ദിവ്യാനുസുഷുവേ കന്യാ കാവ്യസ്യൈവാനുജാ പ്രഭോഃ
ദിവ്യമായ ഒരു പെൺകുട്ടി, കാവ്യൻ എന്ന പ്രഭുവിന്റെ ഇളയ സഹോദരിയായി ജനിച്ചു.
ക്രതുഃ ശുചിഃ സ്വമൂര്ദ്ധാ ച വ്യാജശ്ച വസുദശ്ച യഃ
ക്രതു, ശുചി, സ്വമൂർത്ത്ധ, വ്യാജ, വസുദൻ ഇവരാണ്.
ഇത്യേതേ ഭൃഗവോ ദേവാഃ സ്മൃതാ ദ്വാദശ യജ്ഞിയാഃ
ഇവരാണ് ഭൃഗുവിന്റെ ദ്വാദശ യജ്ഞിക ദേവന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
വ്യാദിതഃ സോ ഽഷ്ടമേ മാസിഗര്ഭഃ ക്രൂരേണ രക്ഷസാ
അഷ്ടമ മാസത്തിൽ ഒരു ക്രൂരനായ രാക്ഷസൻ അവനെ അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് കീറിക്കളഞ്ഞു.
പ്രചേതാഃ ശ്ച്യവനഃ ക്രോധാദ്ദഗ്ധവാന്പുരുഷാദകാന്
പ്രചേതാസും ച്യവനനും കോപത്തിൽ അശുദ്ധരായ പുരുഷന്മാരെ ദഹിപ്പിച്ചു.
ആപ്രവാനം ദധീചം ച താവുഭൌ സാധുസംമതൌ
ആപ്രവാനനും ദധീചനും ഇരുവരും നല്ലവരായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
ഋചീ പത്നീ മഹാഭാഗാ അപ്രവാനസ്യ നാഹുഷീ
ആപ്രവാനന്റെ ഭാര്യയായ ഋചി, മഹാഭാഗ്യശാലിയായ നാഹുഷ വംശജയായിരുന്നു.
ഔര്വസ്യാസീദൃചീകസ്തു ദീപ്തോ ഽഗ്നിസമതേജസാ
ഔർവന്റെ മകനായി ഋചികൻ ജനിച്ചു; അഗ്നിയെപ്പോലെയുള്ള തേജസ്സുള്ളവൻ.
ഭൃഗോശ്ചരുവിപര്യാസേ രൌദ്രവൈഷ്ണവയൌഃ പുരാ
ഭൃഗുവിന്റെ ഹോമത്തിൽ ഉണ്ടായ മാറ്റത്തിൽ, ഒരു ക്രൂരരൂപവും വിഷ്ണുസദൃശമായ രൂപവും ഉദിച്ചുവന്നു.
രേണുകാജമദഗ്നേശ്ച ശക്രതുല്യപരാക്രമമ്
രേണുകാ, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ വീര്യശാലിയായ ജമദഗ്നിയെ പ്രസവിച്ചു.
ഓര്വസ്യാസീത്പുത്രശതം ജമദഗ്നിപുരോഗമമ്
ഔർവനു നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; ജമദഗ്നി പ്രധാനനായവൻ.
ഋഷ്യതരേഷു വൈ ബാഹ്യാ ബഹവോ ഭാര്ഗവാഃ സ്മൃതാഃ
ഋഷ്യതരേശുവിൽ പുറത്ത് നിന്ന ഭർഗവർ അനേകം പേരുണ്ട് എന്ന് പറയുന്നു.
മിത്രേയുഃ സപ്തമാ ഹ്യേതേ പക്ഷാ ജ്ഞേയാസ്തു ഭാര്ഗവാഃ
മിത്രേയു ഏഴാമൻ; ഇവരാണ് ഭർഗവകുലത്തിലെ ശാഖകൾ എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
യസ്യാന്വവായേ സംഭൂതാ ഭാരദ്വാജാഃ സഗൌതമാഃ
ആ വംശത്തിൽ നിന്നാണ് ഭാരദ്വാജരും ഗൗതമന്മാരും ഉത്ഭവിച്ചത്.
സുരൂപാ ചൈവ മാരീചീ കാര്ദമീ ച തഥാ സ്വരാട്
സുരൂപ, മാരീചി, കാർദമി, സ്വരാട് ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അഥര്വണസ്തു ദായാദാസ്താസു ജാതാഃ കുലോദ്വഹാഃ
അഥർവന്റെ വംശജർ ഇവരിൽ ജനിച്ച് കുടുംബത്തിൽ പ്രശസ്തരായി.
ബൃഹസ്പതിം സുരൂപായാം ഗൌതമം സുഷുവേ സ്വരാട്
സുരൂപയിൽ നിന്ന് ബൃഹസ്പതി ജനിച്ചു; സ്വരാട്ടിൽ നിന്ന് ഗൗതമൻ ജനിച്ചു.
ധൃഷ്ണിഃ പുത്രസ്തു പഥ്യായാഃ സംവര്ത്തശ്ചൈവ മാനസഃ
പത്യയുടെ മകനായി ധൃഷ്ണി; മാനസനായി സംവർത്തനും ജനിച്ചു.
അഥോശിജോ ദീര്ഘതമാ ബൃഹദുക്ഥോ വാമദേവജഃ
അതുപോലെ ഉശിജനും ദീർഘതമാസും ബൃഹദുക്തനും വാമദേവന്റെ മകനും.
രഥകാരാഃ സ്മൃതാ ദേവാ ഋഭവോ യേ പരിശ്രുതാഃ
രഥം ഉണ്ടാക്കുന്ന ദേവന്മാരായ ഋഭുക്കൾ ദൈവികരായി പ്രശസ്തരാണ്.
ബൃഹസ്പതിം സുരൂപായാം ഗൌതമം സുഷുവേ സ്വരാട്
സ്വരാട് സുന്ദരിയായ സുരൂപയിൽ നിന്ന് ബൃഹസ്പതിയെയും ഗൗതമനെയും ജനിപ്പിച്ചു.
ആധാര്യായുര്ദ്ദനുര്ദക്ഷോ ദമഃ പ്രാണസ്ത ഥൈവ ച
ആധാര്യൻ, ആയു, ധനുർ, ദക്ഷൻ, ദമൻ, പ്രാണൻ എന്നിവരും.
അയാസ്യാശ്ചപ്യുതഥ്യാശ്ച വാമദേവാസ്തഥൌശിജാഃ
അയാസ്യന്മാർ, ഉതഥ്യന്മാർ, വാമദേവന്മാർ, ഉശിജന്മാർ ഇവരും.
മുദ്ഗലാ വിഷ്ണുവൃദ്ധാശ്ച ഹരിതാഃ കപയസ്തഥാ
മുദ്ഗലന്മാർ, വിഷ്ണുവൃദ്ധന്മാർ, ഹരിതന്മാർ, കപയന്മാർ ഇവരും.
ഏതേ ചാങ്ഗിരസാം പക്ഷാ വിജ്ഞേയാ ദശ പഞ്ച ച
ഇവയാണ് ആംഗിരസന്മാരുടെ പതിനഞ്ച് ശാഖകൾ എന്ന് അറിയണം.
മരീചേരപി വക്ഷ്യാമി ഭേദ മുത്തമപൂരുഷമ്
ഇനി ഞാൻ മരീചിയുടെ ഉത്തമമായ വിഭജനം പറയുന്നു.
മരീചിരാപശ്ചകമേ നാഭിധ്യായന്പ്രജേപ്സയാ
മരീചി സന്തതിക്കായി ജലത്തിൽ ധ്യാനം ചെയ്തു.
സംയുജ്യാത്മാനമേവന്തു തപസാ ഭാവിതഃ പ്രഭുഃ
തപസ്സിലൂടെ ശുദ്ധനായ ആ പ്രഭു സ്വയം ആത്മാവുമായി ഐക്യമായി.
താസു പ്രണിഹിതാത്മാനമേകം സോ ഽജനയത്പ്രഭുഃ
അവയിൽ മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി ആ പ്രഭു ഒരാളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
പുത്രം മരീചിസ്തപസി നിരതഃ സോ ഽപ്സ്വതീതപത്
തപസ്സിൽ ലീനനായ മരീചി ജലത്തിൽ ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു.