ഭൃഗ്വാദയസ്തു യേ സൃഷ്ടാ ന ച തേ ബ്രഹ്മവാദിനഃ
ഭൃഗു മുതലായവരെ സൃഷ്ടിച്ചെങ്കിലും അവർ ബ്രഹ്മത്തെ കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നവരല്ല.
ദ്വാദശൈതേ പ്രസൂയന്തേ സഹ രൂദ്രേണ ച ദ്വിജാഃ
ഈ പന്ത്രണ്ടുപേരും രുദ്രനോടൊപ്പം ജനിച്ചവരാണു, ദ്വിജന്മാരേ.
പൂര്വോത്പത്തൌ പുരാ ഹ്യേതൌ സര്വേഷാമപി പൂര്വജൌ
മുന്പത്തെ സൃഷ്ടിയിൽ, ഇവരിരുവരും എല്ലാവരിലും മുതിർന്നവരായിരുന്നു.
വിരജേതേ ഽത്ര വൈ ലോകേ തേജസാക്ഷിപ്യ ചാത്മനഃ
സ്വന്തം തേജസ്സിൽ നിന്ന് എടുത്തു, അവർ ലോകത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
പ്രജാധര്മം ച കാമം ച വര്തയേതേ മഹൌജസൌ
വളരെയധികം ശക്തിയോടെ, അവർ സന്തതിയും ധർമ്മവും കാമവും നിലനിർത്തുന്നു.
തതഃ സനത്കുമാരേതി നാമ തസ്യ പ്രതിഷ്ഠിതമ്
അതിനുശേഷം, സനത്കുമാരൻ എന്ന പേര് അവനു ലഭിച്ചു.
ക്രിയാവന്തഃ പ്രജാവന്തോ മഹര്ഷിഭിരലങ്കൃതാഃ
ക്രിയയിലും സന്തതിയിലും സമ്പന്നരായി, മഹർഷിമാരാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരായി.
തതോ ഽസുരാന്പിതൄന്ദേവാന്മനുഷ്യാംശ്ചാസൃജത്പ്രഭുഃ
അതിനുശേഷം, പ്രഭു അസുരന്മാരെയും പിതൃവുമാരെയും ദേവന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
പ്രജനനാന്മനുഷ്യാന്വൈ ജഘനാന്നിര്മമേ ഽസുരാന്
അവന്റെ അരയിലിൽ നിന്നാണ് മനുഷ്യരെ സൃഷ്ടിച്ചത്; തൊട്ടടുത്ത ഭാഗത്തു നിന്നാണ് അസുരന്മാരെ ഉണ്ടാക്കിയതും.
സുധായാശ്ച പിതൄംശ്ചൈവ ദേവദേവഃ സസര്ജഹ
അമൃതത്തിൽ നിന്ന്, ദേവദേവൻ പിതൃങ്ങൾക്കും ജനനം നൽകി.
സനസശ്ച മനുഷ്യാംശ്ച പിതൃവന്മഹതഃ പിതൄന്
ചിന്തയിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരും, മഹാപിതാക്കന്മാരെപ്പോലെ പിതാക്കന്മാരെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഋചോ യജൂംഷി സാമാനി നിര്മമേ യജ്ഞസിദ്ധയേ
യജ്ഞങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ വേണ്ടി, ഋക്, യജുർ, സാമ വേദങ്ങൾ അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
ബ്രഹ്മണസ്തു പ്രജാസര്ഗം ദേവാര്ഷിപിതൃമാനവമ്
ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ദേവന്മാർ, ഋഷിമാർ, പിതാക്കന്മാർ, മനുഷ്യർ എന്നിവരുടെ സൃഷ്ടി ഉദിച്ചുവന്നു.
യക്ഷാന്പിശാചാന് ഗന്ധര്വാന്സര്വശോ ഽപ്സരസസ്തഥാ
യക്ഷന്മാരെയും, പിശാചുകളെയും, ഗന്ധർവന്മാരെയും, എല്ലാ അപ്സരസ്സുകളെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
അവ്യയം വാ വ്യയഞ്ചൈവ ദ്വയം സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
ക്ഷയിക്കുന്നതും അക്ഷയവുമായതും, ചലിക്കുന്നതും അചലവുമായതും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
താന്യേവ പ്രതിപദ്യന്തേ സൃജ്യമാനാഃ പുനഃ പുനഃ
ഈ ജീവികൾ വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.
തേഷാമേവ പൃഥക് സൂതമവിഭക്തം ത്രയം വിദുഃ
ഇവയ്ക്കെല്ലാം വേറിട്ടും, ഒന്നിച്ചും, മൂന്നു തരത്തിലുള്ള ഉത്ഭവം ഉണ്ടെന്ന് അവർ അറിയുന്നു.
കര്മ സ്വവിഷയം പ്രാഹുഃ സത്ത്വസ്ഥാഃ സമദര്ശിനഃ
സമദർശികളായ സത്വഗുണമുള്ളവർ, പ്രവൃത്തികൾ അവയുടെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ചാണെന്ന് പറയുന്നു.
ദിവശബ്ദേന പഞ്ചൈതേ നിര്മമേ സമഹേശ്വരഃ
'ദിവ' എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് മഹേശ്വരൻ ഈ അഞ്ചിനെ സൃഷ്ടിച്ചത്.
ശര്വര്യാം ന പ്രസൂയന്തേ പുനസ്തേഭ്യോദധത്പ്രഭുഃ
രാത്രിയിൽ ഇവയ്ക്ക് ജനനം ഉണ്ടാകുന്നില്ല; വീണ്ടും, പ്രഭു അവയെ തിരികെ വിളിക്കുന്നു.
മഹദാദ്യാ വിശേഷാന്താ വികാരാഃ പ്രാകൃതാഃ സ്വയമ്
മഹത്തിൽ നിന്ന് പ്രത്യേകത വരെയും തുടങ്ങിയ എല്ലാ രൂപഭേദങ്ങളും സ്വാഭാവികമാണ്.
നദീഭിശ്ച സമുദ്രൈശ്ച പര്വതൈശ്ച സഹസ്രശഃ
നദികളും, സമുദ്രങ്ങളും, ആയിരക്കണക്കിന് പർവതങ്ങളും ചേർന്നാണ്.
അസ്മിന് ബ്രഹ്മവനേ ഽവ്യക്തോ ബ്രഹ്മാ ചരതി സര്വവിത്
ഈ ബ്രഹ്മാവനത്തിൽ, അദൃശ്യനായ ബ്രഹ്മാവ് എല്ലാം അറിയുന്നവനായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ബുദ്ധിസ്കന്ധമയശ്ചൈവ ഇന്ദ്രിയാന്തരകോടരഃ
ബുദ്ധിയുടെ കൂട്ടവും, അകത്തുള്ള ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ആന്തരിക ഭാഗവും അതിലുണ്ട്.
ധര്മാധര്മസുപുഷ്പസ്തു സുഖദുഃഖഫലോദയഃ
ധർമ്മവും അധർമ്മവും പുഷ്പിച്ചപ്പോൾ, സുഖവും ദുഃഖവും ഫലമായി ലഭിക്കുന്നു.
ഏതദ്ബ്രഹ്മവനം ചൈവ ബ്രഹ്മവൃക്ഷസ്യ തസ്യ തത്
ഇതാണ് ആ ബ്രഹ്മവൃക്ഷത്തിന്റെ ബ്രഹ്മാവനം.
പ്രധാനം പ്രകൃതിംമായാം ചൈവാഹുസ്തത്ത്വചിന്തകാഃ
തത്വങ്ങളെ ആലോചിക്കുന്നവർ അതിനെ ആദിമവസ്തു, പ്രകൃതി, മായ എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു.
അബുദ്ധിപൂര്വകാഃ സര്ഗാ ബ്രഹ്മണഃ പ്രാകൃതാസ്ത്രയഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മൂന്നു ആദിമ സൃഷ്ടികളും മനസ്സിൽ ഉദ്ദേശമില്ലാതെ സംഭവിച്ചു.
വൈകല്പാത്സംപ്രവര്തന്തേ ബ്രഹ്മണസ്തേഭിമന്യവഃ
വ്യത്യാസം മൂലം ആ സൃഷ്ടികൾ ആരംഭിക്കുന്നു; അവയുടെ കാരണമായി ബ്രഹ്മാവിനെ കരുതുന്നു.
സര്ഗാഃ പരസ്പരോത്പന്നാഃ കാരണം തു ബുധൈഃ സ്മൃതമ്
സൃഷ്ടികൾ പരസ്പരം നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു; അതിന്റെ കാരണം ജ്ഞാനികൾ തിരിച്ചറിയുന്നു.