ശ്രേഷ്ഠം പശ്ചിമസംധ്യായാം പൂര്വസ്യാം ച കനീയസമ്
പശ്ചിമ സന്ധ്യയിൽ ഏറ്റവും വലിയതും, പൂർവ്വ സന്ധ്യയിൽ ഏറ്റവും ചെറുതുമാണ്.
ചതുര്ഭുജം ചതുഷ്പാദം കിഞ്ചിത്സ്പന്ദം ദ്വിധാഗതിമ്
നാലു കൈകളും നാലു കാലുകളും അല്പം ചലനവും ഇരട്ടയാത്രയും ഉള്ളവൻ.
സ്വച്ഛശീര്ഷം മഹാകര്ണം മുഞ്ജകേശം മഹാബലമ്
വെളുത്ത തലയും വലിയ ചെവിയും മുഞ്ചുപോലെയുള്ള മുടിയും വലിയ ശക്തിയും ഉള്ളവൻ.
രക്തപിങ്ഗാക്ഷപാദം ച സ്ഥൂലഭ്രൂദീര്ഘനാസികമ്
ചുവപ്പും കപ്പിയുമുള്ള കണ്ണുകളും കാലുകളും, കട്ടിയുള്ള കണ്പാറയും നീണ്ട മൂക്കും.
ഏവംവിധം ഖശാപുത്രം ജജ്ഞേ ഽസാവതിഭീഷണമ്
ഇങ്ങനെയുള്ള ഭയാനകമായ ഖശായന്റെ മകൻ ജനിച്ചു.
ത്രിശീര്ഷം ച ത്രിപാദം ച ത്രിഹസ്തം കൃഷ്ണലോചനമ്
മൂന്നു തലയും മൂന്നു കാലും മൂന്നു കൈയും കറുത്ത കണ്ണുകളും ഉള്ളവൻ.
ഹ്രസ്വകായം പ്രബാഹും ച മഹാകായ മഹാരവമ്
ചെറുതായ ശരീരം, നീണ്ട കൈകൾ, വലിയ ശരീരം, വലിയ ശബ്ദം.
സ്ഥൂലൌഷ്ഠമഷ്ടദംഷ്ട്ര ച ജിഹ്മാസ്യം ശങ്കുകര്ണകമ്
കട്ടിയുള്ള അധരങ്ങൾ, എട്ട് പല്ലുകൾ, വളഞ്ഞ വായ്, ശംഖുപോലുള്ള ചെവി.
മഹാസ്കന്ധം മഹോരസ്കം പൃഥുഘോണം കൃശോദരമ്
വലിയ തോളും വലിയ നെഞ്ചും വീതിയുള്ള മൂക്കും സുഷിരമായ വയറും.
ഏവംവിധം കുമാരം സാ കനിഷ്ഠം സമസൂയത
ഇങ്ങനെയുള്ള ഏറ്റവും ഇളയ മകനെയാണ് അവൾ പ്രസവിച്ചത്.
ഉപയൌഗസമര്ഥാഭ്യാം ശരീരാഭ്യാം വ്യവസ്ഥിതൌ
ഉയോജ്യമായ ശരീരങ്ങളിലായിരുന്നു ഇരുവരും നിലകൊണ്ടത്.
തയോഃ പൂര്വസ്തു യഃ ക്രൂരോ മാതരം സോ ഽഭ്യ കര്ഷത
അവരിൽ മൂത്തവൻ ക്രൂരനായതുകൊണ്ട് അമ്മയെ വലിച്ചിഴച്ചു.
ന്യഷേധയത്പുനര്ഹ്യേനം സ്വയം സ തു കനിഷ്ഠകഃ
അവിടെ, ഏറ്റവും ഇളയവനെ അവൻ തന്നെ വീണ്ടും അടക്കി.
ബാഹുഭ്യാം പരിഗൃഹ്യൈനം മാതരം സോ ഽഭ്യഭാഷയത്
അവൻ ഇരുചെവികളാലും അമ്മയെ അണച്ച് അവളോടു സംസാരിച്ചു.
തൌ ദൃഷ്ട്വാ വികൃതാ കാരൌ ഖശാം താമഭ്യഭാഷത
ആ രണ്ട് വളഞ്ഞ കൈകൾ കണ്ടു, അവൻ ആ ഖശസ്ത്രീയോടു പറഞ്ഞു.
മാതുരേവ പുനശ്ചാങ്ഗേ പ്രലീയേതാം സ്വമായയാ
ഇവ രണ്ടും വീണ്ടും അമ്മയുടെ ശരീരത്തിൽ തന്നെ മായ്ച്ചുപോകട്ടെ എന്നാശയിച്ചു.
സര്വമാചക്ഷ്വ തത്ത്വേന തവൈവായം വ്യതിക്രമഃ
എല്ലാം സത്യമായി പറയണം; ഈ തെറ്റ് നിന്റെതാണു മാത്രം.
യഥാശീലാ ഭവേന്മാതാ തഥാശീലോ ഭവേത്സുതഃ
അമ്മയുടെ സ്വഭാവം എങ്ങനെയാണോ, മകനും അങ്ങനെ തന്നെ ആയിരിക്കും.
മാതൄണാം ശീലദോഷേണ തഥാ രൂപഗുണൈഃ പുനഃ
അമ്മയുടെ സ്വഭാവത്തിലെ ദോഷം കൊണ്ടു, രൂപവും ഗുണങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെ ബാധിക്കും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ഭഗവാന്ഖശാമപ്രതിമസ്തദാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, അപ്രതിമയായ ഖശസ്ത്രീ അപ്പോൾ
പുത്രാഭ്യാം യത്കൃതം തസ്യാസ്തദാചഷ്ട ഖശാ തദാ
അപ്പോൾ ഖശസ്ത്രീ തന്റെ രണ്ടു മക്കൾ ചെയ്തതെല്ലാം പറഞ്ഞു.
തേന ധാത്വര്ഥയോഗേന തത്തദര്ഥേ ചകാര ഹ
അവൻ അർത്ഥത്തിന്റെ ബന്ധം അനുസരിച്ച് ഓരോ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു.
ഭക്ഷാവേത്യുക്തവാനേഷ തസ്മാദ്യക്ഷോ ഽഭവത്ത്വയമ്
'നമുക്ക് ഭക്ഷിക്കാം' എന്നു പറഞ്ഞതിനാൽ അവൻ യക്ഷനായി.
ഉക്തവാംശ്ചൈഷ യസ്മാത്തു രക്ഷേമാം മാതരം സ്വകാമ്
അവൻ 'നമ്മുടെ അമ്മയെ രക്ഷിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞതുകൊണ്ടു,
സ തദാ തദ്വിധാം ദൃഷ്ട്വാ വിക്രിയാം ച തയോഃ പിതാ
അപ്പോൾ, ആ മാറ്റം ഇരുവരിലും കണ്ടപ്പോൾ, അവരുടെ അച്ഛൻ
താവൃഭൌ ക്ഷുധിതൌ ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മിതഃ പരിമൃഷ്ടധീഃ
രണ്ടു സഹോദരന്മാരും വിശപ്പോടെ കാണുമ്പോൾ, അച്ഛൻ അത്ഭുതത്തോടും ആലോചനയോടും കൂടി നിന്നു.
പിതാ തൌ ക്ഷുധിതൌ ദൃഷ്ട്വാ വര മേതം തയോര്ദദൌ
അച്ഛൻ അവരെ വിശപ്പോടെ കണ്ടപ്പോൾ, ഈ വരം ഇരുവർക്കും നൽകി.
സൃങ്മാംസവസാഭൂതാ ഭവിഷ്യന്തീഹ കാമതഃ
നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടംപോലെ മാംസവും രക്തവും ആഹാരമാക്കുന്നവരാകും.
നക്തം ചൈവ ബലീയാംസൌ ദിവാ വൈ നിര്ബലൌ യുവാമ്
രാത്രിയിൽ നിങ്ങൾ ഇരുവരും ശക്തരാകും; പകലിൽ നിങ്ങൾ ബലഹീനരാകും.
ഇത്യുക്ത്വാ കാശ്യപഃ പുത്രൌ തത്രൈവാന്തരധീയത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, കശ്യപൻ അവിടെയിൽ നിന്നു അപ്രത്യക്ഷനായി.