മന്വന്തരസ്യ സംഖ്യാ തു മാനുഷേണ നിബോധത
മന്വന്തരത്തിന്റെ എണ്ണം മനുഷ്യരുടെ രീതിയിൽ മനസ്സിലാക്കണം.
ത്രിംശത്കോട്യസ്തു സംപൂര്ണാ സംഖ്യാതാഃ സംഖ്യായാ ദ്വിജൈഃ
മുപ്പത് കോടി എന്നതാണ് പൂർണ്ണസംഖ്യയെന്ന് ദ്വിജന്മാർ എണ്ണുന്നു.
വിംശതിശ്ച സഹസ്രാമി കാലോ ഽയം സാധികം വിനാ
ഇതിൽ ഇരുപതിനായിരം കൂടി ചേർത്താൽ, അതാണ് ഈ കാലം, അധികം ഒഴികെ.
വര്ഷാഗ്രേണാപി ദിവ്യേന പ്രവക്ഷ്യാമ്യുത്തരം മനോഃ
ദിവ്യവർഷം ആദിയിൽ ചേർത്തു, അടുത്ത മനുവിന്റെ കാലം ഞാൻ പറയും.
ദ്വിപഞ്ചാശത്തഥാന്യാനി സഹസ്രാണ്യധികാനി തു
അതിനൊപ്പം ഇരുപത്തിരണ്ടായിരം കൂടി ചേർക്കണം.
പൂര്ണം യുഗസഹസ്രം സ്യാത്തദഹര്ബ്രഹ്മണഃ സ്മൃതമ്
പൂർണ്ണമായ ആയിരം യുഗങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസം എന്നു പറയുന്നു.
ബ്രഹ്മാണാമഗ്രതഃ കൃത്വാ സഹ ദേവര്ഷിദാനവൈഃ
ബ്രഹ്മന്മാരെ മുന്നിൽ വെച്ച്, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ദാനവന്മാരുമൊക്കെയും കൂടെ.
സ സ്രഷ്ടാ സര്വ ഭൂതാനാം കല്പാദിഷു പുനഃ പുനഃ
അവൻ എല്ലാ ജീവികൾക്കും സൃഷ്ടാവാണ്, കല്പാദികളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും.
സര്വമന്വന്തരാണാം ഹി പ്രതിസംധിം നിബോധത
എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളുടെ സംധികൾ മനസ്സിലാക്കണം.
കൃതത്രേതാദിസംയുക്തം ചതുര്യുഗമിതി സ്മൃതമ്
കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം മുതലായ നാലു യുഗങ്ങൾ അങ്ങനെ ചേർന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു.
മനോരേതമധീകാരം പ്രോവാച ഭഗവാന്പ്രഭുഃ
ഭഗവാന് മനുവിനോട് ഈ അധികാരത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
അതീതാനാഗതാനാം വൈ വര്ത്തിമാനേന കീര്ത്തിതമ്
ഇത് കഴിഞ്ഞ കാലത്തെയും വരാനിരിക്കുന്നതെയും ഇപ്പോഴത്തെതെയും സംബന്ധിച്ച് വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പ്രതിസംധിം തു വക്ഷ്യാമി തസ്യ ചൈവാപരസ്യ ച
ഇതിന്റെ മാറ്റവും മറ്റൊന്നിന്റെയും മാറ്റവും ഞാന് വിശദീകരിക്കാം.
അവശ്യഭാവിനാര്ഥേന യഥാവദ്വിനിവര്ത്തതേ
അവശ്യമായ കാര്യങ്ങള് സംഭവിക്കേണ്ടതായതിനാല്, അതിന് യോജിച്ച രീതിയില് അതിന് അവസാനം വരുന്നു.
സപ്തര്ഷയശ്ച ദേവാശ്ച പിതരോ മനവസ്തഥാ
ഏഴു മഹർഷിമാരും ദേവന്മാരും പിതാക്കളും മനുമാരും അങ്ങനെ തന്നെ—
ക്ഷീണേ ഽധികാരേ സംവിഗ്നാ ബുദ്ധ്വാ പര്യയമാത്മനഃ
അവരുടെ അധികാരം അവസാനിക്കുമ്പോള്, അവര് തങ്ങളുടെ അവസ്ഥ മാറുന്നതു മനസ്സിലാക്കി ഉത്കണ്ഠയോടെ ഇരിക്കുന്നു.
തതോ മന്വന്തരേ തസ്മിന്പ്രക്ഷീണേ ദേവതാസ്തു താഃ
അപ്പോള് ആ മന്വന്തരം അവസാനിച്ചാല്, ആ ദേവന്മാര്—
ഉത്പദ്യന്തേ ഭവിഷ്യന്തോ യേ വൈ മന്വന്തരേശ്വരാഃ
ഭാവിയില് മന്വന്തരത്തിന്റെ ഭരണാധികാരികളാകാനിരിക്കുന്നവര് ജനിക്കുന്നു.
മന്വന്തരേ തു സംപൂര്ണേ തദ്വദന്തേ കലൌ യുഗേ
മന്വന്തരം പൂര്ത്തിയായാല്, അതേപോലെയാണ് കലിയുഗത്തിലും പറയുന്നത്.
യഥാ കൃതസ്യ സംതാനഃ കലിപൂര്വഃ സ്മൃതോ ബുധൈഃ
കൃതയുഗത്തിന്റെ തുടർച്ചയ്ക്ക് മുമ്പായി കലിയുഗം വരുന്നു എന്ന് ജ്ഞാനികള് പറയുന്നു.
ക്ഷീണേ മന്വന്തരേ പൂര്വേ പ്രവൃത്തേ ചാപരേ പുനഃ
മുന്പത്തെ മന്വന്തരം അവസാനിച്ച് പുതിയതാരംഭിക്കുമ്പോള്—
സപ്തര്ഷയോ മനുശ്ചൈവ കാലാപേക്ഷാസ്തു യേ സ്ഥിതാഃ
ഏഴു മഹർഷിമാരും മനുവും കാലത്തിന്റെ അനുസരണയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
മന്വന്തരോത്സവസ്യാര്ഥേ സംതത്യര്ഥേ ച സര്വദാ
മന്വന്തരത്തിന്റെ ഉത്സവത്തിനും തുടർച്ചയ്ക്കുമാണ് അവര് എല്ലായ്പ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നത്.
ദ്വന്ദ്വേഷു സംപ്രവൃത്തേഷു ഉത്പന്നാസ്വൌഷധീഷു ച
ജോഡിയുകള് രൂപപ്പെടുമ്പോഴും ഔഷധികള് ഉദിച്ചുവരുമ്പോഴും—
വാര്ത്തായാം സംപ്രവൃത്തായാം ധര്മേ ചൈവോപസംസ്ഥിതേ
ജീവിക ആരംഭിക്കുമ്പോഴും ധര്മ്മം ഉറപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോഴും—
അഗ്രാമനഗരേ ചൈവ വര്ണാശ്രമവിവര്ജിതേ
ജാതിയും ആശ്രമവ്യത്യാസങ്ങളും ഇല്ലാത്ത ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും—
സപ്തര്ഷയോ മനുശ്ചൈവ സംതാനാര്ഥം വ്യവസ്ഥിതാഃ
ഏഴു മഹർഷിമാരും മനുവും തുടർച്ചയ്ക്കായി അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഉത്പദ്യന്തേ ഹി പൂര്വേഷാം നിധനേഷ്വിഹ പൂര്വവത്
മുന്പുള്ളവര് ഇവിടെ ഇല്ലാതാകുമ്പോള്, പഴയതുപോലെ പുതിയവര് ജനിക്കുന്നു.
സര്പാ ഭൂതപിശാചാശ്ച ഗന്ധര്വാ യക്ഷരാക്ഷസാഃ
പാമ്പുകളും ഭൂതങ്ങളും പ്രേതങ്ങളും ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ ഇവരും,
സപ്തര്ഷയോ മനുശ്ചവ ഹ്യാദൌ മന്വന്തരസ്യ ഹി
ഏഴു മഹർഷിമാരും മനുവും മന്വന്തരത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ,