ച്യവതേ ന ച ജ്ഞാനേന ജായതേ ദേവയോനിഷു
അവൻ ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് വീഴുകയില്ല, ദൈവീക ജന്മങ്ങൾക്കിടയിൽ ജനിക്കും.
ഋക്ഷാ മാര്ജാരലോഹാസാ വാനരാ മായവസ്തഥാ
കരടികൾ, പൂച്ചകൾ, ചുവപ്പു നിറമുള്ളവർ, കുരങ്ങുകൾ, മായാവികൾ എന്നിവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
ഏഷാം പ്രണേതാ സര്വേഷാം വാലീ രാജാ പ്രതാപവാന്
ഇവരിൽ എല്ലാവർക്കും നേതാവായി, വലി എന്ന മഹാശക്തിയുള്ള രാജാവാണ്.
പ്രസഹ്യ ഹന്താ രൌദ്രാണാമസുരാണാം ബലീയസാമ്
അവൻ ഭയങ്കരരും ശക്തരുമായ അസുരന്മാരെ ബലമായി സംഹരിച്ചു.
പക്ഷ ഏഷ സമുദ്ദിഷ്ടോ മഹേന്ദ്രസ്യ സഹായവാന്
ഈ കൂട്ടം മഹേന്ദ്രന്റെ കൂട്ടുകാരായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ഇത്യേതേ ഹരയഃ പ്രോക്താ ഇരാവത്യാ നിബോധത
ഇരാവതിയുടെ ഈ വാനരന്മാരെ ഇതുവരെ വിവരിച്ചു; ഇനി ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
ഹസ്താഭ്യാം പരിഗൃഹ്യാഥ രഥന്തരമഗായത
അവർ ഇരുകൈകളും ചേർത്ത് രഥാന്തരം പാടുകയായിരുന്നു.
സംപ്രായച്ഛദിരാവത്യൈ പുത്രാര്ഥം സ തു ഭൌവനഃ
ഭൂവനാധിപൻ, പുത്രസന്താനത്തിനായി, അതു ഇരാവതിക്ക് നൽകി.
ദേവരാജോപവാഹ്യത്വാത്പ്രഥമഃ സ മതങ്ഗരാട്
ദേവരാജാവിനാൽ ആദ്യം കൂട്ടിയിട്ടതുകൊണ്ട് അവൻ മാതംഗരാജൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
അഞ്ജനസ്യൈകമൂലസ്യ സുവര്ണാഭസ്യ ഹസ്തിനഃ
അഞ്ജന എന്നത് ഒരേ വേരുള്ള പൊന്നിനിറമുള്ള ആനയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
തസ്യ പുത്രോംഽജനശ്ചൈവ സുപ്രതീകശ്ച വാമനഃ
അവന്റെ മക്കൾ അഞ്ജനും, അതുപോലെ സുപ്രതീകനും വാമനനും ആകുന്നു.
ദിഗ്ഗജാന്ബലിനശ്ചൈവാഭ്രമുര്ജ നയതാപ്സുഗാന്
അവൻ ശക്തരായ ദിക്കാന്മാരെയും മേഘശക്തിയുള്ള ജലധാരികളെയും നയിച്ചു.
സംകീര്ണോ ഹ്യഞ്ജനോ യോ ഽസാവൌപവാഹ്യോ യമസ്യ സഃ
അനേകം നിറങ്ങളുള്ള അഞ്ജനൻ, യമന്റെ ആനയായി കൂട്ടിയിരിക്കുന്നു.
പദ്മോ മന്ദസ്തു യോ ഗൌരോ ദ്വിപോ ഹ്യൈലവിലസ്യ ച
പദ്മൻ, മന്ദൻ, ഇലവിലയുടെ വെളുത്ത ആന ഇവരാണ്.
പദ്മോത്തമഃ പദ്മാഗുല്മോ ഗജോ വാതഗജോ ഗജഃ
പദ്മോത്തമൻ, പദ്മാഗുല്മൻ, പദ്മം എന്ന ആന, വായുവിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആന.
ഉദഗ്രഭാവേനോ പേതാ ജായന്തേ തസ്യ ചാന്വയേ
അവന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവർക്ക് ഉയർന്ന സ്വഭാവമാണ്.
സാമജാംസ്തു പ്രവക്ഷ്യാമി നാഗാനന്യാനപി ക്രമാത്
സാമജ ആനകളെയും മറ്റു നാഗരെയും ഞാൻ ക്രമമായി വിവരിക്കാം.
ജാതൌ നാമ്നാ ശ്രുതൌ താഭ്യാം സുപ്രതീകപ്രമര്ദനൌ
അവരിൽ സുപ്രതീകനും പ്രമർദനനും ജനനത്തിലും പേരിലും പ്രസിദ്ധരാണ്.
ബലിനഃ ശങ്കിതാശ്ചൈവ സ്മൃതാസ്തദ്വംശിനോ ഗജാഃ
ആ വംശത്തിലെ ആനകൾ ശക്തരും ജാഗ്രതയുള്ളവരുമായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
താമ്ര പര്ണശ്ച തത്പുത്രാഃ സംഘചാരിവിഷാണിനഃ
താമ്രനും പർണ്ണനും അവരുടെ മക്കളാണ്; ഇവർ കൂട്ടമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന വളഞ്ഞ പല്ലുള്ളവരാണ്.
ശ്യാമത്വഗ്രസനാശുണ്ഡാ നാഗാഃ പീനായതാ നനാഃ
കറുത്ത തൊലിയും വലിയ വായും കനത്തും വീതിയുള്ള തുമ്പും ഉള്ള ആനകൾ.
ഭാര്യാ ചൈവാങ്ഗനാ തസ്യ നീലവല്ലക്ഷണൌ സുതൌ
അവന്റെ ഭാര്യ ഒരു സ്ത്രീയാണ്, അവർക്കു രണ്ടു പുത്രന്മാർ ഉണ്ട്, ഇരുവരും നീല നിറം കൊണ്ടാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
നീചൈര്ബദ്ധാഃ കുലേ തസ്യ ജായന്തേ നിബിഡാ ഗജാഃ
അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ ആനകൾ കൂട്ടത്തോടെ ചേർന്ന് ജനിക്കുന്നു.
തസ്യ പ്രഹാരീ സംപാതിഃ പൃഥുശ്ചേതി സുതാസ്ത്രയഃ
അവന്റെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ പ്രഹാരി, സമ്പാതി, പൃഥു എന്നിങ്ങനെയാണ്.
ജായന്തേ മൃദുസംഭോഗാ വംശേ തസ്യ മതങ്ഗജാഃ
അവന്റെ വംശത്തിൽ സൗമ്യമായ ബന്ധങ്ങളുള്ള ആനകൾ ജനിക്കുന്നു.
സുതൌ ജാതൌ തയോശ്ചാപി പ്രമാഥിപുരുഷൌ സ്മൃതൌ
അവർക്കു രണ്ടുപുത്രന്മാർ ജനിച്ചു, ഇരുവരും ശക്തരായവരായി അറിയപ്പെടുന്നു.
സുദര്ശനാഃ സുവര്ഷ്മാണഃ പദ്മാഭാഃ പരിമണ്ഡലാഃ
അവർ സുന്ദരരും നല്ല രൂപവും താമരപോലെയുള്ള ഭാവവും പൂർണ്ണമായ വൃത്താകൃതിയുമുള്ളവരാണ്.
ജജ്ഞേ ചാന്ദ്രമസഃ സാമ്നഃ കുമുദഃ കുമുദദ്യുതിഃ
ചന്ദ്രന്റെ സാമനിൽ നിന്ന് കുമുദം എന്നൊരു പുത്രൻ ജനിച്ചു, കുമുദപൂവിന്റെ പ്രകാശംപോലെയാണ് അവൻ.
ശൈലജീമൂതസംകാശാന്സുബുദ്ധാന്ബലിനോ വരാന്
അവർ പർവതങ്ങളെയും മേഘങ്ങളെയും പോലെ ഭംഗിയുള്ളവരും വലിയ ജ്ഞാനവും ശക്തിയും ഉള്ളവരുമാണ്.
ഏതാന്ദേവാസുരേ യുദ്ധേ ജയാര്ഥം ജഗൃഹുഃ സുരാഃ
ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ജയത്തിനായി ദേവന്മാർ ഇവരെ സ്വീകരിച്ചു.