ദേവര്ഷിഭ്യസ്തയോര്ജന്മ യസ്മാന്നാരദപര്വതൌ
ദേവർഷിമാരിൽ നിന്നു ജനിച്ചതിനാൽ അവരെ നാരദനും പാർവതനും എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
വിനതായാശ്ച പുത്രൌ ദ്വൌ അരുണൌ ഗരുഡശ്ച ഹ
വിനതയുടെ രണ്ട് പുത്രന്മാർ അരുണനും ഗരുഡനും ആകുന്നു.
വ്യവഹാര്യാണി സര്വാണി ഋജുസന്നിഹിതാനി ച
എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നേരായും വ്യക്തമായും ഉണ്ട്.
അനേകശിരസാം തേഷാം ഖേചരാണാം മഹാത്മനാമ്
ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കളിൽ പലർക്കും അനേകം തലകളുണ്ട്.
തേഷാം പ്രധാനാ നാഗാനാം ശേഷവാസുകിതക്ഷകാഃ
ആ സർപ്പങ്ങളിൽ പ്രധാനികൾ ശേഷൻ, വാസുകി, തക്ഷകൻ എന്നിവരാണ്.
ഐരാവതോ മഹാപദ്മഃ കംബലാശ്വതരാവുഭൌ
അയിരാവതൻ, മഹാപദ്മൻ, കംബലനും അശ്വതരനും ഉൾപ്പെടുന്നു.
മഹാകര്ണമഹാനീലൌ ധൃതരാഷ്ട്രബലാഹകൌ
മഹാകർണൻ, മഹാനീലൻ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ, ബാലാഹകൻ എന്നിവരും ഉണ്ട്.
സൂനാമുഖോ ദധിമുഖഃ കാലിയശ്ചാലിപിണ്ഡകഃ
സുനാമുഖൻ, ദധിമുഖൻ, കാലിയൻ, അളിപിണ്ഡകൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
പ്രഹ്രാദസ്തു ബ്രഹ്മണാശ്ച ഗന്ധര്വോ ഽഥ മണിസ്ഥകഃ
പ്രഹ്ലാദൻ, ബ്രഹ്മണൻ, ഗന്ധർവൻ, മണിസ്ഥകൻ എന്നിവരെയും പറയുന്നു.
കാദ്രവേയാഃ സമാഖ്യാതാഃ ഖശായാസ്തു നിബോധത
ഇവയാണ് കാദ്രവേയ സർപ്പങ്ങൾ; ഇനി ഖശായരുടെ കാര്യത്തിൽ കേൾക്കൂ.
ശ്രേഷ്ഠം പശ്ചിമസംധ്യായാം പൂര്വസ്യാം ച കനീയസമ്
പശ്ചിമ സന്ധ്യയിൽ ഏറ്റവും വലിയതും, പൂർവ്വ സന്ധ്യയിൽ ഏറ്റവും ചെറുതുമാണ്.
ചതുര്ഭുജം ചതുഷ്പാദം കിഞ്ചിത്സ്പന്ദം ദ്വിധാഗതിമ്
നാലു കൈകളും നാലു കാലുകളും അല്പം ചലനവും ഇരട്ടയാത്രയും ഉള്ളവൻ.
സ്വച്ഛശീര്ഷം മഹാകര്ണം മുഞ്ജകേശം മഹാബലമ്
വെളുത്ത തലയും വലിയ ചെവിയും മുഞ്ചുപോലെയുള്ള മുടിയും വലിയ ശക്തിയും ഉള്ളവൻ.
രക്തപിങ്ഗാക്ഷപാദം ച സ്ഥൂലഭ്രൂദീര്ഘനാസികമ്
ചുവപ്പും കപ്പിയുമുള്ള കണ്ണുകളും കാലുകളും, കട്ടിയുള്ള കണ്പാറയും നീണ്ട മൂക്കും.
ഏവംവിധം ഖശാപുത്രം ജജ്ഞേ ഽസാവതിഭീഷണമ്
ഇങ്ങനെയുള്ള ഭയാനകമായ ഖശായന്റെ മകൻ ജനിച്ചു.
ത്രിശീര്ഷം ച ത്രിപാദം ച ത്രിഹസ്തം കൃഷ്ണലോചനമ്
മൂന്നു തലയും മൂന്നു കാലും മൂന്നു കൈയും കറുത്ത കണ്ണുകളും ഉള്ളവൻ.
ഹ്രസ്വകായം പ്രബാഹും ച മഹാകായ മഹാരവമ്
ചെറുതായ ശരീരം, നീണ്ട കൈകൾ, വലിയ ശരീരം, വലിയ ശബ്ദം.
സ്ഥൂലൌഷ്ഠമഷ്ടദംഷ്ട്ര ച ജിഹ്മാസ്യം ശങ്കുകര്ണകമ്
കട്ടിയുള്ള അധരങ്ങൾ, എട്ട് പല്ലുകൾ, വളഞ്ഞ വായ്, ശംഖുപോലുള്ള ചെവി.
മഹാസ്കന്ധം മഹോരസ്കം പൃഥുഘോണം കൃശോദരമ്
വലിയ തോളും വലിയ നെഞ്ചും വീതിയുള്ള മൂക്കും സുഷിരമായ വയറും.
ഏവംവിധം കുമാരം സാ കനിഷ്ഠം സമസൂയത
ഇങ്ങനെയുള്ള ഏറ്റവും ഇളയ മകനെയാണ് അവൾ പ്രസവിച്ചത്.
ഉപയൌഗസമര്ഥാഭ്യാം ശരീരാഭ്യാം വ്യവസ്ഥിതൌ
ഉയോജ്യമായ ശരീരങ്ങളിലായിരുന്നു ഇരുവരും നിലകൊണ്ടത്.
തയോഃ പൂര്വസ്തു യഃ ക്രൂരോ മാതരം സോ ഽഭ്യ കര്ഷത
അവരിൽ മൂത്തവൻ ക്രൂരനായതുകൊണ്ട് അമ്മയെ വലിച്ചിഴച്ചു.
ന്യഷേധയത്പുനര്ഹ്യേനം സ്വയം സ തു കനിഷ്ഠകഃ
അവിടെ, ഏറ്റവും ഇളയവനെ അവൻ തന്നെ വീണ്ടും അടക്കി.
ബാഹുഭ്യാം പരിഗൃഹ്യൈനം മാതരം സോ ഽഭ്യഭാഷയത്
അവൻ ഇരുചെവികളാലും അമ്മയെ അണച്ച് അവളോടു സംസാരിച്ചു.
തൌ ദൃഷ്ട്വാ വികൃതാ കാരൌ ഖശാം താമഭ്യഭാഷത
ആ രണ്ട് വളഞ്ഞ കൈകൾ കണ്ടു, അവൻ ആ ഖശസ്ത്രീയോടു പറഞ്ഞു.
മാതുരേവ പുനശ്ചാങ്ഗേ പ്രലീയേതാം സ്വമായയാ
ഇവ രണ്ടും വീണ്ടും അമ്മയുടെ ശരീരത്തിൽ തന്നെ മായ്ച്ചുപോകട്ടെ എന്നാശയിച്ചു.
സര്വമാചക്ഷ്വ തത്ത്വേന തവൈവായം വ്യതിക്രമഃ
എല്ലാം സത്യമായി പറയണം; ഈ തെറ്റ് നിന്റെതാണു മാത്രം.
യഥാശീലാ ഭവേന്മാതാ തഥാശീലോ ഭവേത്സുതഃ
അമ്മയുടെ സ്വഭാവം എങ്ങനെയാണോ, മകനും അങ്ങനെ തന്നെ ആയിരിക്കും.
മാതൄണാം ശീലദോഷേണ തഥാ രൂപഗുണൈഃ പുനഃ
അമ്മയുടെ സ്വഭാവത്തിലെ ദോഷം കൊണ്ടു, രൂപവും ഗുണങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെ ബാധിക്കും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ഭഗവാന്ഖശാമപ്രതിമസ്തദാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, അപ്രതിമയായ ഖശസ്ത്രീ അപ്പോൾ