ദക്ഷസ്യ ച ഋഷീണാം ച ഭൃഗ്വാദീനാം മഹൌജസാമ്
ഡക്ഷന്റെ പുത്രന്മാരും ഭൃഗുവും മറ്റു മഹാശക്തന്മാരായ ഋഷിമാരും,
ഭൂയഃ സപ്തര്ഷയസ്ത്വേവമുത്പന്നാഃ സപ്ത മാനസാഃ
പിന്നീട് വീണ്ടും ഏഴ് മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹർഷിമാർ ജനിച്ചു.
പ്രജാസംതാനകൃദ്ഭിസ്തൈരുത്പദദ്ഭിര്മഹാത്മഭിഃ
അവ മഹാത്മാക്കൾ, സന്താനങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചവരാൽ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
തേഷാം പ്രസൂതിം വക്ഷ്യാമി വിശുദ്ധജ്ഞാനകര്മണാമ്
ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനവും പ്രവർത്തിയും ഉള്ളവരുടെ ഉത്ഭവം ഞാൻ പറയും.
പുനരാപൂരിതഃ സര്വോ ഗ്രഹനക്ഷത്രമണ്ഡിതഃ
മുഴുവൻ ലോകവും വീണ്ടും ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു നിറഞ്ഞു.
പുത്രത്വേ കല്പിതാശ്ചൈവ തന്നോ നിഗദ സത്തമ
അവരെ പുത്രന്മാരായി കരുതപ്പെട്ടു; അതു നീ ഞങ്ങളോട് പറക, ഉത്തമനേ.
മനോരന്തരമാസാദ്യ പുനര്വൈവസ്വതം കില
മറ്റൊരു മന്വന്തരം എത്തിയപ്പോൾ വീണ്ടും വൈവസ്വതം തന്നെയാണ്.
ഉപപന്നാ ജനേ ലോകേ സകൃദാഗമനാസ്തു ത
ജനങ്ങളുടെ ലോകത്ത്, ഒരിക്കൽ മാത്രം തിരിച്ചു വരുന്നവരാണ് ജനിക്കുന്നത്.
ഏത ഏവ മഹാഭാഗാ വരുണേ വിതതേ ഽധ്വരേ
ഈ മഹത്വമുള്ളവർ തന്നെ, വരുണൻ നടത്തിയ വലിയ യാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
പിതാമഹാത്മജാഃ സര്വേ തന്നഃ ശ്രേയോ ഭവിഷ്യതി
അവരൊക്കെയും പിതാമഹന്റെ സന്തതികളാണ്; അതിനാൽ നമുക്ക് നല്ലതുണ്ടാകട്ടെ.
സ്വായംഭുവേന്തരേ പ്രാപ്താഃ സൃഷ്ട്യര്ഥം തേ ഭവേന തു
സ്വായംഭുവമെന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കായി അവർ എത്തി.
ദേവസ്യ മഹതോ യജ്ഞേ വാരുണീം ബിഭ്രതസ്തനുമ്
ദേവന്റെ മഹായാഗത്തിൽ, വാരുണി എന്ന രൂപം ധരിച്ച്,
ഋഷയോ ജജ്ഞിരേ ദീര്ഘേ ദ്വിതീയമിതി നഃ ശ്രുതമ്
ആ ദീർഘമായ യാഗത്തിൽ ഋഷിമാർ ജനിച്ചു; അതാണ് രണ്ടാം സൃഷ്ടിയെന്നു ഞങ്ങൾ കേട്ടിരിക്കുന്നു.
അത്രിശ്ചൈവ വസിഷ്ഠശ്ച ഹ്യഷ്ടൌ തേ ബ്രഹ്മണഃ സുതാഃ
അത്രിയും വസിഷ്ഠനും ഉൾപ്പെടെ, ആറ് പേർ കൂടി, ഇവർ എട്ടുപേർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മക്കളാണ്.
യജ്ഞാങ്ഗാനി ച സര്വാണി വഷഠ്കാരശ്ച മൂര്ത്തിമാന്
യാഗത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും, വഷട്കാരവും രൂപത്തോടെ അവിടെ ഉണ്ടായി.
ഋഗ്വേദശ്ചാഭവത്തത്ര യശ്ച ക്രമവിഭൂഷിതഃ
അവിടെ ക്രമമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഋഗ്വേദവും ഉദിച്ചുവന്നു.
സ്ഥിതോ യജ്ഞാര്ഥസംപൃക്തഃ സൂക്തബ്രാഹ്മണമന്ത്രവാന്
യാഗത്തിനായി സ്തുതികളും ബ്രാഹ്മണങ്ങളും മന്ത്രങ്ങളും ചേർന്ന് അവൻ സ്ഥാപിതനായി.
വിശ്വാവസ്വാദിഭിഃ സാര്ദ്ധം ഗന്ധര്വൈഃ സംഭൃതോ ഽഭവത്
വിശ്വാവസുവിനെ തുടക്കം കുറിച്ച് ഗന്ധർവന്മാരോടൊപ്പം അവൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രത്യങ്ഗിരസയോഗൈശ്ച ദ്വിശരീരശിരോ ഽഭവത്
അംഗിരസിന്റെ സന്തതികളുമായി ചേർന്ന്, അവൻ ഇരട്ടശരീരവും ഇരട്ടതലയും ഉള്ളവനായി.
ആശ്രയസ്തു വഷട്കാരോ നിഗ്രഹപ്രഗ്രഹാവപി
വഷട്കാരവും, നിയന്ത്രണവും മോചനവും അവന്റെ ആധാരമായിരുന്നു.
ദേവകന്യാശ്ച പത്ന്യശ്ച തഥാ മാതര ഏവ ച
ദേവകന്യാകമാർ, ഭാര്യമാർ, അമ്മമാർ ഇവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
മൂര്തിമന്തഃ സുരൂപാഖ്യാ വരുണസ്യ വപുര്ഭൃതഃ
സുരൂപ എന്ന പേരിൽ, വരുണന്റെ രൂപം ധരിച്ചവരായി അവർ നിലകൊണ്ടു.
ബ്രഹ്മര്ഷിഭാവിനോര്ഽഥസ്യ വിധാനാച്ച ന സംശയഃ
ബ്രഹ്മർഷിമാർക്കായി നിർദ്ദിഷ്ടമായ അർത്ഥപ്രകാരം, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ആസ്രവജ്ജുഹുയാം ചക്രേ മന്ത്രവച്ച പിതാമഹഃ
പിതാമഹൻ, മന്ത്രങ്ങൾ ചേർത്ത്, അർപ്പണം നിർദ്ദേശപ്രകാരം നടത്തി.
തസ്യാര്വാക്തേജസശ്ചൈവ ജജ്ഞേ ലോകേഷു തൈജസമ്
അവന്റെ പ്രകാശമുള്ള തേജസ്സിൽ നിന്നു ലോകങ്ങളിൽ ഒരു ദഹനശക്തിയുള്ളവൻ ജനിച്ചു.
ആജ്യസ്ഥാല്യാമുപാദായ സ്വശുക്രം ഹുതവാംശ്ച ഹ
താന്റെ വിത്ത് നെയ്യുള്ള പാത്രത്തിൽ ഇടുകയും അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ജ്വലന്തോ വപുഷാ യുക്താഃ സപ്രഭാവൈഃ സ്വകൈര്ഗുണൈഃ
തേജസ്സോടെ, ഭംഗിയുള്ള രൂപത്തിൽ, തങ്ങളുടേതായ ശക്തികളും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവർ.
ഹിരണ്യഗര്ഭസ്തം ദൃഷ്ട്വാ ജ്വാലാം ഭിത്ത്വാ വിനിര്ഗതമ്
ഹിരണ്യഗർഭൻ ആ ജ്വാല ചിതറിക്കൊണ്ട് പുറത്തു വന്നത് കണ്ടു.
മഹാദേവസ്തഥോദ്ഭൂതോ ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാണമബ്രവീത്
മഹാദേവൻ അപ്പോൾ ഉദിച്ചുവന്നു, ബ്രഹ്മാവിനെ കണ്ടു സംസാരിച്ചു.
വിജജ്ഞേ പ്രഥമം ദേവ മമ പുത്രോ ഭവത്വയമ്
അവൻ ആദ്യം മനസ്സിലാക്കി: 'ഈ ദേവൻ എന്റെ മകനാകട്ടെ' എന്നു.