യക്ഷഭൂതപിശാചാംശ്ച വയഃ പശുമൃഗാംസ്തഥാ
അവൻ യക്ഷന്മാരെയും ഭൂതന്മാരെയും പിശാചുകളെയും പക്ഷികളെയും പശുക്കളെയും കാട്ടുമൃഗങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
അപധ്യാതാ ഭഗവതാ മഹാദേവേന ധീമതാ
പക്ഷേ, ധീരനായ മഹാദേവൻ ഈ സൃഷ്ടി അംഗീകരിച്ചില്ല.
അസിക്രീമാവഹദ്ഭാര്യാം വീരണസ്യ പ്രജാപതേഃ
വീരണന്റെ ഭാര്യയായ അസിക്നിയെ ദക്ഷൻ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു.
യയാ ധൃതമിദം സര്വം ജഗത്സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
അവളാൽ ഈ സകല ജഗത്—ചലനമുള്ളതും അചലമായതും—നിലനിൽക്കുന്നു.
ദക്ഷസ്യോദ്വഹതോ ഭാര്യാംമസിക്രീം വൈരണീം പുരാ
പഴയകാലത്ത്, ദക്ഷൻ വീരണിയുടെ മകൾ അസിക്നിയെ വിവാഹം കഴിച്ചപ്പോൾ,
നദീഗിരിഷ്ബസജ്ജന്തം പൃഷ്ഠതോ ഽനുയയൌ പ്രഭുമ്
അവൻ നദികളും പർവതങ്ങളും കാടുകളും ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, അവളവനെ പിന്നിൽ നിന്ന് അനുഗമിച്ചു.
പ്രഥമോ ഽത്ര ദ്വിതീയസ്തു ദക്ഷഃ സ ഹി പ്രജാപതിഃ
ഇവിടെ, പ്രജാപതിയായ ദക്ഷൻ രണ്ടാമനാണ്; ആദ്യം മറ്റൊരിടത്താണ്.
അസിക്രീം വൈരണീം തത്ര ദക്ഷഃ പ്രാചേതസോ ഽവഹത്
അവിടെ, പ്രചേതസിന്റെ മകനായ ദക്ഷൻ, വീരണിയുടെ മകൾ അസിക്നിയെ വിവാഹം ചെയ്തു.
അസിക്ന്യാം ജനയാമാസ ദക്ഷഃ പ്രാചേ തസഃ പ്രഭുഃ
അസിക്നിയിൽ, പ്രചേതസിന്റെ മകനായ ദക്ഷൻ സന്തതികളെ ജനിപ്പിച്ചു.
ദേവര്ഷിപ്രിയസംവാദോ നാരദോ ബ്രഹ്മണഃ സുതഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായ നാരദൻ, ദേവർഷിമാരോടുള്ള സൗഹൃദസംഭാഷണത്തിന് പ്രസിദ്ധനാണ്.
യഃ കശ്യപസുതസ്യാഥ പരമേഷ്ഠീ വ്യജായത
അവനിൽ നിന്ന്, പരമേശ്വരനിൽ നിന്ന്, കശ്യപന്റെ മകൻ ജനിച്ചു.
തസ്മാത്സ കാശ്യപസ്യാഥ ദ്വിതീയോ മാനസോ ഽഭവത്
അവനിൽ നിന്ന്, കശ്യപന്റെ രണ്ടാമത്തെ മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള മകനും ജനിച്ചു.
തേന വൃക്ഷസ്യ പുത്രാ വൈ ഹര്യശ്വാ ഇതി വിശ്രുതാഃ
അവനാൽ വൃക്ഷന്റെ മക്കളായ ഹര്യശ്വന്മാർ ജനിച്ചു എന്ന് പ്രശസ്തമാണ്.
തസ്യോദ്യതസ്തദാ ദക്ഷഃ ക്രുദ്ധഃ ശാപായ വൈ പ്രഭുഃ
അപ്പോൾ ദക്ഷൻ കോപത്തോടെ ശാപം നൽകാൻ തയ്യാറായി.
തതോ ഽഭിസംധിം ചക്രേ വൈ ദക്ഷശ്ച പരമേഷ്ഠിനാ
അതിനുശേഷം ദക്ഷൻ പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിനോടൊപ്പം ഒരു ഉടമ്പടി ചെയ്തു.
തസ്മാത്സ നാരദോ ജജ്ഞേ ഭൂയഃ ശാപഭയദൃഷിഃ
അവനിൽ നിന്നു ശാപഭയമുള്ള നാരദൻ വീണ്ടും ജനിച്ചു.
പ്രജാപതിസുതാസ്തേ വൈ ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ
പ്രജാപതിയുടെ ആ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് സത്യമായി ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
സമാഗതാ മഹാവീര്യാ നാരദസ്താനുവാച ഹ
വലിയ വീര്യശാലികൾ അവിടെ കൂടിച്ചേർന്നു, നാരദൻ അവരോട് സംസാരിച്ചു.
അന്തരൂര്ധ്വമധശ്ചൈവ കഥം സ്രക്ഷ്യഥ വൈ പ്രജാഃ
മുകളിൽ, ഇടയിൽ, താഴെ — നിങ്ങൾ എങ്ങനെ സൃഷ്ടികളെ ഉണ്ടാക്കും?
അധാപി മ നിവര്ത്തന്തേ സമുദ്രസ്ഥാ ഇവാപഗാഃ
ഇപ്പോഴും അവർ തിരികെ വരുന്നില്ല, സമുദ്രത്തിൽ ചേർന്ന നദികൾപോലെ.
വൈരണ്യാമേവ പുത്രാണാം സഹസ്രമസൃജത്പ്രഭുഃ
വൈരിണിയിൽ ആ പ്രഭു ആയിരം പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.
പൂര്വമുക്തം വചസ്തദ്വൈ ശ്രാവിതാ നാരദേന ഹ
മുൻപ് പറഞ്ഞത് തന്നെയാണ് നാരദൻ അവർക്കു മനസ്സിലാക്കി കൊടുത്തത്.
ഭ്രാതൄണാം പദവീം ചൈവ ഗന്തവ്യാ നാത്ര സംശയഃ
സഹോദരന്മാരുടെ വഴി തന്നെ പിന്തുടരേണ്ടതാണു; ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
പ്രകാശാഃ സ്വസ്ഥമനസാ യഥാവദനുശാസിതാഃ
അവർ മനസ്സിൽ തെളിച്ചത്തോടെ ശരിയായി ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടു.
അദ്യാപി ന നിവര്ത്തന്തേ വിസ്താരായമലിപ്സവഃ
ഇന്നുമുതൽ വരെ, വികസനം ആഗ്രഹിച്ച്, അവർ തിരികെ വരുന്നില്ല.
പ്രയതോ നശ്യതി ക്ഷിപ്രം തന്ന കാര്യം വിജാനതാ
അശ്രദ്ധയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ വേഗത്തിൽ നശിക്കും; ബുദ്ധിമാന്മാർ അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്.
നാരദം നാശമേഹീതി ഗര്ഭവാസം വസേതി ച
നാരദൻ ഇവിടെ നശിക്കരുത്; അവൻ ഗർഭത്തിൽ പാർക്കട്ടെ.
ഷഷ്ടിം ദക്ഷോ ഽസൃജത്കന്യാ വൈരണ്യാമേവ വിശ്രുതാഃ
വൈരിണിയിൽ ദക്ഷൻ അറുപത് പ്രശസ്തയായ പുത്രിമാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ധര്മഃ സോമശ്ച ഭഗവാംസ്തഥാ ചാന്യേ മഹര്ഷയഃ
ധർമ്മൻ, സോമൻ എന്ന ഭാഗ്യശാലി, മറ്റു മഹർഷിമാർ എന്നിവരും.
ആയുഷ്മാന്കീര്ത്തിമാന്ധന്യഃ പ്രജാവാശ്ച ഭവത്യുത
അവൻ ദീർഘായുസ്സും, പ്രശസ്തിയും, ഭാഗ്യവും, സന്തതികളുടെ പിതാവായിരിക്കുകയും ചെയ്യും.