ക്ഷീണേ മന്വന്തരേ പൂര്വേ പ്രവൃത്തേ ചാപരേ പുനഃ
മുന്പത്തെ മന്വന്തരം അവസാനിച്ച് പുതിയതാരംഭിക്കുമ്പോള്—
സപ്തര്ഷയോ മനുശ്ചൈവ കാലാപേക്ഷാസ്തു യേ സ്ഥിതാഃ
ഏഴു മഹർഷിമാരും മനുവും കാലത്തിന്റെ അനുസരണയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
മന്വന്തരോത്സവസ്യാര്ഥേ സംതത്യര്ഥേ ച സര്വദാ
മന്വന്തരത്തിന്റെ ഉത്സവത്തിനും തുടർച്ചയ്ക്കുമാണ് അവര് എല്ലായ്പ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നത്.
ദ്വന്ദ്വേഷു സംപ്രവൃത്തേഷു ഉത്പന്നാസ്വൌഷധീഷു ച
ജോഡിയുകള് രൂപപ്പെടുമ്പോഴും ഔഷധികള് ഉദിച്ചുവരുമ്പോഴും—
വാര്ത്തായാം സംപ്രവൃത്തായാം ധര്മേ ചൈവോപസംസ്ഥിതേ
ജീവിക ആരംഭിക്കുമ്പോഴും ധര്മ്മം ഉറപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോഴും—
അഗ്രാമനഗരേ ചൈവ വര്ണാശ്രമവിവര്ജിതേ
ജാതിയും ആശ്രമവ്യത്യാസങ്ങളും ഇല്ലാത്ത ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും—
സപ്തര്ഷയോ മനുശ്ചൈവ സംതാനാര്ഥം വ്യവസ്ഥിതാഃ
ഏഴു മഹർഷിമാരും മനുവും തുടർച്ചയ്ക്കായി അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഉത്പദ്യന്തേ ഹി പൂര്വേഷാം നിധനേഷ്വിഹ പൂര്വവത്
മുന്പുള്ളവര് ഇവിടെ ഇല്ലാതാകുമ്പോള്, പഴയതുപോലെ പുതിയവര് ജനിക്കുന്നു.
സര്പാ ഭൂതപിശാചാശ്ച ഗന്ധര്വാ യക്ഷരാക്ഷസാഃ
പാമ്പുകളും ഭൂതങ്ങളും പ്രേതങ്ങളും ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ ഇവരും,
സപ്തര്ഷയോ മനുശ്ചവ ഹ്യാദൌ മന്വന്തരസ്യ ഹി
ഏഴു മഹർഷിമാരും മനുവും മന്വന്തരത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ,
ഋഷീണാം ബ്രഹ്മചര്യേണ ഗത്വാനൃണ്യം തു വ തദാ
ആ മഹർഷിമാർ ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ നിലകൊണ്ട് എല്ലാ കടപ്പാടുകളിൽ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞു.
ശതംവര്ഷസഹസ്രാണാം ധര്മേ വര്ണാത്മകേ സ്ഥിതാഃ
അവർ നൂറായിരം വർഷങ്ങൾ നീണ്ടു, തങ്ങളുടെ വർണ്ണത്തിന് അനുയോജ്യമായി ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നു.
സ്ഥാപയിത്വാശ്രമാംശ്ചൈവ സ്വര്ഗായ ദേധിരേ മനഃ
അവർ തങ്ങളുടെ ആശ്രമങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് മനസ്സ് ചൊരിഞ്ഞത്.
പൂര്വദേവാസ്തതസ്തേ വൈ സ്ഥിതാ ധര്മേണ കൃത്സ്നശഃ
അവിടെ മുമ്പത്തെ ദേവന്മാർ മുഴുവനും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നു.
മന്ത്രൈഃ സഹോര്ധ്വം ഗച്ഛന്തി മഹര്ലോകമനാമയമ്
മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി അവർ പാപമില്ലാത്ത മഹർലോകത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു പോകുന്നു.
അവേക്ഷമാണാ വശിനസ്തിഷ്ഠന്ത്യാ ഭൂതസംപ്ലവാത്
അവിടെ സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ളവർ എല്ലാം ശ്രദ്ധിച്ച്, സൃഷ്ടികളൊന്നും ഇല്ലാതാകുന്നതുവരെ അവിടെ തന്നെ തുടരുന്നു.
ശൂന്യേഷു ദേവസ്ഥാനേഷു ത്രൈലോക്യേ തേഷു സര്വശഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ള ദേവാലയങ്ങൾ ശൂന്യമായപ്പോൾ, ആ സ്ഥലങ്ങളിൽ,
തതസ്തേ തപസാ യുക്താഃ സ്ഥാനാന്യാപൂരയന്തി ച
അവർ തപസ്സിൽ ഉറച്ച്, ആ സ്ഥാനങ്ങൾ വീണ്ടും നിറയ്ക്കുന്നു.
സപ്തര്ഷീണാം മനോശ്ചൈവ ദേവാനാം പിതൃഭിഃ സഹ
ഏഴു മഹർഷിമാർ, മനു, ദേവന്മാർ, പിതാക്കന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന്,
തേഷാം സംതത്യവിച്ഛേദ ഇഹാമന്വന്തരക്ഷയാത്
മന്വന്തരത്തിന്റെ അവസാനം വന്നാലും ഇവരുടെ വംശപരമ്പര ഇവിടെ ഒരിക്കലും മുറിയുന്നില്ല.
മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ്
എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും, സൃഷ്ടികൾ ഇല്ലാതാകുന്നതുവരെ,
അതീതാനാഗതാനാം വൈ പ്രോക്തം സ്വായംഭുവേന തു
കഴിഞ്ഞതിലും വരാനിരിക്കുന്നതിലും ഇതെല്ലാം സ്വായംഭുവൻ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഏവം സംതത്യവിച്ഛേദോ ഭവത്യാഭൂതസംപ്ലവാത്
ഇങ്ങനെ, സൃഷ്ടികൾ ഇല്ലാതാകുന്നതുവരെ വംശപരമ്പരയുടെ തുടർച്ച നിലനിൽക്കുന്നു.
മഹാജനം ചൈവ ജനാന്തപശ്ച ചൈകാന്തഗാനി പ്രഭവന്തി സത്യേ
മഹാനുഭവരും ജനങ്ങളുടെ അവസാനവും സത്യയുഗത്തിൽ മാത്രം ഉദയം ചെയ്യുന്നു.
സ്ത്യേ സ്ഥിതാ നിത്യതയാ തു നിത്യം പ്രാപ്തേ വികാരേ പ്രതിസര്ഗ കാലേ
സത്യയുഗത്തിൽ അവർ എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു; പക്ഷേ, മാറ്റം വന്ന് പുനഃസൃഷ്ടിയുടെ സമയത്ത്,
തതോ ഽഭിയോഗാ വിഷയപ്രഹാണാദ്വിശന്തി നാരായണമേവ ദേവമ്
അപ്പോൾ, വിഷയങ്ങളിൽ നിന്നു വിട്ടുനിൽക്കുകയും എല്ലാ ആസക്തികളും ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത്, അവർ നാരായണനിൽ മാത്രം ലയിക്കുന്നു.
ക്ഷണം ന വൈ തിഷ്ഠതി ജീവലോകഃ ക്ഷയോദയാഭ്യാം പരിവര്തമാനഃ
ജീവജഗത്ത് ഒരുപോലും ഒരു നിമിഷം പോലും നിലനിൽക്കുന്നില്ല; എല്ലാം ക്ഷയം വളർച്ച എന്നിവയിലൂടെ തുടർച്ചയായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
വായുപ്രണീതാന്യുപലഭ്യ ദൃശ്യാദ് ദിവ്യൌജസാം വ്യാസസമാസയോഗൈഃ
കാറ്റ് കൊണ്ടു നീങ്ങുന്നവയെ മനസ്സിലാക്കി, വ്യാസന്റെ സംക്ഷിപ്തവും വിശദവുമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ കൊണ്ടും ദൈവിക ശക്തിയാലും ഇവയെ ഗ്രഹിക്കാം.
സുരേശസപ്തര്ഷിപിതൃപ്രജേശൈര്യുക്താനി സമ്യക് പരിവര്ത്തനാനി
ദേവന്മാരുടെ അധിപന്മാർ, ഏഴു മഹർഷിമാർ, പിതാക്കന്മാർ, സന്തതിയുടെ ഭരണാധികാരികൾ എന്നിവരുമായി ശരിയായി ചക്രങ്ങൾ ബന്ധപ്പെട്ടു നിലകൊള്ളുന്നു.
കീര്തിദ്യുതിഖ്യാതിഭിരര്ചിതാനാം പുണ്യം ഹി വിശ്യാപനമീശ്വരാണാമ്
പുകഴ്ചയും തേജസ്സും പ്രശസ്തിയും കൊണ്ടു ആദരിക്കപ്പെടുന്നവർക്കു ദൈവങ്ങളുടെ ആധിപത്യം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് സത്യമായുള്ള പുണ്യം.