അത്രിശ്രേഷ്ഠാനി ഗോത്രാണി യശ്ചകാര മഹാതപാഃ
മഹാ തപസ്സുകാരനായ അത്രി പ്രധാനമായ ഗോത്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
സ താസു ജനയാമാസ പുത്രാനാത്മസമാനകാന്
അവിടെയുള്ള ഗോത്രങ്ങളിൽ അത്രി തനിക്കു സമാനമായ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
സ്വസ്ത്യാത്രേയാ ഇതി ഖ്യാതാ ഋഷയോ വേദപാരഗാഃ
അവർ സ്വസ്ത്യാത്രേയന്മാർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ ഋഷിമാരാണ്.
ദത്തോ ഹ്യനുമതോ ജ്യേഷ്ഠോ ദുര്വാസാസ്തസ്യ ചാനുജഃ
ദത്തൻ മൂത്തവനാണ്, അനുമതൻ, ദുർവാസു എന്നിവരാണ് അവന്റെ അനുജന്മാർ.
അത്രാപ്യുദാഹരന്തീമം ശ്ലോകം പൌരാണികാഃ പുരാ
ഇവിടെയും പുരാണപണ്ഡിതർ ഈ ശ്ലോകം ഉദാഹരിക്കുന്നു:
ദത്താത്രേയം തനും വിഷണോഃ പുരാണജ്ഞാഃ പ്രജക്ഷതേ
പുരാണജ്ഞന്മാർ ദത്താത്രേയനെ വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
ശ്യാവാശ്വാ മുദ്ഗലാശ്ചൈവ വാഗ്ഭൂതകഗവി സ്ഥിരാഃ
ശ്യാവാശ്വൻ, മുദ്ഗലൻ, വാഗ്ഭു, തകക, ഗവി ഇവരും സ്ഥിരതയുള്ളവരാണ്.
കാശ്യപോ നാരദശ്ചൈവ പര്വതോ ഽരുന്ധതീ തഥാ
കശ്യപൻ, നാരദൻ, പർവതൻ, അരുന്ധതി ഇവരും ഉണ്ട്.
നാരദസ്തു വസിഷ്ഠായാരുന്ധതീ പ്രത്യപാദയത്
നാരദൻ അരുന്ധതിയെ വസിഷ്ഠനു നൽകി.
പുരാ ദേവാസുരേ തസ്മിന്സംഗ്രാമേ താരകാമയേ
പണ്ടെ, ദേവാസുര സമരമായ താരകാമയ യുദ്ധത്തിൽ,
വസിഷ്ഠസ്തപസാ ധീമാഞ്ജീവയാമാസ വൈ പ്രജാഃ
വസിഷ്ഠൻ, ധീരനും തപസ്സുകാരനുമായവൻ, തൻറെ തപസ്സിലൂടെ ജീവികളെ വീണ്ടും ജീവിപ്പിച്ചു.
താസ്തേന ജീവയാമാസ കാരുണ്യാദൌഷധേന സഃ
അവൻ കരുണയാൽ ഔഷധം ഉപയോഗിച്ച് അവരെ ജീവിപ്പിച്ചു.
സ്വാങ്ഗജ ജനയച്ഛക്തിരദൃശ്യന്ത്യാം പരാശരമ്
തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു, അദൃശ്യയായവളിൽ നിന്ന് ശക്തി പാരാശരനു ജനിച്ചു.
ദ്വൈപായനാദരണ്യാം വൈ ശുകോ ജജ്ഞേ ഗുണാന്വിതഃ
ദ്വൈപായനനും അരണ്യയും ചേർന്ന് ഗുണസമ്പന്നനായ ശുകൻ ജനിച്ചു.
ഭൂരിശ്രവാഃ പ്രഭുഃ ശംഭുഃ കൃഷ്ണോ ഗൌരശ്ച പഞ്ചമഃ
ഭൂരിശ്രവാസ് എന്ന മഹാശക്തനായവനും, ശംഭുവും, കൃഷ്ണനും, അഞ്ചാമനായി ഗൌരനും.
ജനനീ ബ്രഹ്മദത്തസ്യ പത്നീ സാ ത്വണുഹസ്യ ച
അവൾ ബ്രഹ്മദത്തന്റെ അമ്മയും, ത്വണുവിന്റെ ഭാര്യയുമാണ്.
ഊഷ്മാദാ ദാരികാശ്ചൈവ നീലാശ്ചൈവ പരാശരാഃ
ഊഷ്മയിൽ നിന്ന് ദാരികമാർക്കും, നീലന്മാർക്കും, പരാശരരുടെ വംശജർക്കും ജനനം ലഭിച്ചു.
അത ഊര്ദ്ധ്വ നിബോധ ത്വമിന്ദ്രപ്രമതി സംഭവമ്
ഇനി, ഇന്ദ്രപ്രമതിയുടെ ഉത്ഭവം കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കു.
കുണീതി യഃ സമാഖ്യാത ഇന്ദ്രപ്രമതിരുച്യതേ
കുണിതി എന്നറിയപ്പെടുന്നവനാണ് ഇന്ദ്രപ്രമതി എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഉപമന്യുഃ സുതസ്തസ്യ യസ്യേമേ ഹ്യൌപമന്യവഃ
അവനു ഉപമന്യു എന്നൊരു മകനുണ്ട്; അവനിൽ നിന്ന് ഉപമന്യു വംശം ആരംഭിച്ചു.
ഏകാര്ഷേയാസ്തഥാ ചാന്യേ വസിഷ്ഠാ നാമ വിശ്രുതാഃ
ഇതുപോലെ തന്നെ, ഏകർഷി വംശങ്ങൾ മറ്റും വസിഷ്ഠന്മാർ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തരാണ്.
ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ മാനസാ അഷ്ട വിശ്രുതാഃ
ഇങ്ങനെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഈ എട്ട് പുത്രന്മാർ പ്രശസ്തരാണ്.
ത്രീംല്ലോകാന്ധാരയന്തീമാന്ദേവര്ഷിഗണസംകുലാന്
ദേവർഷിമാരുടെ കൂട്ടത്തോടെ നിറഞ്ഞ ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളും ഇവർ നിലനിർത്തുന്നു.
വ്യാപ്താ യേസ്തു ത്രയോ ലോകാഃ സൂര്യസ്യേവ ഗഭസ്തിഭിഃ
സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ പോലെ, ഇവർ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമെല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡേ മഹാപുരാണേ വായുപ്രോക്തേ മധ്യഭാഗേ തൃതീയ ഉപോദ്ധാതപാദേ ഋഷിവംശവര്ണനം നാമാഷ്ടമോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിൽ, വായു പറഞ്ഞ മദ്ധ്യഭാഗത്തിലെ മൂന്നാം ഉപോധാതപാദത്തിൽ, 'ഋഷിവംശങ്ങളുടെ വിവരണം' എന്ന എട്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ആസീദ്ദാക്ഷായണീ പൂര്വമുമാ കഥമജായത
മുന്പ് ദാക്ഷായണി ഉണ്ടായിരുന്നു; ഉമ എങ്ങനെ ജനിച്ചു എന്നു പറയൂ.
കേ വൈ തേ പിതരോ നാമ യേഷാം മേനാ തു മാനസീ
മെനാ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവളാണെങ്കിൽ, അവളുടെ പിതാക്കളെന്നു പേരുള്ളവർ ആരാണ്?
ഏകപര്ണാ തഥാ ചൈവ തഥാ ചൈവൈകപാടലാ
ഏകപർണ്ണയും, അതുപോലെ തന്നെ ഏകപാടലയും.
സര്വമേതത്വയോദ്ദിഷ്ടം നിര്ദേശം തസ്യ നോ വദ
ഇതെല്ലാം നീ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നിട്ടുണ്ട്; അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
പുത്രാശ്ച കേ സ്മൃതാസ്തേഷാം കഥം ച പിതരസ്തു തേ
അവർക്കു പുത്രന്മാർ ആരാണ് എന്നു പറയപ്പെടുന്നു? ആ പിതാക്കന്മാർ എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെടുന്നു?