ദൌഹിത്രശ്ചൈവ സോമസ്യ കഥം ശ്ര്വശുരതാം ഗതഃ
സോമന്റെ മകൻ എങ്ങനെ ശ്രവശുരനായത്?
ഋഷയോ ഽത്ര ന സുഹ്യന്തി വിദ്യാവന്തശ്ച യേ ജനാഃ
ഇവിടെ ഋഷികളും ജ്ഞാനമുള്ളവരും സന്തോഷിക്കുന്നില്ല.
പുനശ്ചൈവ നിരുധ്യന്തേ വിദ്വാംസ്തത്ര ന മുഹ്യതി
വീണ്ടും അവരെ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ ജ്ഞാനിയ്ക്ക് അവിടെ ഭ്രമം ഉണ്ടാകില്ല.
തപ ഏവ ഗരീയോ ഽഭൂത്പ്രഭാവശ്ചൈവ കാരണമ്
തപസ്സാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതമായത്; ശക്തിയാണ് അതിന്റെ കാരണമായത്.
പ്രജാവാനായുഷസ്തീര്ണഃ സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ
മക്കളും ദീർഘായുസും ലഭിച്ചവൻ, ഈ ലോകം കടന്നുപോയാൽ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഇത്യേതേ ഷട് നിസര്ഗാശ്ച ക്രാന്താ മന്വന്തരാത്മകാഃ
ഇങ്ങനെ, ഈ ആറു സ്വാഭാവിക സൃഷ്ടികളും ഓരോ മന്വന്തരമായും കഴിഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു.
ഏതേ സര്ഗാ യഥാ പ്രാജ്ഞൈഃ പ്രോക്താ യേ ദ്വിജസത്തമാഃ
ഈ സൃഷ്ടികളെ ജ്ഞാനികൾ വിശദമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ.
അന്യൂനാനതിരിക്താസ്തേ സര്വേ സര്ഗാ വിവസ്വതഃ
വിവസ്വാന്റെ ഈ സൃഷ്ടികൾ പറഞ്ഞതിലധികമോ കുറവോ ഒന്നുമല്ല.
ഏതാനേവ ഗുണാനേതി യഃ പഠന്നനസൂയകഃ
ഈ ഗുണങ്ങൾ ദ്വേഷമില്ലാതെ വായിക്കുന്നവൻ അവയെ തന്നെ പ്രാപിക്കും.
സമാസവ്യാസതഃ സര്ഗം ബ്രുവതോ മേ നിബോധത
സൃഷ്ടിയുടെ സംക്ഷിപ്തവും വിശദവുമായ വിവരണം ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിക്കൂ.
മാരീചാത്കശ്യപാദ്ദേവാ ജജ്ഞിരേ പരമര്ഷയഃ
മാരീചിയും കശ്യപനും നിന്നു ദേവന്മാരും മഹർഷികളും ജനിച്ചു.
ഭൃഗവോംഽഗിരസശ്ചൈവ തേ ഽഷ്ഠൌ ദേവഗണാഃ സ്മൃതാഃ
ഭൃഗുക്കളും അഗ്നിരസ്സുമാരും എട്ട് ദേവഗണങ്ങളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
സാധ്യാശ്യ വസവോ വിശ്വേ ധര്മപുത്രാസ്ത്രയോ ഗണാഃ
സാധ്യന്മാർ, വസുക്കൾ, വിശ്വദേവന്മാർ, ധർമ്മപുത്രന്മാർ—ഇവ മൂന്നുഗണങ്ങളാണ്.
വൈവസ്വതേംഽതരേ ഹ്യസ്മിന്നിത്യേ തേ ഛന്ദജാ മതാഃ
വൈവസ്വത മന്വന്തരത്തിൽ, ആ ദേവന്മാർ ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഏവം സര്ഗസ്തു മാരീചോ വിജ്ഞേയഃ സാംപ്രതഃ ശുഭഃ
ഇങ്ങനെ, മാരീചിയുടെ സൃഷ്ടി ഇപ്പോൾ ശുഭമായതായാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.
അതീതാനാഗതാ യേ ച വര്ത്തന്തേ സാംപ്രതം ച യേ
കഴിഞ്ഞവരും വരാനിരിക്കുന്നവരും ഇപ്പോൾ ഉള്ളവരും—
ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥാഃ സഹസ്രാക്ഷാഃ പുരന്ദരാഃ
ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥന്മാർ, ആയിരം കണ്ണുള്ള പുരന്ദരന്മാർ—
സര്വൈഃ ക്രതുശതേനേഷ്ടം പൃഥക്ഛതഗുണേന തു
അവരൊക്കെയും വേറിട്ട ഗുണങ്ങളോടെ നൂറുകണക്കിന് യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
അഭിഭൂയാവതിഷ്ഠന്തി ധര്മാദ്യൈഃ കാരണൈരപി
ധർമ്മാദി കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടും അവർ ജയിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നു.
ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥാ യഥാ തേ പ്രഭവിഷ്ണവഃ
ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥന്മാർ ശക്തന്മാരെപ്പോലെ തന്നെ ശക്തരാണ്.
ഭൂതഭവ്യഭവദ്ധ്യേത ത്സമൃതം ലോകത്രയം ദ്വിജൈഃ
ഭൂതഭവ്യഭവന്നാഥന്മാരെ ദ്വിജന്മാർ ലോകത്രയമായി ഓർക്കുന്നു.
ഭവ്യം സ്മൃതം ദിവം ഹ്യേതത്തേഷാം വക്ഷ്യാമി സാധനമ്
ഭാവി സ്വർഗ്ഗം എന്നാണു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്; അതിനെ നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗം ഞാൻ ഇനി വിശദീകരിക്കും.
ഭൂരിതി വ്യാഹൃതം പൂര്വം ഭൂര്ലോകോ ഽയമഭൂത്തദാ
ആദ്യം 'ഭൂ' എന്ന ശബ്ദം ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടു, അങ്ങനെ ഈ ഭൂലോകം ഉല്പത്തി നേടി.
ഭൂതത്വാദ്ദര്ശനാച്ചൈവ ഭൂര്ലോകോ ഽയമഭൂത്തതഃ
ഇവിടെ സത്തയും ദർശനവും കൊണ്ടാണ് ഈ ലോകം 'ഭൂലോകം' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
ഭൂതേ ഽസ്മിന്ഭവദിത്യുക്തം ദ്വിതീയം ബ്രഹ്മണാ പുനഃ
ഈ ലോകത്തിൽ പിന്നീട് ബ്രഹ്മാവ് 'ഭുവഃ' എന്ന വാക്ക് ഉച്ചരിച്ചു.
ഭവനാത്തു ഭുവല്ലോകോ നിരുത്തയാ ഹി നിരുച്യതേ
ഭവനം എന്നതിൽ നിന്നാണ് ഭൂവർലോകം എന്ന പേര് ലഭിച്ചത് എന്നു വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു.
ഉത്പന്നേ തു തഥാ ലോകേ ദ്വിതീയേ ബ്രഹ്മണാ പുനഃ
അങ്ങനെ രണ്ടാമത്തെ ലോകം ഉല്പത്തി നേടിയപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും അതു ഉച്ചരിച്ചു.
അനാഗതേ ഭവ്യ ഇത ശബ്ദ ഏഷ വിഭാവ്യതേ
ഇനിയും വരാനിരിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കാൻ 'ഭവ്യ' എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഭൂരിതീയം സ്മൃതാ ഭൂമിരന്തരിക്ഷം ഭുവഃ സ്മൃതമ്
'ഭൂ' ഭൂമി എന്നായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു, 'ഭുവഃ' അന്തരീക്ഷം എന്നായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ത്രൈലോക്യയുക്തൈര്വ്യാഹാരൈസ്തിസ്രോ വ്യാഹൃതയോ ഽഭവന്
ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഈ മൂന്ന് വ്യാഹൃതികൾ ഉല്പത്തി നേടി.