തേജസാദിത്യസംകാശാ ബ്രഹ്മകല്പാഃ പ്രഭാവതഃ
അവര് സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവരും, ശക്തിയില് ബ്രഹ്മാവിനെപ്പോലെയും ആയിരുന്നു.
വരത്രിണഃ സുതാ ഹ്യേതേ ബ്രഹ്മിഷ്ഠാ ദൈത്യയാജകാഃ
വരത്രിണന്റെ ഈ മക്കള് ബ്രഹ്മജ്ഞാനികള് ആയ ദൈത്യരുടെ പുരോഹിതന്മാരായിരുന്നു.
നിരസ്യമാനം വൈ ധര്മം ദൃഷ്ട്വേന്ദ്രോ മനുമാബ്രവീത്
ധര്മം തള്ളപ്പെടുന്നത് കണ്ട ഇന്ദ്രന് മനുവിനോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രുത്വേന്ദ്രസ്യ തു തദ്വാക്യം തസ്മാദ്ദേശാദപാക്രമന്
ഇന്ദ്രന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട ശേഷം, അവര് ആ പ്രദേശം വിട്ടുപോയി.
ഗ്രഹേണ മോചയിത്വാ ച തതശ്ചാനുസസാര താമ്
കയ്യേറ്റത്തില് നിന്ന് അവളെ മോചിപ്പിച്ച ശേഷം അവനെ പിന്തുടര്ന്നു.
താനാഗതാന്പുനര്ദൃഷ്ട്വാ ദുഷ്ടാനിന്ദ്രോ വിഹസ്യ തു
അവര് വീണ്ടും തിരിച്ചുവന്നത് കണ്ട ഇന്ദ്രന് ദുഷ്ടന്മാരെ നോക്കി ചിരിക്കയായിരുന്നു.
തേഷാം തു ധൃഷ്യമാണാനാം തത്ര ശാലാവൃകൈഃ സഹ
അവിടെ ശാലാവൃകര്ക്കൊപ്പം അവരെ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു.
ഏവം വരത്രിണഃ പുത്രാ ഇന്ദ്രേണ നിഹതാഃ പുരാ
ഇങ്ങനെ, പുരാതനകാലത്ത് വരത്രിണന്റെ മക്കളെ ഇന്ദ്രന് കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
ത്രിശിരാ വിശ്വരൂപസ്തു ത്വഷ്ടുഃ പുത്രോ ഽഭവന്മഹാന്
ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകനായ മഹാനായ ത്രിശിരാസ് വിശ്വരൂപന് ജനിച്ചു.
വിശ്വരൂപാനുജശ്ചൈവ വിശ്വകര്മാ ച യഃ സ്മൃതഃ
വിശ്വരൂപന്റെ ഇളയ സഹോദരന് വിശ്വകര്മ്മന് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ദിവ്യാനുസുഷുവേ കന്യാ കാവ്യസ്യൈവാനുജാ പ്രഭോഃ
ദിവ്യമായ ഒരു പെൺകുട്ടി, കാവ്യൻ എന്ന പ്രഭുവിന്റെ ഇളയ സഹോദരിയായി ജനിച്ചു.
ക്രതുഃ ശുചിഃ സ്വമൂര്ദ്ധാ ച വ്യാജശ്ച വസുദശ്ച യഃ
ക്രതു, ശുചി, സ്വമൂർത്ത്ധ, വ്യാജ, വസുദൻ ഇവരാണ്.
ഇത്യേതേ ഭൃഗവോ ദേവാഃ സ്മൃതാ ദ്വാദശ യജ്ഞിയാഃ
ഇവരാണ് ഭൃഗുവിന്റെ ദ്വാദശ യജ്ഞിക ദേവന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
വ്യാദിതഃ സോ ഽഷ്ടമേ മാസിഗര്ഭഃ ക്രൂരേണ രക്ഷസാ
അഷ്ടമ മാസത്തിൽ ഒരു ക്രൂരനായ രാക്ഷസൻ അവനെ അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് കീറിക്കളഞ്ഞു.
പ്രചേതാഃ ശ്ച്യവനഃ ക്രോധാദ്ദഗ്ധവാന്പുരുഷാദകാന്
പ്രചേതാസും ച്യവനനും കോപത്തിൽ അശുദ്ധരായ പുരുഷന്മാരെ ദഹിപ്പിച്ചു.
ആപ്രവാനം ദധീചം ച താവുഭൌ സാധുസംമതൌ
ആപ്രവാനനും ദധീചനും ഇരുവരും നല്ലവരായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
ഋചീ പത്നീ മഹാഭാഗാ അപ്രവാനസ്യ നാഹുഷീ
ആപ്രവാനന്റെ ഭാര്യയായ ഋചി, മഹാഭാഗ്യശാലിയായ നാഹുഷ വംശജയായിരുന്നു.
ഔര്വസ്യാസീദൃചീകസ്തു ദീപ്തോ ഽഗ്നിസമതേജസാ
ഔർവന്റെ മകനായി ഋചികൻ ജനിച്ചു; അഗ്നിയെപ്പോലെയുള്ള തേജസ്സുള്ളവൻ.
ഭൃഗോശ്ചരുവിപര്യാസേ രൌദ്രവൈഷ്ണവയൌഃ പുരാ
ഭൃഗുവിന്റെ ഹോമത്തിൽ ഉണ്ടായ മാറ്റത്തിൽ, ഒരു ക്രൂരരൂപവും വിഷ്ണുസദൃശമായ രൂപവും ഉദിച്ചുവന്നു.
രേണുകാജമദഗ്നേശ്ച ശക്രതുല്യപരാക്രമമ്
രേണുകാ, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ വീര്യശാലിയായ ജമദഗ്നിയെ പ്രസവിച്ചു.
ഓര്വസ്യാസീത്പുത്രശതം ജമദഗ്നിപുരോഗമമ്
ഔർവനു നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; ജമദഗ്നി പ്രധാനനായവൻ.
ഋഷ്യതരേഷു വൈ ബാഹ്യാ ബഹവോ ഭാര്ഗവാഃ സ്മൃതാഃ
ഋഷ്യതരേശുവിൽ പുറത്ത് നിന്ന ഭർഗവർ അനേകം പേരുണ്ട് എന്ന് പറയുന്നു.
മിത്രേയുഃ സപ്തമാ ഹ്യേതേ പക്ഷാ ജ്ഞേയാസ്തു ഭാര്ഗവാഃ
മിത്രേയു ഏഴാമൻ; ഇവരാണ് ഭർഗവകുലത്തിലെ ശാഖകൾ എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
യസ്യാന്വവായേ സംഭൂതാ ഭാരദ്വാജാഃ സഗൌതമാഃ
ആ വംശത്തിൽ നിന്നാണ് ഭാരദ്വാജരും ഗൗതമന്മാരും ഉത്ഭവിച്ചത്.
സുരൂപാ ചൈവ മാരീചീ കാര്ദമീ ച തഥാ സ്വരാട്
സുരൂപ, മാരീചി, കാർദമി, സ്വരാട് ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അഥര്വണസ്തു ദായാദാസ്താസു ജാതാഃ കുലോദ്വഹാഃ
അഥർവന്റെ വംശജർ ഇവരിൽ ജനിച്ച് കുടുംബത്തിൽ പ്രശസ്തരായി.
ബൃഹസ്പതിം സുരൂപായാം ഗൌതമം സുഷുവേ സ്വരാട്
സുരൂപയിൽ നിന്ന് ബൃഹസ്പതി ജനിച്ചു; സ്വരാട്ടിൽ നിന്ന് ഗൗതമൻ ജനിച്ചു.
ധൃഷ്ണിഃ പുത്രസ്തു പഥ്യായാഃ സംവര്ത്തശ്ചൈവ മാനസഃ
പത്യയുടെ മകനായി ധൃഷ്ണി; മാനസനായി സംവർത്തനും ജനിച്ചു.
അഥോശിജോ ദീര്ഘതമാ ബൃഹദുക്ഥോ വാമദേവജഃ
അതുപോലെ ഉശിജനും ദീർഘതമാസും ബൃഹദുക്തനും വാമദേവന്റെ മകനും.
രഥകാരാഃ സ്മൃതാ ദേവാ ഋഭവോ യേ പരിശ്രുതാഃ
രഥം ഉണ്ടാക്കുന്ന ദേവന്മാരായ ഋഭുക്കൾ ദൈവികരായി പ്രശസ്തരാണ്.