തേന മാര്ത്തണ്ഡ ഇതി വൈ കഥ്യതേ സവിതാ ബുധൈഃ
അതിനാൽ, ജ്ഞാനികൾ സവിതാവിനെ 'മാർത്താണ്ഡൻ' എന്നു വിളിക്കുന്നു.
യേ തേ അണ്ഡകപാലേ ദ്വേ തദ്ബലം പരമം മതമ്
അണ്ഡത്തിന്റെ ആ രണ്ട് ചിപ്പുകൾക്ക് പരമശക്തി ഉണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ഉദരേ പ്രവേശയാമാസ തസ്യാഃ സ ജനനേച്ഛയാ
ജനിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവൻ അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ദേവോപവാഹ്യാ രാജാനോ ഹസ്തിനോ ബലവത്തരാഃ
ദേവന്മാരെയും രാജാക്കളെയും ആനകളെയും അതിലധികം ശക്തരായവരെയും പോലും അവൻ അകറ്റുന്നു.
ഉത്തരത്ര ച വോ ഭൂയസ്തേഷാം വക്ഷ്യാമി വിസ്തരമ്
പിന്നീട്, അവരുടെ വിശദാംശങ്ങൾ ഞാൻ നിങ്ങളോട് വിശദമായി പറയും.
ഭഗവാന്സവിതാ സാക്ഷാത്പ്രഭാസയതി രശ്മിഭിഃ
ഭഗവാൻ സവിതാ നേരിട്ട് തന്റെ കിരണങ്ങൾകൊണ്ട് പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
ബാഹ്യം തമോവൃതം സര്വം തത്പ്രമാണമശേഷതഃ
അവൻ തന്റെ പ്രകാശത്താൽ പുറത്തുള്ള എല്ലാ ഇരുട്ടും പൂർണ്ണമായി നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
ശ്രുതം ഭഗവതോ വ്യാസാത്പാരാശര്യാന്മഹാത്മനഃ
ഭഗവാൻ പരാശരപുത്രനായ മഹാത്മാവായ വ്യാസനിൽ നിന്ന് ഇതു കേട്ടതാണ്.
വിമൃശ്യ ബഹുധാ തത്തു പുനരന്യൈഃ പൃഥക്പൃഥക്
അത് പലവിധത്തിൽ ആലോചിച്ച്, മറ്റുള്ളവർ വേറേ വേറേ പരിശോധിച്ചു.
അഭയോ വിചരത്യേവ ജാത്യന്തരശതം ഗതഃ
ഭയമില്ലാത്തവൻ നൂറുകണക്കിന് ജന്മങ്ങൾ കടന്ന് സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
കഥ്യതേ വാ കഥാ യസ്യ ന തം വിദ്ധി സമാനകമ്
ആർക്കെങ്കിലും കഥ പറയപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ നിനക്കു സമാനനല്ലെന്ന് അറിയണം.
ഋക്ഷസ്യ ഭഗിനീ രക്ഷാ വാനരസ്യ ബലീയസഃ
കരടിയുടെ സഹോദരിയും ശക്തനായ കുരങ്ങിന്റെ രക്ഷകനുമാണ് അവൾ.
ഋക്ഷരാജം മഹാപ്രാജ്ഞം ജാംബവന്തം യശസ്വിനമ്
കരടികളുടെ രാജാവും, മഹാപണ്ഡിതനും, പ്രശസ്തനുമായ ജാംബവാൻ.
വാസുദേവസ്യ സാ ദത്താ പിത്രാ രാജീവലോചനാ
കമലനയനനായ അവളുടെ അച്ഛൻ അവളെ വാസുദേവനു നൽകി.
ജയന്തോ ഽഥ ച സര്വജ്ഞോ മൃഗരാട് സംകൃതിര്ജയഃ
ജയന്തൻ, പിന്നെ സർവജ്ഞൻ, മൃഗങ്ങളുടെ രാജാവ്, സംകൃതിയും ജയയും.
ഭോജോ രാക്ഷസജിച്ചൈവ പിശാചവനഗോചരൌ
ഭോജൻ, രാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിച്ചവൻ, പിശാചുകളും കാടുകളിൽ വസിക്കുന്നവരും.
തേഷാം പുത്രാശ്ച പൌത്രാശ്ച ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ
അവരുടെ മക്കളും മക്കളുടെ മക്കളും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
മാര്ജാരസ്യ തു മാര്ജാരാ വാദ്യാഃ പുത്രാ മഹാബലാഃ
പൂച്ചയുടെ മക്കളും അതുപോലെ തന്നെ, പ്രശസ്തരും വലിയ ശക്തിയുള്ളവരുമാണ്.
ആചാര്യാഃ ശ്വാപദാദീനാം ശരഭാണാം മഹൌജസഃ
കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ ഗുരുക്കന്മാർ വലിയ ശക്തിയുള്ള ശരഭന്മാരാണ്.
ലാഘവേ പ്ലവനേ യുക്താഃ സര്വസത്ത്വാവസാദകാഃ
അവർ വേഗതയിലും ചാടലിലും നിപുണർ, എല്ലാ ജീവികളെയും കീഴടക്കാൻ കഴിവുള്ളവർ.
ഗൃഹേഷു ഗൃഹഗര്ഭേഷു ഗൃഹവാസാവലംബിനഃ
അവർ വീടുകളിൽ, വീടിന്റെ അകത്തും, ഗൃഹജീവിതത്തിൽ ആശ്രയിച്ചും താമസിക്കുന്നു.
തഥാ വനചരാശ്ചൈവ സ്വഭാവാത്സമവസ്ഥിതാഃ
അതു പോലെ തന്നെ, ചിലർ സ്വഭാവം കൊണ്ടു കാടുകളിൽ തന്നെ താമസിക്കുന്നു.
നീലജീമൂതവര്ണാശ്ച കപിലാ കേകരാരുണാഃ
ചിലർ കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള നിറം, കപ്പിള് നിറം, പുള്ളിപ്പുള്ളി, ചുവപ്പു നിറം എന്നിവയുള്ളവരാണ്.
നഖദംഷ്ട്രായുധാ ഘോരാ മയൂരസമഭാഷണാഃ
ഭയങ്കരരും, നഖവും പല്ലും ആയുധമായവരും, മയിൽപോലെ സംസാരിക്കുന്നവരുമാണ്.
ശ്യാമശ്ച ശബലശ്ചൈവ യമസ്യാനുചരൌ സ്മൃതൌ
കറുത്തവരും പുള്ളിപ്പുള്ളി നിറമുള്ളവരും യമന്റെ അനുചരന്മാരായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ശ്രുതിമാപ്തഃ പുനര്വംശഃ സാരമേയേഷു സര്വദാ
നായ്ക്കളിൽ ഈ വംശം എല്ലായ്പ്പോഴും പരമ്പരയായി തുടരുന്നു എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു.
വിഷാദയന്തി ച നരാന്സര്വജാതിസമന്വിതാന്
അവർ എല്ലാ സ്വഭാവങ്ങളും ഉള്ളവരായി മനുഷ്യരെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നു.
യ ഇദം ശൃണുയാജ്ജന്മ ദംഷ്ട്രിണാം ശ്രാവയേത്തു യഃ
ഈ കുരുത്തുള്ള ജീവികളുടെ ജനനകഥ ആരെങ്കിലും കേട്ടോ വായിച്ചോ,
താത്കാലമരണം ചൈവ ഭവതീതി വിനിര്ണയഃ
അവസാനം അതേ സമയത്ത് മരണമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന് നിശ്ചയം.
വാനപ്രസ്ഥാ ശ്രിതം ധര്മമാപ്നോതി മുനിസേവിതമ്
വനവാസം സ്വീകരിച്ചവൻ ഈ ധർമ്മം അനുസരിച്ചാൽ, മുനിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന പുണ്യം ലഭിക്കും.