അന്യേ പ്രജാനാം പതയഃ ശ്രോതോഭ്യസ്തസ്യ ജജ്ഞിരേ
മറ്റു പ്രജാപതിമാർ അവന്റെ ചെവികളിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
അയനേ ഋതവോ മാസര്ദ്ധമാസാഃ പക്ഷസംധയഃ
അയനങ്ങൾ, ঋതുക്കൾ, മാസങ്ങൾ, അരമാസങ്ങൾ, പക്ഷസന്ധികൾ എന്നിവയും ഉണ്ടായി.
രൌദ്രം ലോഹിതമിത്യാഹുര്ലോഹിതം കനകം സ്മൃതമ്
'രൗദ്രം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത് ചുവപ്പാണ്; ചുവപ്പ് സ്വർണ്ണം എന്നാണു പറയുന്നത്.
യേ ഽര്ചിഷസ്തസ്യ തേ രുദ്രാസ്തഥാദിത്യാഃ സമൃദ്ഗതാഃ
അവന്റെ ജ്വാലകൾ രുദ്രന്മാരാണ്; അതുപോലെ ആദിത്യന്മാരും ഉദിച്ചുവന്നു.
ആദിഭൂതോ ഽസ്യ ലോകസ്യ ബ്രഹ്മാ ത്വം ബ്രഹ്മസംഭവഃ
ഈ ലോകത്തിന്റെ ആദിയാണ് നീ ബ്രഹ്മാവേ, ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവനേ.
ബ്രഹ്മാ സുരഗുരുസ്തത്ര ത്രിദശൈഃ സംപ്രസാദിതഃ
അവിടെ ദേവഗുരുവായ ബ്രഹ്മാവിനെ മുപ്പത്തിമൂന്നു ദേവന്മാർ പ്രീതിപ്പെടുത്തി.
സര്വേ പ്രജാനാം പതയഃ സര്വേ ചാപി തപസ്വിനഃ
എല്ലാ പ്രജാപതിമാരും എല്ലാ തപസ്വികളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ത്വദ്വംശവര്ദ്ധനാഃ ശശ്വത്തവ തേജോവിവര്ദ്ധനാഃ
അവർ എല്ലാം നിന്റെ വംശത്തെ വളർത്തുന്നവരും, നിന്റെ തേജസ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവരുമാണ്.
വേദമന്ത്രധരാഃ സര്വേ പ്രജാപതിസമുദ്ഭവാഃ
വേദമന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കുന്ന എല്ലാവരും പ്രജാപതിയിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
സര്വേ ഹി വയമേതേ ച തവൈവ പ്രസവഃ പ്രഭോ
പ്രഭോ, ഞങ്ങളും ഇവരും എല്ലാം നിന്റെ തന്നെ സന്തതിയാണ്.
മരീചിമാദിതഃ കൃത്വാ ദേവാശ്ച ഋഷിഭിഃ സഹ
ആദ്യം മരീചിയെ സൃഷ്ടിച്ച്, ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും ഉണ്ടാക്കി.
തസ്മിന് യജ്ഞേ മഹാഭാഗാ ദേവാശ്ച ഋഷയശ്ച യേ
അവിടെ ആ യാഗത്തിൽ മഹത്വമുള്ള ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും പങ്കെടുത്തു.
തവ തേനൈവ രൂപേണ സ്ഥാപയേയുരിമാഃ പ്രജാഃ
നിന്റെ അതേ രൂപംകൊണ്ടു ഇവരെ നിലനിര്ത്തും.
തതോ ഽബ്രവീല്ലോകഗുരുഃ പരമിത്യഭിധാര യന്
അതിനുശേഷം ലോകഗുരു അവനെ 'പരമന്' എന്നു വിളിച്ചു സംസാരിച്ചു.
ഭവതാം വംശസംഭൂതാഃ പുനരേതേ മഹര്ഷയഃ
നിങ്ങളുടെ വംശത്തില് ജനിച്ച ഈ മഹർഷിമാര് വീണ്ടും—
വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച പ്രഥമസ്യ പ്രജാപതേഃ
ആദി സൃഷ്ടാവില് നിന്നു ക്രമമായി വിശദമായി—
ഹിരണ്യകശിപോ കന്യാ ദിവ്യാ നാമ പരിശ്രുതാ
ഹിരണ്യകശിപുവിന് ദിവ്യ എന്ന പേരുള്ള പ്രസിദ്ധയായ ഒരു മകള് ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഭൃഗോസ്ത്വജനയദ്ദിവ്യാ പുത്രം ബ്രഹ്മവിദാം വരമ്
ദിവ്യ ഭൃഗുവിന് ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തില് ഏറ്റവും മുന്പന്തിയിലുള്ള ഒരു മകനു ജന്മം നല്കി.
ശുക്ര ഏവോശനാ നിത്യമതഃ കാവ്യോ ഽപി നാമതഃ
അവന് ശുക്രന് എന്നും, കൂടാതെ കാവ്യന് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ശുക്രസ്യ ഭാര്യാ ഗൌര്നാമ വിജജ്ഞേ ചതുരഃ സുതാന്
ശുക്രന്റെ ഭാര്യ ഗൗരി നാലു മക്കളെ പ്രസവിച്ചു.
തേജസാദിത്യസംകാശാ ബ്രഹ്മകല്പാഃ പ്രഭാവതഃ
അവര് സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവരും, ശക്തിയില് ബ്രഹ്മാവിനെപ്പോലെയും ആയിരുന്നു.
വരത്രിണഃ സുതാ ഹ്യേതേ ബ്രഹ്മിഷ്ഠാ ദൈത്യയാജകാഃ
വരത്രിണന്റെ ഈ മക്കള് ബ്രഹ്മജ്ഞാനികള് ആയ ദൈത്യരുടെ പുരോഹിതന്മാരായിരുന്നു.
നിരസ്യമാനം വൈ ധര്മം ദൃഷ്ട്വേന്ദ്രോ മനുമാബ്രവീത്
ധര്മം തള്ളപ്പെടുന്നത് കണ്ട ഇന്ദ്രന് മനുവിനോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രുത്വേന്ദ്രസ്യ തു തദ്വാക്യം തസ്മാദ്ദേശാദപാക്രമന്
ഇന്ദ്രന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട ശേഷം, അവര് ആ പ്രദേശം വിട്ടുപോയി.
ഗ്രഹേണ മോചയിത്വാ ച തതശ്ചാനുസസാര താമ്
കയ്യേറ്റത്തില് നിന്ന് അവളെ മോചിപ്പിച്ച ശേഷം അവനെ പിന്തുടര്ന്നു.
താനാഗതാന്പുനര്ദൃഷ്ട്വാ ദുഷ്ടാനിന്ദ്രോ വിഹസ്യ തു
അവര് വീണ്ടും തിരിച്ചുവന്നത് കണ്ട ഇന്ദ്രന് ദുഷ്ടന്മാരെ നോക്കി ചിരിക്കയായിരുന്നു.
തേഷാം തു ധൃഷ്യമാണാനാം തത്ര ശാലാവൃകൈഃ സഹ
അവിടെ ശാലാവൃകര്ക്കൊപ്പം അവരെ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു.
ഏവം വരത്രിണഃ പുത്രാ ഇന്ദ്രേണ നിഹതാഃ പുരാ
ഇങ്ങനെ, പുരാതനകാലത്ത് വരത്രിണന്റെ മക്കളെ ഇന്ദ്രന് കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
ത്രിശിരാ വിശ്വരൂപസ്തു ത്വഷ്ടുഃ പുത്രോ ഽഭവന്മഹാന്
ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകനായ മഹാനായ ത്രിശിരാസ് വിശ്വരൂപന് ജനിച്ചു.
വിശ്വരൂപാനുജശ്ചൈവ വിശ്വകര്മാ ച യഃ സ്മൃതഃ
വിശ്വരൂപന്റെ ഇളയ സഹോദരന് വിശ്വകര്മ്മന് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.