യക്ഷൈ രാക്ഷസഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിര്യഥാ പുരാ
യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്പ്സരസ്മാർ എന്നിവരാൽ, പഴയകാലത്തെപ്പോലെ,
തേഷാം പാത്രവിശേഷാംശ്ച ദോഗ്ധാരം ക്ഷീരമേവ ച
അവരുടെ പ്രത്യേക പാത്രങ്ങളും, പാൽ ചുരണ്ടുന്നവരും, പാൽതന്നെയും,
യഥാ ക്ഷീരവിശേഷാംശ്ച സര്വാനേവാനുപൂര്വശഃ
പലതരം പാൽപോലെയാണ് എല്ലാം ക്രമമായി മാറുന്നത്.
കുദ്ധൈര്മഹര്ഷിഭിഃ പൂര്വൈഃ കാരണം ബ്രൂഹി തദ്ധി നഃ
മുന്പത്തെ മഹർഷിമാരാൽ ഇതെല്ലാം പരിശോധിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ, ഇതിന്റെ കാരണം ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
ഏകാഗ്രാഃ പ്രയതാശ്ചൈവ ശുശ്രൂഷധ്വം ദ്വിജോത്തമാഃ
നിങ്ങൾ ഏകാഗ്രതയോടെ പരിശ്രമിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം, ഉത്തമനായ ദ്വിജന്മാരേ.
വര്ത്തനീയമിദം ബ്രഹ്മ നാവ്രതായ കഥഞ്ചന
ബ്രഹ്മനേ, വ്രതം ഇല്ലാത്തവർക്കു ഈ മാർഗം ഒരിക്കലും പറയരുത്.
രഹസ്യമൃഷിഭിഃ പ്രോക്തം ശൃണുയാദ്യോ ഽനസൂയകഃ
മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞ ഈ രഹസ്യം അസൂയ ഇല്ലാത്തവൻ കേൾക്കട്ടെ.
ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ നമസ്കൃത്യ ന സ ശോചേത്കൃതാകൃതമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വന്ദിച്ചാൽ ചെയ്തതിലും ചെയ്യാത്തതിലും അവൻ ദുഃഖിക്കില്ല.
അത്രിവംശസമുത്പന്നോ ഹ്യങ്ഗോ നാമ പ്രജാപതിഃ
അത്രിവംശത്തിൽ നിന്നാണ് അങ്ക എന്ന പ്രജാപതി ജനിച്ചത്.
ജാതോ മൃത്യുസുതായാം വൈ സുനീഥായാം പ്രജാപതിഃ
മൃത്യുവിന്റെ മകൾ സുനീതയിൽ നിന്നാണ് ആ പ്രജാപതി ജനിച്ചത്.
സ ധര്മം വൃഷ്ഠതഃ കൃത്വാ കാമാല്ലോകേഷ്വര്തത
അവൻ ധർമ്മം പൂർണ്ണമായി പാലിച്ച ശേഷം ലോകങ്ങളിൽ കാമത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി.
വേദശാസ്ത്രാണ്യതിക്രമ്യ സോ ഽധര്മേ നിരതോ ഽഭവത്
വേദവും ശാസ്ത്രങ്ങളും ലംഘിച്ച് അവൻ അധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനമുണ്ടാക്കി.
ന പിബന്തി തദാ സോമം മഹായജ്ഞേഷു ദേവതാഃ
അപ്പോൾ മഹായാഗങ്ങളിൽ ദേവന്മാർ സോമം കുടിച്ചില്ല.
ആസീത്പ്രതിജ്ഞാ ക്രൂരേയം വിനാശേ പ്രത്യുപസ്ഥിതേ
നാശം അടുത്തപ്പോൾ ക്രൂരമായ ഒരു പ്രതിജ്ഞ ഉണ്ടായി.
മയി യജ്ഞാ വിധാതവ്യാ മയി ഹോതവ്യമിത്യപി
എനിക്ക് വേണ്ടി യാഗങ്ങൾ നടത്തണം, എനിക്ക് വേണ്ടി ഹോമം ചെയ്യണം എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഊചുര്മഹര്ഷയഃ സര്വേ മരീചിപ്രമുഖാസ്തദാ
അപ്പോൾ മരീചിയെ മുന്നോട്ട് നിർത്തി മഹർഷിമാർ എല്ലാവരും പറഞ്ഞു:
ത്വം മാ കാര്ഷീരധര്മം വൈ നൈഷ ധര്മഃ സനാതനഃ
നീ അധർമ്മം ചെയ്യരുത്; ഇതാണ് ശാശ്വതധർമ്മമല്ല.
പാലയിഷ്യേ പ്രജാശ്ചേതി പൂര്വം തേ സമയഃ കൃതഃ
ജനങ്ങളെ ഞാൻ രക്ഷിക്കും എന്ന് നീ മുമ്പ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തില്ലേ.
വേനഃ പ്രഹസ്യ ദുര്ബുദ്ധിര്വിദിതേന ച കോവിദഃ
വേനൻ, ദുഷ്ടബുദ്ധിയോടെ, അറിഞ്ഞിട്ടും പരിഹസിച്ച് പറഞ്ഞു.
വീര്യണ തപസാ സത്യൈര്മയാ വാ കഃ സമോ ഭുവി
എന്റെ ശക്തിയിലും തപസ്സിലും സത്യത്തിലും ഭൂമിയിൽ എനിക്ക് തുല്യൻ ആരുണ്ട്?
പ്രഭവം സര്വലോകാനാം ധര്മാണാം ച വിശേഷതഃ
എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവം, പ്രത്യേകിച്ച് ധർമ്മങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം.
സൃജേയം വാ ഗ്രസേയം വാ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ചാലോ ഇല്ലാതാക്കിയാലോ, ഇതിൽ ആലോചന വേണ്ടതില്ല.
അനുനേതും തദാ വേനസ്തതഃ ക്രുദ്ധാ മഹര്ഷയഃ
അപ്പോൾ വേനനെ തടയാൻ മഹർഷിമാർ കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
തതോ ഽസ്യ വാമഹസ്തം തേ മമന്ഥുര്ഭൃശകോപിതാഃ
അതിനുശേഷം, അത്യന്തം കോപത്തോടെ അവർ അവന്റെ ഇടത് കൈ ചുരണ്ടി.
ഹ്രസ്വോ ഽതിമാത്രം പുരുഷഃ കൃഷ്ണശ്ചാപി ബഭൂവ ഹ
അവിടെ അത്യന്തം ചെറുതും കറുത്തവനുമായ ഒരു പുരുഷൻ പിറന്നു.
തമാര്ത്തം വിഹ്വലം ദൃഷ്ട്വാ നിഷീദേത്യബ്രുവന്കില
അവനെ ദു:ഖത്തിലും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലും കാണുമ്പോൾ, അവർ പറഞ്ഞു: 'ഇറങ്ങി ഇരിക്കൂ'.
ധീവരാനസൃജച്ചാപി വേനകല്മഷസംഭവാന്
വേനന്റെ അശുദ്ധിയിൽ നിന്ന് അവൻ മീൻപിടിത്തക്കാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.
അധര്മരുചയശ്ചാപി വിദ്ധി താന്വേനകല്മഷാന്
വേനന്റെ അശുദ്ധിയിൽ നിന്നവരെ അധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവരായി അറിയണം.
അരണീമിവ സംരബ്ധാ മമന്ഥുര്ജാതമന്യവഃ
അഗ്നി ഉരുക്കുന്ന കട്ടകളെപ്പോലെ, അവർ ക്രോധത്തോടെ ചുരണ്ടി.
പൃഥോഃ കരതലാദ്വാപി യസ്മാജ്ജാതഃ പൃഷുസ്തതഃ
പൃഥുവിന്റെ കൈയിലിൽ നിന്നാണ് അവൻ ജനിച്ചതിനാൽ അവനെ പൃഥു എന്ന് വിളിച്ചു.