വസിഷ്ഠസ്തപസാ ധീമാഞ്ജീവയാമാസ വൈ പ്രജാഃ
വസിഷ്ഠൻ, ധീരനും തപസ്സുകാരനുമായവൻ, തൻറെ തപസ്സിലൂടെ ജീവികളെ വീണ്ടും ജീവിപ്പിച്ചു.
താസ്തേന ജീവയാമാസ കാരുണ്യാദൌഷധേന സഃ
അവൻ കരുണയാൽ ഔഷധം ഉപയോഗിച്ച് അവരെ ജീവിപ്പിച്ചു.
സ്വാങ്ഗജ ജനയച്ഛക്തിരദൃശ്യന്ത്യാം പരാശരമ്
തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു, അദൃശ്യയായവളിൽ നിന്ന് ശക്തി പാരാശരനു ജനിച്ചു.
ദ്വൈപായനാദരണ്യാം വൈ ശുകോ ജജ്ഞേ ഗുണാന്വിതഃ
ദ്വൈപായനനും അരണ്യയും ചേർന്ന് ഗുണസമ്പന്നനായ ശുകൻ ജനിച്ചു.
ഭൂരിശ്രവാഃ പ്രഭുഃ ശംഭുഃ കൃഷ്ണോ ഗൌരശ്ച പഞ്ചമഃ
ഭൂരിശ്രവാസ് എന്ന മഹാശക്തനായവനും, ശംഭുവും, കൃഷ്ണനും, അഞ്ചാമനായി ഗൌരനും.
ജനനീ ബ്രഹ്മദത്തസ്യ പത്നീ സാ ത്വണുഹസ്യ ച
അവൾ ബ്രഹ്മദത്തന്റെ അമ്മയും, ത്വണുവിന്റെ ഭാര്യയുമാണ്.
ഊഷ്മാദാ ദാരികാശ്ചൈവ നീലാശ്ചൈവ പരാശരാഃ
ഊഷ്മയിൽ നിന്ന് ദാരികമാർക്കും, നീലന്മാർക്കും, പരാശരരുടെ വംശജർക്കും ജനനം ലഭിച്ചു.
അത ഊര്ദ്ധ്വ നിബോധ ത്വമിന്ദ്രപ്രമതി സംഭവമ്
ഇനി, ഇന്ദ്രപ്രമതിയുടെ ഉത്ഭവം കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കു.
കുണീതി യഃ സമാഖ്യാത ഇന്ദ്രപ്രമതിരുച്യതേ
കുണിതി എന്നറിയപ്പെടുന്നവനാണ് ഇന്ദ്രപ്രമതി എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഉപമന്യുഃ സുതസ്തസ്യ യസ്യേമേ ഹ്യൌപമന്യവഃ
അവനു ഉപമന്യു എന്നൊരു മകനുണ്ട്; അവനിൽ നിന്ന് ഉപമന്യു വംശം ആരംഭിച്ചു.
ഏകാര്ഷേയാസ്തഥാ ചാന്യേ വസിഷ്ഠാ നാമ വിശ്രുതാഃ
ഇതുപോലെ തന്നെ, ഏകർഷി വംശങ്ങൾ മറ്റും വസിഷ്ഠന്മാർ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തരാണ്.
ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ മാനസാ അഷ്ട വിശ്രുതാഃ
ഇങ്ങനെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഈ എട്ട് പുത്രന്മാർ പ്രശസ്തരാണ്.
ത്രീംല്ലോകാന്ധാരയന്തീമാന്ദേവര്ഷിഗണസംകുലാന്
ദേവർഷിമാരുടെ കൂട്ടത്തോടെ നിറഞ്ഞ ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളും ഇവർ നിലനിർത്തുന്നു.
വ്യാപ്താ യേസ്തു ത്രയോ ലോകാഃ സൂര്യസ്യേവ ഗഭസ്തിഭിഃ
സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ, ഇവർ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമെല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡേ മഹാപുരാണേ വായുപ്രോക്തേ മധ്യഭാഗേ തൃതീയ ഉപോദ്ധാതപാദേ ഋഷിവംശവര്ണനം നാമാഷ്ടമോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിൽ, വായു പറഞ്ഞ മദ്ധ്യഭാഗത്തിലെ മൂന്നാം ഉപോധാതപാദത്തിൽ, 'ഋഷിവംശങ്ങളുടെ വിവരണം' എന്ന എട്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ആസീദ്ദാക്ഷായണീ പൂര്വമുമാ കഥമജായത
മുന്പ് ദാക്ഷായണി ഉണ്ടായിരുന്നു; ഉമ എങ്ങനെ ജനിച്ചു എന്നു പറയൂ.
കേ വൈ തേ പിതരോ നാമ യേഷാം മേനാ തു മാനസീ
മെനാ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവളാണെങ്കിൽ, അവളുടെ പിതാക്കളെന്നു പേരുള്ളവർ ആരാണ്?
ഏകപര്ണാ തഥാ ചൈവ തഥാ ചൈവൈകപാടലാ
ഏകപർണ്ണയും, അതുപോലെ തന്നെ ഏകപാടലയും.
സര്വമേതത്വയോദ്ദിഷ്ടം നിര്ദേശം തസ്യ നോ വദ
ഇതെല്ലാം നീ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നിട്ടുണ്ട്; അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
പുത്രാശ്ച കേ സ്മൃതാസ്തേഷാം കഥം ച പിതരസ്തു തേ
അവർക്കു പുത്രന്മാർ ആരാണ് എന്നു പറയപ്പെടുന്നു? ആ പിതാക്കന്മാർ എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെടുന്നു?
സ്വര്ഗേ വൈ പിതരോ ഹ്യേതേ ദേവാനാമപി ദേവതാഃ
സ്വർഗത്തിൽ തന്നെയാണ് ഈ പിതാക്കന്മാർ; ഇവർ ദേവന്മാർക്കു പോലും ദേവതകളാണ്.
യഥാ ച ദത്തമസ്മാഭിഃ സാര്ദ്ധം പ്രീണാതി വൈ പിതൄന്
നാം ഒരുമിച്ച് അർപ്പിക്കുന്ന ബലി പിതാക്കന്മാരെ എങ്ങനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു എന്നതും.
സ്വര്ഗേ തു കേ ച വര്ത്തന്തേ പിതരോ നരകേ വ കേ
സ്വർഗത്തിൽ ആരെല്ലാം പിതാക്കന്മാർ വസിക്കുന്നു, ആരൊക്കെയാണ് നരകത്തിൽ ഉള്ളത് എന്ന് അറിയാമോ?
പ്രതിതാമഹം തഥാ ചൈവ ത്രിഷു പിണ്ഡേഷു നാമതഃ
അത് പോലെ തന്നെ, മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള പിണ്ഡങ്ങൾക്കിടയിൽ പിതാക്കന്മാർ എങ്ങനെ പേരോടെ അറിയപ്പെടുന്നു എന്ന് പറയാമോ?
കഥം ച ശക്താസ്തേ ദാതും നരകസ്ഥാഃ ഫലം പുനഃ
നരകത്തിൽ ഉള്ളവർക്ക് വീണ്ടും ഫലം ലഭിക്കാൻ എങ്ങനെ കഴിയും എന്ന് പറയൂ.
ദേവാ അപി പിതൄന് സ്വര്ഗേ യജന്തീതി ഹി നഃ ശ്രുതമ്
സ്വർഗത്തിൽ ദേവന്മാർ പോലും പിതാക്കന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നു എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
സ്പഷ്ടാഭിധാന മപി വൈ തദ്ഭവാന്വക്തുമര്ഹസി
ഈ കാര്യം നിങ്ങൾ വ്യക്തമായി തുറന്നുപറയണം.
മന്വന്തരേഷു ജായന്തേ പിതരോ ദേവസൂനവഃ
മനുവിന്റെ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ, പിതാക്കന്മാർ ദേവപുത്രന്മാരായി ജനിക്കുന്നു.
ദേവൈഃ സാര്ദ്ധം പുരാതീതാഃ പിതരോ ഽന്യേന്തരേഷു വൈ
മുൻകാലങ്ങളിൽ മരിച്ചുപോയ പിതാക്കന്മാർ മറ്റൊരു കാലഘട്ടത്തിൽ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഉണ്ട്.
ശ്രാദ്ധക്രിയാം മനുശ്ചൈഷാം ശ്രാദ്ധദേവഃ പ്രവര്ത്തയേത്
അവർക്കായി മനു, ശ്രാദ്ധദേവനായി, ശ്രാദ്ധകർമ്മം നടത്തണം.