ഉത്പത്തിം വിസ്തരേണൈവ ഗ്രൂഹി വൈവസ്വതേംഽതരേ
വൈവസ്വതന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ ഉത്ഭവം വിശദമായി പറയൂ.
അരുന്ധതീവസുര്ജാമാലംബാ ഭാനുര്മരുത്വതീ
അരുന്ധതി, വസുര്ജാമാ, ലംബാ, ഭാനു, മരുത്വതി.
ധര്മസ്യ പത്ന്യോ ദശ താ ദക്ഷഃ പ്രാചേതസോ ദദൌ
പ്രചേതസന്റെ മകനായ ദക്ഷൻ ധർമ്മനു പത്ത് ഭാര്യമാരെ നൽകി.
ദേവേഭ്യസ്താന്പരാന്ദേവാന്ദൈവജ്ഞാഃ പരിചക്ഷതേ
ഇവരെ ദൈവജ്ഞർ ദേവന്മാർക്കു നൽകിയവരായി, മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ ഉന്നതരായി പറയുന്നു.
സര്വേ മന്ത്രശരീരസ്തേ സമൃതാ മന്വന്തരേഷ്വിഹ
ഇവരെല്ലാം മന്ത്രരൂപികളായി വിവിധ മന്വന്തരങ്ങളിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
വിത്തിശ്ചൈവ വിവിത്തിശ്ച ആകൂതിഃ കൂതിരേവ ച
വിത്തി, വിവിത്തി, ആകൂതി, കൂടിതന്നെ—
നാമാന്യേതാനി തേഷാം വൈ യജ്ഞാനാം പ്രഥിതാനി ച
ഇവയാണ് അവരുടെ പേരുകൾ, ഇവ യജ്ഞങ്ങളുടെ പേരുകളായും പ്രശസ്തമാണ്.
സ്വാരോചിഷേ വൈ തുഷിതാഃ സത്യശ്ചൈവോത്തമേ പുനഃ
സ്വാരോചിഷ മന്വന്തരത്തിൽ തുഷിതന്മാരും സത്യനും ഉത്തമ മന്വന്തരത്തിൽ വീണ്ടും ഉണ്ടായിരുന്നു.
തേ സാധ്യാശ്ചാക്ഷുഷേ നാമ്നാ ഛന്ദജാ ജജ്ഞിരേ സുരാഃ
ചാക്ഷുഷ മന്വന്തരത്തിൽ സാദ്ധ്യന്മാർ ചന്ദയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ദേവന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു.
പൂര്വം സമനുസൂയന്തേ ചാക്ഷുഷസ്യാന്തരേ മനോഃ
മുന്പ്, ചാക്ഷുഷ മനുവിന്റെ കാലത്ത് അവർ കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
തുഷിതാ നാമ തേ ഽന്യോന്യമൂചുര്വൈ ചാക്ഷുഷേംഽതരേ
തുഷിതന്മാരെന്ന പേരിൽ അവർ ചാക്ഷുഷ മന്വന്തരത്തിൽ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു.
ഏതാമേവ മഹാഭാഗാം വയം സാധ്യാം പ്രവിശ്യ വൈ
ഈ മഹാഭാഗ്യമായ സാദ്ധ്യാവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിച്ച്, ഞങ്ങൾ സാദ്ധ്യന്മാരായി.
ഏവമുക്ത്വാ തു തേ സര്വേ ചാക്ഷുഷസ്യാന്തരേ മനോഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവർ എല്ലാവരും ചാക്ഷുഷ മനുവിന്റെ കാലത്ത്—
നരനാരായണോ തത്ര ജജ്ഞാതേ പുനരേവ ഹി
അവിടെ, നരനും നാരായണനും വീണ്ടും ജനിച്ചു.
സ്വാരോചിഷേംഽതരേ പൂര്വമാസ്താം തൌ തുഷിതാസുതൌ
മുന്പുള്ള സ്വാരോചിഷ മന്വന്തരത്തിൽ, തുഷിതന്റെ രണ്ടു മക്കളും അവിടെ വസിച്ചു.
മനോ ഽനുമന്താ പ്രാണശ്ച നരോ ഽപാനശ്ച വീര്യവാന്
മനസ്സ് സമ്മതിയാണ്, പ്രാണൻ ജീവശ്വാസം, നരൻ ശക്തിയുള്ള അപാനൻ.
വിഭുശ്ചാപി പ്രഭുശ്ചാപി സാധ്യാ ദ്വാദശ ജജ്ഞിരേ
വിഭുവും പ്രഭുവും കൂടി, ഇങ്ങനെ പന്ത്രണ്ട് സാദ്ധ്യന്മാർ ജനിച്ചു.
നാമാന്യാസന്പുനസ്താനി തുഷിതാനാം നിബോധത
ഇപ്പോൾ തുഷിതന്മാരുടെ പേരുകൾ വീണ്ടും കേൾക്കൂ.
ചക്ഷുഃ ശ്രോത്രം രസോ ഘ്രാണം സ്പര്ശോ ബുദ്ധിര്മനസ്തഥാ
കണ്ണ്, ചെവി, രുചി, മണം, സ്പർശം, ബുദ്ധി, മനസ്സ്—
വസോസ്തു വസവഃ പുത്രാഃ സാധ്യാനാമനുജാഃ സ്മൃതാഃ
വസുവിന്റെ മക്കളാണ് വസുക്കൾ, സാദ്ധ്യന്മാരുടെ ഇളയ സഹോദരന്മാരായി അവർ അറിയപ്പെടുന്നു.
പ്രത്യൂഷശ്ച പ്രഭാസശ്ച വസവോ ഽഷ്ടൌ പ്രകീര്തിതാഃ
പ്രത്യൂഷനും പ്രഭാസനും ഉൾപ്പെടെ എട്ട് വസുക്കളാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ധ്രുവപുത്രോ ഽഭവത്താത കാലോ ലോകാപ്രകാലനഃ
ധ്രുവന്റെ മകനായ കാലൻ ലോകങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നവനായിരുന്നു.
ധരോര്മീ കലിലശ്ചൈവ പഞ്ച ചന്ദ്രമസഃ സുതാഃ
ധരോർമി, കലിലൻ എന്നിവരടക്കം അഞ്ചുപേരാണ് ചന്ദ്രന്റെ മക്കൾ.
സ്കന്ദഃ സനത്കുമാരശ്ച ജജ്ഞേ പാദേന തേജസഃ
തേജസിന്റെ കാലിൽ നിന്ന് സ്കന്ദനും സനത്കുമാരനും ജനിച്ചു.
തസ്യ ശാഖോ വിശാഖശ്ച നൈഗമേയശ്ച പ്രഷ്ടജാഃ
അവന്റെ ശാഖകളായ വിഷാഖനും നൈഗമേയനും പിൻഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.
അവിജ്ഞാന ഗതിശ്ചൈവ ദ്വൌ പുത്രാവനിലസ്യ ച
അനിലന്റെ രണ്ടു മക്കളാണ് അവിജ്ഞാനനും ഗതിയും.
ദ്വൌ പുത്രൌ ദേവലസ്യാപി ക്ഷമാവന്തൌ മനീഷിണൌ
ദേവലനും ക്ഷമയും ജ്ഞാനവും ഉള്ള രണ്ടു മക്കളുണ്ടായിരുന്നു.
യോഗസിദ്ധാ ജഗത്കൃത്സ്നമശക്താ ചരതി സ്മ ഹ
യോഗത്തിൽ പൂർണ്ണമായവളായ അവൾ ശക്തിയില്ലാതെ ലോകം മുഴുവൻ സഞ്ചരിച്ചു.
വിശ്വകര്മാ സുതസ്തസ്യാഃ പ്രജാപതിപതിര്വിഭുഃ
വിശ്വകർമ്മൻ അവളുടെ മകനാണ്; പ്രജാപതിമാരുടെ അദ്ധ്യക്ഷനും ശക്തനുമാണ്.
ക്രതുര്ദക്ഷഃ ശ്രവഃ സത്യഃ കാലഃ മുനിസ്തഥാ
ക്രതു, ദക്ഷൻ, ശ്രവ, സത്യൻ, കാലൻ, ഒരു മുനിയും.