മാരീചാത്കശ്യപാദ്ദേവാ ജജ്ഞിരേ പരമര്ഷയഃ
മാരീചിയും കശ്യപനും നിന്നു ദേവന്മാരും മഹർഷികളും ജനിച്ചു.
ഭൃഗവോംഽഗിരസശ്ചൈവ തേ ഽഷ്ഠൌ ദേവഗണാഃ സ്മൃതാഃ
ഭൃഗുക്കളും അഗ്നിരസ്സുമാരും എട്ട് ദേവഗണങ്ങളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
സാധ്യാശ്യ വസവോ വിശ്വേ ധര്മപുത്രാസ്ത്രയോ ഗണാഃ
സാധ്യന്മാർ, വസുക്കൾ, വിശ്വദേവന്മാർ, ധർമ്മപുത്രന്മാർ—ഇവ മൂന്നുഗണങ്ങളാണ്.
വൈവസ്വതേംഽതരേ ഹ്യസ്മിന്നിത്യേ തേ ഛന്ദജാ മതാഃ
വൈവസ്വത മന്വന്തരത്തിൽ, ആ ദേവന്മാർ ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഏവം സര്ഗസ്തു മാരീചോ വിജ്ഞേയഃ സാംപ്രതഃ ശുഭഃ
ഇങ്ങനെ, മാരീചിയുടെ സൃഷ്ടി ഇപ്പോൾ ശുഭമായതായാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.
അതീതാനാഗതാ യേ ച വര്ത്തന്തേ സാംപ്രതം ച യേ
കഴിഞ്ഞവരും വരാനിരിക്കുന്നവരും ഇപ്പോൾ ഉള്ളവരും—
ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥാഃ സഹസ്രാക്ഷാഃ പുരന്ദരാഃ
ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥന്മാർ, ആയിരം കണ്ണുള്ള പുരന്ദരന്മാർ—
സര്വൈഃ ക്രതുശതേനേഷ്ടം പൃഥക്ഛതഗുണേന തു
അവരൊക്കെയും വേറിട്ട ഗുണങ്ങളോടെ നൂറുകണക്കിന് യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
അഭിഭൂയാവതിഷ്ഠന്തി ധര്മാദ്യൈഃ കാരണൈരപി
ധർമ്മാദി കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടും അവർ ജയിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നു.
ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥാ യഥാ തേ പ്രഭവിഷ്ണവഃ
ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥന്മാർ ശക്തന്മാരെപ്പോലെ തന്നെ ശക്തരാണ്.
ഭൂതഭവ്യഭവദ്ധ്യേത ത്സമൃതം ലോകത്രയം ദ്വിജൈഃ
ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥന്മാരെ ദ്വിജന്മാർ ലോകത്രയമായി ഓർക്കുന്നു.
ഭവ്യം സ്മൃതം ദിവം ഹ്യേതത്തേഷാം വക്ഷ്യാമി സാധനമ്
ഭാവി സ്വർഗ്ഗം എന്നാണു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്; അതിനെ നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗം ഞാൻ ഇനി വിശദീകരിക്കും.
ഭൂരിതി വ്യാഹൃതം പൂര്വം ഭൂര്ലോകോ ഽയമഭൂത്തദാ
ആദ്യം 'ഭൂ' എന്ന ശബ്ദം ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടു, അങ്ങനെ ഈ ഭൂലോകം ഉല്പത്തി നേടി.
ഭൂതത്വാദ്ദര്ശനാച്ചൈവ ഭൂര്ലോകോ ഽയമഭൂത്തതഃ
ഇവിടെ സത്തയും ദർശനവും കൊണ്ടാണ് ഈ ലോകം 'ഭൂലോകം' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
ഭൂതേ ഽസ്മിന്ഭവദിത്യുക്തം ദ്വിതീയം ബ്രഹ്മണാ പുനഃ
ഈ ലോകത്തിൽ പിന്നീട് ബ്രഹ്മാവ് 'ഭുവഃ' എന്ന വാക്ക് ഉച്ചരിച്ചു.
ഭവനാത്തു ഭുവല്ലോകോ നിരുത്തയാ ഹി നിരുച്യതേ
ഭവനം എന്നതിൽ നിന്നാണ് ഭൂവർലോകം എന്ന പേര് ലഭിച്ചത് എന്നു വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു.
ഉത്പന്നേ തു തഥാ ലോകേ ദ്വിതീയേ ബ്രഹ്മണാ പുനഃ
അങ്ങനെ രണ്ടാമത്തെ ലോകം ഉല്പത്തി നേടിയപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും അതു ഉച്ചരിച്ചു.
അനാഗതേ ഭവ്യ ഇത ശബ്ദ ഏഷ വിഭാവ്യതേ
ഇനിയും വരാനിരിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കാൻ 'ഭവ്യ' എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഭൂരിതീയം സ്മൃതാ ഭൂമിരന്തരിക്ഷം ഭുവഃ സ്മൃതമ്
'ഭൂ' ഭൂമി എന്നായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു, 'ഭുവഃ' അന്തരീക്ഷം എന്നായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ത്രൈലോക്യയുക്തൈര്വ്യാഹാരൈസ്തിസ്രോ വ്യാഹൃതയോ ഽഭവന്
ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഈ മൂന്ന് വ്യാഹൃതികൾ ഉല്പത്തി നേടി.
യസ്മാദ്ഭൂതസ്യ ലോകസ്യ ഭവ്യസ്യ ഭവതസ്തഥാ
കഴിഞ്ഞതും ഇപ്പോഴുള്ളതും വരാനിരിക്കുന്നതുമായ ലോകങ്ങൾ കൊണ്ടാണ്—
പ്രധാനഭൂതാ ദേവേന്ദ്രാ ഗുണഭൂതാസ്തഥൈവ ച
ദേവേന്ദ്രന്മാർ, ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവർ എന്നിവരാണ് പ്രധാനമായുള്ളവർ.
യജ്ഞഗന്ധര്വരക്ഷാംസി പിശാചോ രഗമാനുഷാഃ
യജ്ഞങ്ങൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പിശാചുകൾ, മനുഷ്യർ—
ദേവേന്ദ്രാ ഗുരവോ നാഥാ രാജാനഃ പിതരോ ഹി തേ
ദേവേന്ദ്രന്മാർ, ഗുരുക്കന്മാർ, നാഥന്മാർ, രാജാക്കന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ ഇവരാണ്.
ഇത്യേതല്ലക്ഷണം പ്രോക്തം ദേവേന്ദ്രാണാം സമാസതഃ
ഇവയാണ് ദേവേന്ദ്രന്മാരുടെ പൊതുവായ ലക്ഷണം എന്നായി ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഗാധിജഃ കൌശികോ ധീമാന്വിശ്വാമിത്രോ മഹാതപാഃ
ഗാധിയുടെ മകൻ, കൌശികൻ, ധീരനായ വിശ്വാമിത്രൻ, മഹാതപസ്വി—
ബൃഹസ്പതിസുതശ്ചാപി ഭരദ്വാജോ മഹാ യശാഃ
ബ്രഹസ്പതിയുടെ മകനും മഹാപ്രശസ്തനായ ഭരദ്വാജനും—
സ്വായംഭുവോ ഽത്രിര്ഭഗവാന്ബ്രഹ്മകോശഃ സപഞ്ചമഃ
സ്വായംഭുവൻ, ഭഗവാൻ അത്രി, ബ്രഹ്മകോശൻ—ഇവരാണ് അഞ്ചാമൻ.
വത്സരഃ കാശ്യപശ്യൈവ സപ്തൈതേ സാധുസംമതാഃ
വത്സരനും കാശ്യപനും—ഈ ഏഴുപേരും സന്മാർഗ്ഗികൾക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവരാണ്.
ഇക്ഷ്വാകുശ്ച നൃഗശ്ചൈവ ധൃഷ്ടഃ ശര്യാതിരേബ ച
ഇക്ഷ്വാകു, നൃഗ, ധൃഷ്ട, ശര്യാതി എന്നിവരും—