഥങ്ങൾ വീണു.
സുസൂക്ഷ്മാനപരിവ്യക്താനഗ്നീനഗ്നിഷ്വിവാഹിതാന്
അവ അത്യന്തം സൂക്ഷ്മവും വ്യക്തമല്ലാത്തതും തീയിൽ തീകൊണ്ട് തെളിയുന്നതുപോലെയും ആയിരുന്നു.