പ്രത്യൂഷശ്ച പ്രഭാസശ്ച വസവോ ഽഷ്ടൌ പ്രകീര്തിതാഃ
പ്രത്യൂഷനും പ്രഭാസനും ഉൾപ്പെടെ എട്ട് വസുക്കളാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ധ്രുവപുത്രോ ഽഭവത്താത കാലോ ലോകാപ്രകാലനഃ
ധ്രുവന്റെ മകനായ കാലൻ ലോകങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നവനായിരുന്നു.
ധരോര്മീ കലിലശ്ചൈവ പഞ്ച ചന്ദ്രമസഃ സുതാഃ
ധരോർമി, കലിലൻ എന്നിവരടക്കം അഞ്ചുപേരാണ് ചന്ദ്രന്റെ മക്കൾ.
സ്കന്ദഃ സനത്കുമാരശ്ച ജജ്ഞേ പാദേന തേജസഃ
തേജസിന്റെ കാലിൽ നിന്ന് സ്കന്ദനും സനത്കുമാരനും ജനിച്ചു.
തസ്യ ശാഖോ വിശാഖശ്ച നൈഗമേയശ്ച പ്രഷ്ടജാഃ
അവന്റെ ശാഖകളായ വിഷാഖനും നൈഗമേയനും പിൻഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.
അവിജ്ഞാന ഗതിശ്ചൈവ ദ്വൌ പുത്രാവനിലസ്യ ച
അനിലന്റെ രണ്ടു മക്കളാണ് അവിജ്ഞാനനും ഗതിയും.
ദ്വൌ പുത്രൌ ദേവലസ്യാപി ക്ഷമാവന്തൌ മനീഷിണൌ
ദേവലനും ക്ഷമയും ജ്ഞാനവും ഉള്ള രണ്ടു മക്കളുണ്ടായിരുന്നു.
യോഗസിദ്ധാ ജഗത്കൃത്സ്നമശക്താ ചരതി സ്മ ഹ
യോഗത്തിൽ പൂർണ്ണമായവളായ അവൾ ശക്തിയില്ലാതെ ലോകം മുഴുവൻ സഞ്ചരിച്ചു.
വിശ്വകര്മാ സുതസ്തസ്യാഃ പ്രജാപതിപതിര്വിഭുഃ
വിശ്വകർമ്മൻ അവളുടെ മകനാണ്; പ്രജാപതിമാരുടെ അദ്ധ്യക്ഷനും ശക്തനുമാണ്.
ക്രതുര്ദക്ഷഃ ശ്രവഃ സത്യഃ കാലഃ മുനിസ്തഥാ
ക്രതു, ദക്ഷൻ, ശ്രവ, സത്യൻ, കാലൻ, ഒരു മുനിയും.
ധര്മപുത്രാഃ സുരാ ഏതേ വിശ്വായാം ജജ്ഞിരേ ശുഭാഃ
ഈ ശുഭമായ ദേവന്മാർ ധർമ്മന്റെ മക്കളായി വിശ്വയിൽ ജനിച്ചു.
മുഹൂര്താശ്ച മുഹൂര്തായാ ഘോഷലംബാ ഹ്യജായത
മുഹൂർത്തയും ഘോഷലംബയും മുഹൂർത്തയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.
നവ വീഥ്യസ്തു ജാമായാഃ പഥത്രയമുപാശ്രിതാഃ
ജാമായിൽ നിന്ന് മൂന്നു പാതകളുമായി ബന്ധമുള്ള ഒൻപത് വീഥികൾ ഉണ്ടായി.
ഏഷ സര്ഗഃ സമാഖ്യാതോ വിദ്വാന്ധര്മസ്യ ശാശ്വതഃ
ധർമ്മന്റെ ഈ സൃഷ്ടിയെ ഞാൻ വിശദമായി വിവരിച്ചു, ജ്ഞാനിയേ.
നാമതഃ സംപ്രവക്ഷ്യാമി ബ്രുവതോ മേ നിബോധത
ഇനി ഞാൻ അവരുടേത് പേരുകൾ പറയും; ഞാൻ പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ.
മുഹുര്ത്താഃ സര്വനക്ഷത്രാ അഹോരാത്രഭിദസ്തഥാ
മുഹൂർത്തങ്ങൾ, എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും, അഹോരാത്രത്തിന്റെ വിഭജനങ്ങളും.
രവേര്ഗതി വിശേഷേണ സര്വര്ത്തുഷു ച നിത്യശഃ
സൂര്യന്റെ ഗതിയും, എല്ലാ കാലാവസ്ഥകളിലും അവൻ എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്നും.
അവിശേഷേഷു കാലേഷു ജ്ഞേയഃ സവിതൃമാനതഃ
വ്യത്യാസമില്ലാത്ത സമയങ്ങളിൽ സൂര്യനെ സവിറ്റൃ എന്നറിയണം.
ആപ്യോ ഽഥ വൈശ്വദേവശ്ച ബ്രാഹ്മോ മധ്യാഹ്നസംശ്രിതഃ
ആപ്യവും വൈശ്വദേവവും ബ്രാഹ്മവും എല്ലാം ഉച്ചക്കാലത്തോടു ചേർന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
വാരുണശ്ച യഥാര്യമ്ണോ ഭഗശ്ചാപി ദിനശ്രിതാഃ
വാരുണനും ആര്യമനും ഭാഗനും ഇവയും ദിവസത്തോടു ബന്ധപ്പെട്ടു കാണപ്പെടുന്നു.
ശങ്കുച്ഛായാ വിശേഷേണ വേദിതവ്യാഃ പ്രമാണതഃ
ശംഖുവിന്റെ നിഴൽ വളരെ കൃത്യമായി അളന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ആഗ്നേയശ്ചാപി വിജ്ഞേയഃ പ്രാജാപത്യസ്തഥൈവ ച
ആഗ്നേയവും പ്രജാപത്യവും കൂടി അറിയേണ്ടതാണു.
സാവിത്രശ്ച തഥാ ത്വാഷ്ട്രോ വായവ്യശ്ചേതി സംഗ്രഹഃ
അതു പോലെ സാവിത്രം, ത്വാഷ്ട്രം, വായവ്യം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുത്തണം.
ഇന്ദോര്ഗത്യുദയാ ജ്ഞേയാ നാഡികാ ആദിതസ്തഥാ
ചന്ദ്രന്റെ സഞ്ചാരവും ഉദയവും, കൂടാതെ നാളികകളും ആദ്യം മുതൽ അറിയേണ്ടതാണ്.
സര്വഗ്രഹാണാം ത്രീണ്യേവ സ്ഥാനാനി വിഹിതാനി ച
എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങൾക്കും മൂന്നു നിലകൾ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു.
സ്ഥാനം ജാരദ്ഗവം സധ്യേ തഥൈരാവതമുത്തരമ്
ജാരദ്ഗവ സ്ഥാനം സാധ്യ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ആണ്, ഐരാവതം വടക്കേ ദിശയിലാണു.
അശ്വിനീ കൃത്തികാ യാമ്യം നാഗവീഥീതി വിശ്രുതാ
അശ്വിനിയും കൃത്തികയും ദക്ഷിണ ഭാഗത്ത് നാഗവീഥി എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
പുഷ്യാശ്ലേഷേ തഥാദിത്യം വീഥീ ചൈരാവതീ മതാ
പുഷ്യയും അശ്ലേഷയും, കൂടാതെ ആദിത്യനും ഐരാവത വീഥിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
പൂര്വോത്തരേ ച ഫല്ഗുന്യൌ മഘാ ചൈവാര്ഷഭീ സ്മൃതാ
കിഴക്കും വടക്കുമുള്ള ഫല്ഗുനികൾ, കൂടാതെ മഘയും വൃഷഭസംഘമായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ജ്യേഷ്ഠാ വിശാഖാനുരാധാ വീഥീ ജാരദ്ഗവീ മതാ
ജ്യേഷ്ഠ, വിശാഖ, അനുരാധ എന്നിവ ജാരദ്ഗവ വീഥിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.