ആഹൃത്യഃ ശോഭവത്യശ്ച വേഗവത്യസ്തഥൈവ ച
ആഹൃത്യ, ശോഭവതി, വേഗവതി ഇവരും കൂടിയാണു പറയുന്നത്.
വര്ഹയശ്ചാമൃതാശ്ചൈവ മുദാശ്ച മൃഗവോ രുചഃ
വർഹയ, അമൃത, മുദ, മൃഗവ, രുച ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ബ്രഹ്മണോ മാനസാഹൃത്യഃ ശോഭവത്യോ മരുത്സുതാഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച ശോഭയുള്ളവരായ ഇവർ മരുതുകളുടെ പുത്രിമാരാണ്.
യുവത്യശ്ച തഥാ സൂര്യരശ്മിജാതാഃ സുശോഭനാഃ
സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ച, അതീവ സുന്ദരിയായ യുവതികളും ഉണ്ട്.
യജ്ഞോത്പന്നാ സ്രുചോ നാമ കുശവത്യാം ച ബര്ഹയഃ
യജ്ഞത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരാണ് സ്രുചോ എന്നറിയപ്പെടുന്നവർ; കുശവതികളിൽ ബർഹയകളും ഉണ്ട്.
വായൂത്പനാനാ മുദാ നാമ ഭൂമിജാ മൃഗവസ്തഥാ
വായുവിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരാണ് മുദ എന്നറിയപ്പെടുന്നവർ; ഭൂമിയിൽ നിന്നു മൃഗവകളും ഉണ്ട്.
ശോഭയന്ത്യശ്ച കാമസ്യ ഗണാഃ പ്രോക്താശ്ചതുര്ദശ
കാമദേവന്റെ ശോഭയുള്ള സേവികമാർ പതിനാലുപേരാണെന്ന് പറയുന്നു.
ദേവതാനാമൃഷീണാം ച പത്ന്യശ്ച മാതരശ്ച ഹ
ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും ഭാര്യമാരും മാതാക്കളുമാണ് ഇവർ.
സംപ്രയോഗസ്തു കാമേന മാദ്യം ദിവി ഹരം വിനാ
കാമദേവന്റെ ഇടപെടലിലൂടെ സ്വർഗത്തിൽ ഐക്യം സംഭവിച്ചു, ഹരനെ ഒഴികെ.
പര്വതസ്തത്ര സംഭൂതോ നാരദശ്ചൈവ താവുഭൌ
അവിടെ പാർവതനും നാരദനും ജനിച്ചു.
ദേവര്ഷിഭ്യസ്തയോര്ജന്മ യസ്മാന്നാരദപര്വതൌ
ദേവർഷിമാരിൽ നിന്നു ജനിച്ചതിനാൽ അവരെ നാരദനും പാർവതനും എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
വിനതായാശ്ച പുത്രൌ ദ്വൌ അരുണൌ ഗരുഡശ്ച ഹ
വിനതയുടെ രണ്ട് പുത്രന്മാർ അരുണനും ഗരുഡനും ആകുന്നു.
വ്യവഹാര്യാണി സര്വാണി ഋജുസന്നിഹിതാനി ച
എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നേരായും വ്യക്തമായും ഉണ്ട്.
അനേകശിരസാം തേഷാം ഖേചരാണാം മഹാത്മനാമ്
ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കളിൽ പലർക്കും അനേകം തലകളുണ്ട്.
തേഷാം പ്രധാനാ നാഗാനാം ശേഷവാസുകിതക്ഷകാഃ
ആ സർപ്പങ്ങളിൽ പ്രധാനികൾ ശേഷൻ, വാസുകി, തക്ഷകൻ എന്നിവരാണ്.
ഐരാവതോ മഹാപദ്മഃ കംബലാശ്വതരാവുഭൌ
അയിരാവതൻ, മഹാപദ്മൻ, കംബലനും അശ്വതരനും ഉൾപ്പെടുന്നു.
മഹാകര്ണമഹാനീലൌ ധൃതരാഷ്ട്രബലാഹകൌ
മഹാകർണൻ, മഹാനീലൻ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ, ബാലാഹകൻ എന്നിവരും ഉണ്ട്.
സൂനാമുഖോ ദധിമുഖഃ കാലിയശ്ചാലിപിണ്ഡകഃ
സുനാമുഖൻ, ദധിമുഖൻ, കാലിയൻ, അളിപിണ്ഡകൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
പ്രഹ്രാദസ്തു ബ്രഹ്മണാശ്ച ഗന്ധര്വോ ഽഥ മണിസ്ഥകഃ
പ്രഹ്ലാദൻ, ബ്രഹ്മണൻ, ഗന്ധർവൻ, മണിസ്ഥകൻ എന്നിവരെയും പറയുന്നു.
കാദ്രവേയാഃ സമാഖ്യാതാഃ ഖശായാസ്തു നിബോധത
ഇവയാണ് കാദ്രവേയ സർപ്പങ്ങൾ; ഇനി ഖശായരുടെ കാര്യത്തിൽ കേൾക്കൂ.
ശ്രേഷ്ഠം പശ്ചിമസംധ്യായാം പൂര്വസ്യാം ച കനീയസമ്
പശ്ചിമ സന്ധ്യയിൽ ഏറ്റവും വലിയതും, പൂർവ്വ സന്ധ്യയിൽ ഏറ്റവും ചെറുതുമാണ്.
ചതുര്ഭുജം ചതുഷ്പാദം കിഞ്ചിത്സ്പന്ദം ദ്വിധാഗതിമ്
നാലു കൈകളും നാലു കാലുകളും അല്പം ചലനവും ഇരട്ടയാത്രയും ഉള്ളവൻ.
സ്വച്ഛശീര്ഷം മഹാകര്ണം മുഞ്ജകേശം മഹാബലമ്
വെളുത്ത തലയും വലിയ ചെവിയും മുഞ്ചുപോലെയുള്ള മുടിയും വലിയ ശക്തിയും ഉള്ളവൻ.
രക്തപിങ്ഗാക്ഷപാദം ച സ്ഥൂലഭ്രൂദീര്ഘനാസികമ്
ചുവപ്പും കപ്പിയുമുള്ള കണ്ണുകളും കാലുകളും, കട്ടിയുള്ള കണ്പാറയും നീണ്ട മൂക്കും.
ഏവംവിധം ഖശാപുത്രം ജജ്ഞേ ഽസാവതിഭീഷണമ്
ഇങ്ങനെയുള്ള ഭയാനകമായ ഖശായന്റെ മകൻ ജനിച്ചു.
ത്രിശീര്ഷം ച ത്രിപാദം ച ത്രിഹസ്തം കൃഷ്ണലോചനമ്
മൂന്നു തലയും മൂന്നു കാലും മൂന്നു കൈയും കറുത്ത കണ്ണുകളും ഉള്ളവൻ.
ഹ്രസ്വകായം പ്രബാഹും ച മഹാകായ മഹാരവമ്
ചെറുതായ ശരീരം, നീണ്ട കൈകൾ, വലിയ ശരീരം, വലിയ ശബ്ദം.
സ്ഥൂലൌഷ്ഠമഷ്ടദംഷ്ട്ര ച ജിഹ്മാസ്യം ശങ്കുകര്ണകമ്
കട്ടിയുള്ള അധരങ്ങൾ, എട്ട് പല്ലുകൾ, വളഞ്ഞ വായ്, ശംഖുപോലുള്ള ചെവി.
മഹാസ്കന്ധം മഹോരസ്കം പൃഥുഘോണം കൃശോദരമ്
വലിയ തോളും വലിയ നെഞ്ചും വീതിയുള്ള മൂക്കും സുഷിരമായ വയറും.
ഏവംവിധം കുമാരം സാ കനിഷ്ഠം സമസൂയത
ഇങ്ങനെയുള്ള ഏറ്റവും ഇളയ മകനെയാണ് അവൾ പ്രസവിച്ചത്.