കരൂഷശ്ച പൃഷധ്രശ്ച പാംശുശ്ചനവമഃ സ്മൃതഃ
കരൂഷനും പൃഷധ്രനും പാംശുവും ഒമ്പതാമന്നായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
കീര്തിതാ വൈ തഥാ ഹ്യേതേ സപ്തമം ചൈതദന്തരമ്
ഇവരെയാണ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്; ഇവിടെയുള്ള ഏഴാമത്തേത് ഇതാണ്.
വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച ഭൂയഃ കിം കഥയാമ്യഹമ്
ഇനി വിശദമായും ക്രമമായും ഞാൻ വീണ്ടും പറയേണ്ടതെന്ത്?
തൃതീയം വിസ്തരാത്പാദം സോപോദ്ധാതം പ്രവര്ത്തയ
മൂന്നാമത്തെ ഭാഗം അതിന്റെ ആരംഭവും ഉൾപ്പെടുത്തി വിശദമായി തുടങ്ങൂ.
പാദം സമുച്ചയാദ്വിപ്രാ ഗദതോ മേ നിബോധത
ബ്രാഹ്മണമാരേ, ഞാൻ ഭാഗം സംക്ഷിപ്തമായി പറയുമ്പോൾ നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച നിസര്ഗം ശൃണുത ദ്വിജാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, സൃഷ്ടിയെ വിശദമായും ക്രമമായും നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
മഹ ദേവഗണൈശ്ചൈവ ഋഷിഭിര്ദാനവൈസ്സഹ
മഹാദേവന്മാരോടും മഹർഷിമാരോടും ദാനവന്മാരോടും കൂടെ,
മാനുഷൈഃ പശുഭിശ്ചൈവ പക്ഷിഭിഃ സ്ഥാവരൈഃ സഹ
മനുഷ്യരോടും മൃഗങ്ങളോടും പക്ഷികളോടും ചലനമില്ലാത്തവയോടും കൂടി,
വക്ഷ്യേ വൈവസ്വതം സര്ഗം നമസ്കൃത്യ വിവസ്വതേ
വിവസ്വാനെ വന്ദിച്ച്, വൈവസ്വതന്റെ സൃഷ്ടിയെ ഞാൻ പറയാം.
സ്വായംഭുവേംഽതരേ പൂര്വം സപ്താസന്യേ മഹര്ഷയഃ
മുന്പ് സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തിൽ ഏഴു മഹർഷിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദക്ഷസ്യ ച ഋഷീണാം ച ഭൃഗ്വാദീനാം മഹൌജസാമ്
ഡക്ഷന്റെ പുത്രന്മാരും ഭൃഗുവും മറ്റു മഹാശക്തന്മാരായ ഋഷിമാരും,
ഭൂയഃ സപ്തര്ഷയസ്ത്വേവമുത്പന്നാഃ സപ്ത മാനസാഃ
പിന്നീട് വീണ്ടും ഏഴ് മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹർഷിമാർ ജനിച്ചു.
പ്രജാസംതാനകൃദ്ഭിസ്തൈരുത്പദദ്ഭിര്മഹാത്മഭിഃ
അവ മഹാത്മാക്കൾ, സന്താനങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചവരാൽ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
തേഷാം പ്രസൂതിം വക്ഷ്യാമി വിശുദ്ധജ്ഞാനകര്മണാമ്
ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനവും പ്രവർത്തിയും ഉള്ളവരുടെ ഉത്ഭവം ഞാൻ പറയും.
പുനരാപൂരിതഃ സര്വോ ഗ്രഹനക്ഷത്രമണ്ഡിതഃ
മുഴുവൻ ലോകവും വീണ്ടും ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു നിറഞ്ഞു.
പുത്രത്വേ കല്പിതാശ്ചൈവ തന്നോ നിഗദ സത്തമ
അവരെ പുത്രന്മാരായി കരുതപ്പെട്ടു; അതു നീ ഞങ്ങളോട് പറക, ഉത്തമനേ.
മനോരന്തരമാസാദ്യ പുനര്വൈവസ്വതം കില
മറ്റൊരു മന്വന്തരം എത്തിയപ്പോൾ വീണ്ടും വൈവസ്വതം തന്നെയാണ്.
ഉപപന്നാ ജനേ ലോകേ സകൃദാഗമനാസ്തു ത
ജനങ്ങളുടെ ലോകത്ത്, ഒരിക്കൽ മാത്രം തിരിച്ചു വരുന്നവരാണ് ജനിക്കുന്നത്.
ഏത ഏവ മഹാഭാഗാ വരുണേ വിതതേ ഽധ്വരേ
ഈ മഹത്വമുള്ളവർ തന്നെ, വരുണൻ നടത്തിയ വലിയ യാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
പിതാമഹാത്മജാഃ സര്വേ തന്നഃ ശ്രേയോ ഭവിഷ്യതി
അവരൊക്കെയും പിതാമഹന്റെ സന്തതികളാണ്; അതിനാൽ നമുക്ക് നല്ലതുണ്ടാകട്ടെ.
സ്വായംഭുവേന്തരേ പ്രാപ്താഃ സൃഷ്ട്യര്ഥം തേ ഭവേന തു
സ്വായംഭുവമെന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കായി അവർ എത്തി.
ദേവസ്യ മഹതോ യജ്ഞേ വാരുണീം ബിഭ്രതസ്തനുമ്
ദേവന്റെ മഹായാഗത്തിൽ, വാരുണി എന്ന രൂപം ധരിച്ച്,
ഋഷയോ ജജ്ഞിരേ ദീര്ഘേ ദ്വിതീയമിതി നഃ ശ്രുതമ്
ആ ദീർഘമായ യാഗത്തിൽ ഋഷിമാർ ജനിച്ചു; അതാണ് രണ്ടാം സൃഷ്ടിയെന്നു ഞങ്ങൾ കേട്ടിരിക്കുന്നു.
അത്രിശ്ചൈവ വസിഷ്ഠശ്ച ഹ്യഷ്ടൌ തേ ബ്രഹ്മണഃ സുതാഃ
അത്രിയും വസിഷ്ഠനും ഉൾപ്പെടെ, ആറ് പേർ കൂടി, ഇവർ എട്ടുപേർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മക്കളാണ്.
യജ്ഞാങ്ഗാനി ച സര്വാണി വഷഠ്കാരശ്ച മൂര്ത്തിമാന്
യാഗത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും, വഷട്കാരവും രൂപത്തോടെ അവിടെ ഉണ്ടായി.
ഋഗ്വേദശ്ചാഭവത്തത്ര യശ്ച ക്രമവിഭൂഷിതഃ
അവിടെ ക്രമമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഋഗ്വേദവും ഉദിച്ചുവന്നു.
സ്ഥിതോ യജ്ഞാര്ഥസംപൃക്തഃ സൂക്തബ്രാഹ്മണമന്ത്രവാന്
യാഗത്തിനായി സ്തുതികളും ബ്രാഹ്മണങ്ങളും മന്ത്രങ്ങളും ചേർന്ന് അവൻ സ്ഥാപിതനായി.
വിശ്വാവസ്വാദിഭിഃ സാര്ദ്ധം ഗന്ധര്വൈഃ സംഭൃതോ ഽഭവത്
വിശ്വാവസുവിനെ തുടക്കം കുറിച്ച് ഗന്ധർവന്മാരോടൊപ്പം അവൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രത്യങ്ഗിരസയോഗൈശ്ച ദ്വിശരീരശിരോ ഽഭവത്
അംഗിരസിന്റെ സന്തതികളുമായി ചേർന്ന്, അവൻ ഇരട്ടശരീരവും ഇരട്ടതലയും ഉള്ളവനായി.
ആശ്രയസ്തു വഷട്കാരോ നിഗ്രഹപ്രഗ്രഹാവപി
വഷട്കാരവും, നിയന്ത്രണവും മോചനവും അവന്റെ ആധാരമായിരുന്നു.