കഥം വേദാഃ പുനര്വ്യസ്താസ്തന്നോ ബ്രൂഹി മഹാമതേ
വേദങ്ങൾ വീണ്ടും എങ്ങനെ ചിതറിപ്പോയി? അതു ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ, മഹാമതിയായവനേ.
ബ്രഹ്മാ മനുമുവാചേദം രക്ഷവേദം മഹാമതേ
ബ്രഹ്മാവ് മനുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'വേദം സംരക്ഷിക്കണം, മഹാമതിയായവനേ.'
സംവൃതാ യുഗദോഷേണ സര്വേ ചൈവ യഥാക്രമമ്
യുഗദോഷം മൂലം എല്ലാം തത്തത്ക്രമത്തിൽ മറഞ്ഞുപോയി.
ദശസാഹസ്രഭാഗേന ഹ്യവശിഷ്ടം കൃതോദിതമ്
കൃതയുഗത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, പത്ത് ആയിരത്തിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രം ശേഷിച്ചു.
വേദക്രിയാ ഹി കാര്യാഃ സ്യുര്മാഭൂദ്വേദവിനാശനമ്
വേദകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം; വേദം നശിക്കാതിരിക്കാൻ.
യജ്ഞേ നഷ്ടേ വേദനാശസ്തതഃ സര്വം പ്രണശ്യതി
യജ്ഞം ഇല്ലാതായാൽ വേദം നശിക്കും; പിന്നെ എല്ലാം നശിച്ചുപോകും.
പുനര്ദശഗുണഃ കൃഷ്ണോ യജ്ഞോ വൈ സര്വകാമധുക്
കൃഷ്ണൻ നടത്തിയ യജ്ഞം പത്ത് മടങ്ങ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദവും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുന്നതുമാണ്.
വേദമേകം ചതുഷ്പാദം ചതുര്ദ്ധാ വ്യഭജത്പ്രഭുഃ
പ്രഭു ഏകമായ നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള വേദത്തെ നാലായി വിഭജിച്ചു.
തദഹം വര്ത്തമാനേന യുഷ്മാകം വേദകല്പനമ്
ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി വേദത്തിന്റെ ക്രമീകരണം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
പ്രത്യക്ഷേണ വരോക്ഷംവൈ തന്നിബോധത സത്തമാഃ
നന്മയുള്ളവരേ, ഞാൻ പറയുന്നതു നേരിട്ടും പരോക്ഷമായും നിങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം.
ദ്വൈപായന ഇതി ഖ്യാതോ വിഷ്ണോരംശഃ സനാതനഃ
ദ്വൈപായനൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന വ്യാസൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ശാശ്വത ഭാഗമാണ്.
അഥ ശിഷ്യാന്സജഗ്രാഹ ചതുരോ വേദകാരണാത്
അതിനുശേഷം വേദത്തിനായി അദ്ദേഹം നാലു ശിഷ്യന്മാരെ സ്വീകരിച്ചു.
ചതുര്ഥം പൈലമേതേഷാം പഞ്ചമം ലോമഹര്ഷണമ്
അവരിൽ നാലാമൻ പൈലനും അഞ്ചാമൻ ലോമഹർഷണനും ആയിരുന്നു.
യജുര്വേദപ്രവക്താരം വൈശംപായനമേവ ച
യജുർവേദം പഠിപ്പിക്കാൻ വൈശംപായനനെ അദ്ദേഹം നിയോഗിച്ചു.
തഥൈവാഥര് വവേദസ്യ സുമന്തുമൃഷിസത്തമമ്
അഥർവ്വവേദത്തിന് അതുപോലെ തന്നെ ശ്രേഷ്ഠനായ സുമന്തു ഋഷിയെ നിയോഗിച്ചു.
മാം ചൈവ പ്രതിജഗ്രാഹ ഭഗവാനീശ്വരഃ പ്രഭുഃ
അതുപോലെ തന്നെ ഭഗവാൻ ഈശ്വരൻ എന്നെയും സ്വീകരിച്ചു.
ചാതുര്ഹേത്രമഭൂത്തസ്മിംസ്തേന യജ്ഞമകല്പയത്
അങ്ങനെ നാലു വിധത്തിലുള്ള പുരോഹിതന്മാർ ഉണ്ടായി, യജ്ഞവും അതനുസരിച്ച് ക്രമീകരിച്ചു.
ഔദ്ഗാത്രം സാമഭിശ്ചക്രേ ബ്രഹ്മത്വം ചാപ്യഥര്വഭിഃ
സാമവേദം ഉപയോഗിച്ച് ഔദ്ഗാത്രനെ, അഥർവ്വവേദം ഉപയോഗിച്ച് ബ്രഹ്മന്റെ സ്ഥാനവും അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു.
ഹോതൃകം കല്പയത്തേന യജുര്വേദം ജഗത്പതിഃ
ലോകത്തിന്റെ അധിപൻ യജുർവേദം ഉപയോഗിച്ച് ഹോത്രനെ നിയമിച്ചു.
രാ൫സ്ത്വഥര്വവേദേന സര്വകര്മാണ്യകാരയത്
അഥർവ്വവേദം ഉപയോഗിച്ച് എല്ലാ കർമങ്ങളും നടത്താൻ അദ്ദേഹം കാരണമായി.
പുരാമസംഹിതാം ചക്രേ പുരാണാര്ഥവിശാരദഃ
പുരാണങ്ങളുടെ അർത്ഥത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ പുരാണസംഹിതയെ പണ്ടേ രചിച്ചു.
യജനാത്സ യജുര്വേദ ഇതി ശാസ്ത്രവിനിശ്ചയഃ
യജ്ഞങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ അതിനെ യജുർവേദം എന്നാണ് ശാസ്ത്രം നിർണ്ണയിക്കുന്നത്.
ശതേനോദ്ധതവീര്യസ്തു ഋത്വിഗ്ഭിര്വേദപാരഗൈഃ
നൂറു മടങ്ങ് ശക്തിയോടെ, വേദത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഋത്വിക്കുമാരോടൊപ്പം അദ്ദേഹം—
ഋചോ ഗൃഹീത്വാ പൈലസ്തു വ്യഭജത്തു ദ്വിധാ പുനഃ
പൈലൻ ഋഗ്വേദത്തിന്റെ ശ്ലോകങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് വീണ്ടും രണ്ടായി വിഭജിച്ചു.
ഇന്ദ്രപ്രമത്തയേ ചൈകാം ദ്വിതീയാം ബാഷ്കലായ ച
ഒന്ന് ഇന്ദ്രപ്രമത്തനു വേണ്ടി, രണ്ടാമത്തേത് ബാഷ്കലനു വേണ്ടി ആയിരുന്നു.
ശിഷ്യാനധ്യാപയാ മാസ ശുശ്രുഷാഭിരതാന്ഹിതാന്
അവൻ ഒരു മാസം സേവനത്തിലും ക്ഷേമത്തിലും താല്പര്യമുള്ള ശിഷ്യന്മാരെ പഠിപ്പിച്ചു.
പാരാശരീം തൃതീയാം തു യാ൫വല്ക്യാമഥാപരാമ്
മൂന്നാമത്തേത് പാർാശരനു വേണ്ടി, മറ്റൊന്ന് യാജ്ഞവൽക്ക്യനു വേണ്ടി ആയിരുന്നു.
അധ്യാപയന്മഹാഭാഗം മാണ്ഡൂകേയം യശസ്വിനമ്
അവൻ മഹാഭാഗനായ പ്രശസ്തനായ മാണ്ഡൂക്യനെ പഠിപ്പിച്ചു.
സത്യസ്രവാഃ സത്യഹിതം പുത്രമധ്യാപയദ്വിഭുഃ
സത്യസ്രവൻ എന്ന സത്യസന്ധനും ധർമ്മനിഷ്ഠനുമായ പുത്രനു മഹാത്മാവ് ഉപദേശങ്ങൾ നൽകി.
സത്യശ്രിയം മഹാത്മാനം സത്യ ധര്മപരായണമ്
സത്യശ്രീ എന്ന മഹാത്മാവിനെയും സത്യത്തിലും ധർമ്മത്തിലും അർപ്പിതനായവനെയും അവൻ പഠിപ്പിച്ചു.