യസ്മാദ്ഭൂതസ്യ ലോകസ്യ ഭവ്യസ്യ ഭവതസ്തഥാ
കഴിഞ്ഞതും ഇപ്പോഴുള്ളതും വരാനിരിക്കുന്നതുമായ ലോകങ്ങൾ കൊണ്ടാണ്—
പ്രധാനഭൂതാ ദേവേന്ദ്രാ ഗുണഭൂതാസ്തഥൈവ ച
ദേവേന്ദ്രന്മാർ, ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവർ എന്നിവരാണ് പ്രധാനമായുള്ളവർ.
യജ്ഞഗന്ധര്വരക്ഷാംസി പിശാചോ രഗമാനുഷാഃ
യജ്ഞങ്ങൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പിശാചുകൾ, മനുഷ്യർ—
ദേവേന്ദ്രാ ഗുരവോ നാഥാ രാജാനഃ പിതരോ ഹി തേ
ദേവേന്ദ്രന്മാർ, ഗുരുക്കന്മാർ, നാഥന്മാർ, രാജാക്കന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ ഇവരാണ്.
ഇത്യേതല്ലക്ഷണം പ്രോക്തം ദേവേന്ദ്രാണാം സമാസതഃ
ഇവയാണ് ദേവേന്ദ്രന്മാരുടെ പൊതുവായ ലക്ഷണം എന്നായി ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഗാധിജഃ കൌശികോ ധീമാന്വിശ്വാമിത്രോ മഹാതപാഃ
ഗാധിയുടെ മകൻ, കൌശികൻ, ധീരനായ വിശ്വാമിത്രൻ, മഹാതപസ്വി—
ബൃഹസ്പതിസുതശ്ചാപി ഭരദ്വാജോ മഹാ യശാഃ
ബ്രഹസ്പതിയുടെ മകനും മഹാപ്രശസ്തനായ ഭരദ്വാജനും—
സ്വായംഭുവോ ഽത്രിര്ഭഗവാന്ബ്രഹ്മകോശഃ സപഞ്ചമഃ
സ്വായംഭുവൻ, ഭഗവാൻ അത്രി, ബ്രഹ്മകോശൻ—ഇവരാണ് അഞ്ചാമൻ.
വത്സരഃ കാശ്യപശ്യൈവ സപ്തൈതേ സാധുസംമതാഃ
വത്സരനും കാശ്യപനും—ഈ ഏഴുപേരും സന്മാർഗ്ഗികൾക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവരാണ്.
ഇക്ഷ്വാകുശ്ച നൃഗശ്ചൈവ ധൃഷ്ടഃ ശര്യാതിരേബ ച
ഇക്ഷ്വാകു, നൃഗ, ധൃഷ്ട, ശര്യാതി എന്നിവരും—
കരൂഷശ്ച പൃഷധ്രശ്ച പാംശുശ്ചനവമഃ സ്മൃതഃ
കരൂഷനും പൃഷധ്രനും പാംശുവും ഒമ്പതാമന്നായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
കീര്തിതാ വൈ തഥാ ഹ്യേതേ സപ്തമം ചൈതദന്തരമ്
ഇവരെയാണ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്; ഇവിടെയുള്ള ഏഴാമത്തേത് ഇതാണ്.
വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച ഭൂയഃ കിം കഥയാമ്യഹമ്
ഇനി വിശദമായും ക്രമമായും ഞാൻ വീണ്ടും പറയേണ്ടതെന്ത്?
തൃതീയം വിസ്തരാത്പാദം സോപോദ്ധാതം പ്രവര്ത്തയ
മൂന്നാമത്തെ ഭാഗം അതിന്റെ ആരംഭവും ഉൾപ്പെടുത്തി വിശദമായി തുടങ്ങൂ.
പാദം സമുച്ചയാദ്വിപ്രാ ഗദതോ മേ നിബോധത
ബ്രാഹ്മണമാരേ, ഞാൻ ഭാഗം സംക്ഷിപ്തമായി പറയുമ്പോൾ നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച നിസര്ഗം ശൃണുത ദ്വിജാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, സൃഷ്ടിയെ വിശദമായും ക്രമമായും നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
മഹ ദേവഗണൈശ്ചൈവ ഋഷിഭിര്ദാനവൈസ്സഹ
മഹാദേവന്മാരോടും മഹർഷിമാരോടും ദാനവന്മാരോടും കൂടെ,
മാനുഷൈഃ പശുഭിശ്ചൈവ പക്ഷിഭിഃ സ്ഥാവരൈഃ സഹ
മനുഷ്യരോടും മൃഗങ്ങളോടും പക്ഷികളോടും ചലനമില്ലാത്തവയോടും കൂടി,
വക്ഷ്യേ വൈവസ്വതം സര്ഗം നമസ്കൃത്യ വിവസ്വതേ
വിവസ്വാനെ വന്ദിച്ച്, വൈവസ്വതന്റെ സൃഷ്ടിയെ ഞാൻ പറയാം.
സ്വായംഭുവേംഽതരേ പൂര്വം സപ്താസന്യേ മഹര്ഷയഃ
മുന്പ് സ്വായംഭുവമന്വന്തരത്തിൽ ഏഴു മഹർഷിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദക്ഷസ്യ ച ഋഷീണാം ച ഭൃഗ്വാദീനാം മഹൌജസാമ്
ഡക്ഷന്റെ പുത്രന്മാരും ഭൃഗുവും മറ്റു മഹാശക്തന്മാരായ ഋഷിമാരും,
ഭൂയഃ സപ്തര്ഷയസ്ത്വേവമുത്പന്നാഃ സപ്ത മാനസാഃ
പിന്നീട് വീണ്ടും ഏഴ് മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹർഷിമാർ ജനിച്ചു.
പ്രജാസംതാനകൃദ്ഭിസ്തൈരുത്പദദ്ഭിര്മഹാത്മഭിഃ
അവ മഹാത്മാക്കൾ, സന്താനങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചവരാൽ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
തേഷാം പ്രസൂതിം വക്ഷ്യാമി വിശുദ്ധജ്ഞാനകര്മണാമ്
ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനവും പ്രവർത്തിയും ഉള്ളവരുടെ ഉത്ഭവം ഞാൻ പറയും.
പുനരാപൂരിതഃ സര്വോ ഗ്രഹനക്ഷത്രമണ്ഡിതഃ
മുഴുവൻ ലോകവും വീണ്ടും ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു നിറഞ്ഞു.
പുത്രത്വേ കല്പിതാശ്ചൈവ തന്നോ നിഗദ സത്തമ
അവരെ പുത്രന്മാരായി കരുതപ്പെട്ടു; അതു നീ ഞങ്ങളോട് പറക, ഉത്തമനേ.
മനോരന്തരമാസാദ്യ പുനര്വൈവസ്വതം കില
മറ്റൊരു മന്വന്തരം എത്തിയപ്പോൾ വീണ്ടും വൈവസ്വതം തന്നെയാണ്.
ഉപപന്നാ ജനേ ലോകേ സകൃദാഗമനാസ്തു ത
ജനങ്ങളുടെ ലോകത്ത്, ഒരിക്കൽ മാത്രം തിരിച്ചു വരുന്നവരാണ് ജനിക്കുന്നത്.
ഏത ഏവ മഹാഭാഗാ വരുണേ വിതതേ ഽധ്വരേ
ഈ മഹത്വമുള്ളവർ തന്നെ, വരുണൻ നടത്തിയ വലിയ യാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
പിതാമഹാത്മജാഃ സര്വേ തന്നഃ ശ്രേയോ ഭവിഷ്യതി
അവരൊക്കെയും പിതാമഹന്റെ സന്തതികളാണ്; അതിനാൽ നമുക്ക് നല്ലതുണ്ടാകട്ടെ.