ജനലോകാത്സുരാഃ സര്വേ ദശകല്പാന്പുനഃ പുനഃ
ജനലോകത്തിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ ദേവന്മാരും പത്ത് കല്പങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും
അവശ്യഭാവിനാര്ഽഥേന സംഭധ്യന്തേ തദാ തു തേ
അവശ്യമായ സംഭവങ്ങളാൽ അപ്പോൾ അവർ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുന്നു.
നിവര്ത്തതേ തദാ വൃത്തിഃ സാ തേഷാം ദോഷദര്ശനാത്
അവർക്കു തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം അപ്പോൾ അവസാനിക്കും, അവയിൽ ദോഷങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ.
ജനലോകാത്തപോലോകം ഗച്ഛന്തീഹാനിവര്ത്തകമ്
ജനലോകത്തിൽ നിന്ന് അവർ തിരികെ വരാത്തതായ തപോലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
നിധനം ബ്രഹ്മലോകേ വൈ ഗതാനി ഋഷിഭിഃ സഹ
ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ, അവർ ഋഷിമാരോടൊപ്പം ലയിക്കുന്നു.
അനാദിത്വാച്ച കാലസ്യ സംഖ്യാനാം ചൈവ സര്വശഃ
കാലം ആദിയില്ലാത്തതുപോലെ, എല്ലാ എണ്ണങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
പിതൃഭിര്മുനിഭിര്ദേവൈഃ സാര്ദ്ധം ച ഋഷിഭിഃ സഹ
പിതാക്കന്മാരും മുനിമാരും ദേവന്മാരും ഋഷിമാരുമൊക്കെയും കൂടെ.
ഏതേന ക്രമയോഗേന കല്പമന്വന്തരാണി ച
ഈ ക്രമാനുസൃതമായ രീതിയിൽ കല്പങ്ങളും മന്വന്തരങ്ങളും നടക്കുന്നു.
മന്വന്തരാന്തേ സംഹാരഃ സംഹാരാന്തേ ച സംഭവഃ
ഒരു മന്വന്തരത്തിന്റെ അവസാനം ലയവും, ലയത്തിന് ശേഷം സൃഷ്ടിയും വരുന്നു.
ന ശക്യ ആനുപൂര്വ്യേണ വക്തും വര്ഷശതൈരപി
ഇത് ക്രമമായി പറയാൻ നൂറു വർഷം കൊണ്ടാലും കഴിയില്ല.
മന്വന്തരസ്യ സംഖ്യാ തു മാനുഷേണ നിബോധത
മന്വന്തരത്തിന്റെ എണ്ണം മനുഷ്യരുടെ രീതിയിൽ മനസ്സിലാക്കണം.
ത്രിംശത്കോട്യസ്തു സംപൂര്ണാ സംഖ്യാതാഃ സംഖ്യായാ ദ്വിജൈഃ
മുപ്പത് കോടി എന്നതാണ് പൂർണ്ണസംഖ്യയെന്ന് ദ്വിജന്മാർ എണ്ണുന്നു.
വിംശതിശ്ച സഹസ്രാമി കാലോ ഽയം സാധികം വിനാ
ഇതിൽ ഇരുപതിനായിരം കൂടി ചേർത്താൽ, അതാണ് ഈ കാലം, അധികം ഒഴികെ.
വര്ഷാഗ്രേണാപി ദിവ്യേന പ്രവക്ഷ്യാമ്യുത്തരം മനോഃ
ദിവ്യവർഷം ആദിയിൽ ചേർത്തു, അടുത്ത മനുവിന്റെ കാലം ഞാൻ പറയും.
ദ്വിപഞ്ചാശത്തഥാന്യാനി സഹസ്രാണ്യധികാനി തു
അതിനൊപ്പം ഇരുപത്തിരണ്ടായിരം കൂടി ചേർക്കണം.
പൂര്ണം യുഗസഹസ്രം സ്യാത്തദഹര്ബ്രഹ്മണഃ സ്മൃതമ്
പൂർണ്ണമായ ആയിരം യുഗങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസം എന്നു പറയുന്നു.
ബ്രഹ്മാണാമഗ്രതഃ കൃത്വാ സഹ ദേവര്ഷിദാനവൈഃ
ബ്രഹ്മന്മാരെ മുന്നിൽ വെച്ച്, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ദാനവന്മാരുമൊക്കെയും കൂടെ.
സ സ്രഷ്ടാ സര്വ ഭൂതാനാം കല്പാദിഷു പുനഃ പുനഃ
അവൻ എല്ലാ ജീവികൾക്കും സൃഷ്ടാവാണ്, കല്പാദികളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും.
സര്വമന്വന്തരാണാം ഹി പ്രതിസംധിം നിബോധത
എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളുടെ സംധികൾ മനസ്സിലാക്കണം.
കൃതത്രേതാദിസംയുക്തം ചതുര്യുഗമിതി സ്മൃതമ്
കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം മുതലായ നാലു യുഗങ്ങൾ അങ്ങനെ ചേർന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു.
മനോരേതമധീകാരം പ്രോവാച ഭഗവാന്പ്രഭുഃ
ഭഗവാന് മനുവിനോട് ഈ അധികാരത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
അതീതാനാഗതാനാം വൈ വര്ത്തിമാനേന കീര്ത്തിതമ്
ഇത് കഴിഞ്ഞ കാലത്തെയും വരാനിരിക്കുന്നതെയും ഇപ്പോഴത്തെതെയും സംബന്ധിച്ച് വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പ്രതിസംധിം തു വക്ഷ്യാമി തസ്യ ചൈവാപരസ്യ ച
ഇതിന്റെ മാറ്റവും മറ്റൊന്നിന്റെയും മാറ്റവും ഞാന് വിശദീകരിക്കാം.
അവശ്യഭാവിനാര്ഥേന യഥാവദ്വിനിവര്ത്തതേ
അവശ്യമായ കാര്യങ്ങള് സംഭവിക്കേണ്ടതായതിനാല്, അതിന് യോജിച്ച രീതിയില് അതിന് അവസാനം വരുന്നു.
സപ്തര്ഷയശ്ച ദേവാശ്ച പിതരോ മനവസ്തഥാ
ഏഴു മഹർഷിമാരും ദേവന്മാരും പിതാക്കളും മനുമാരും അങ്ങനെ തന്നെ—
ക്ഷീണേ ഽധികാരേ സംവിഗ്നാ ബുദ്ധ്വാ പര്യയമാത്മനഃ
അവരുടെ അധികാരം അവസാനിക്കുമ്പോള്, അവര് തങ്ങളുടെ അവസ്ഥ മാറുന്നതു മനസ്സിലാക്കി ഉത്കണ്ഠയോടെ ഇരിക്കുന്നു.
തതോ മന്വന്തരേ തസ്മിന്പ്രക്ഷീണേ ദേവതാസ്തു താഃ
അപ്പോള് ആ മന്വന്തരം അവസാനിച്ചാല്, ആ ദേവന്മാര്—
ഉത്പദ്യന്തേ ഭവിഷ്യന്തോ യേ വൈ മന്വന്തരേശ്വരാഃ
ഭാവിയില് മന്വന്തരത്തിന്റെ ഭരണാധികാരികളാകാനിരിക്കുന്നവര് ജനിക്കുന്നു.
മന്വന്തരേ തു സംപൂര്ണേ തദ്വദന്തേ കലൌ യുഗേ
മന്വന്തരം പൂര്ത്തിയായാല്, അതേപോലെയാണ് കലിയുഗത്തിലും പറയുന്നത്.
യഥാ കൃതസ്യ സംതാനഃ കലിപൂര്വഃ സ്മൃതോ ബുധൈഃ
കൃതയുഗത്തിന്റെ തുടർച്ചയ്ക്ക് മുമ്പായി കലിയുഗം വരുന്നു എന്ന് ജ്ഞാനികള് പറയുന്നു.